Blog : ActionAid Blog Blog : ActionAid Blog
Blog
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Από την Αθήνα έως την Κολομβία καμία μόνη

Τετάρτη Ιουνίου 16, 2021 - 17:08, by Μαρία Οντέτα Νετζίπι - Climate Justice Intern
Main Image

Η παγκόσμια πανδημία Covid-19, ήταν το καίριο σημείο που προκάλεσε έκρηξη της βίας κατά των γυναικών και μια ολοκληρωτική επίθεση στα δικαιώματά τους.

Στην περίοδο της πανδημίας είδαμε οι τυφλές επιθέσεις εναντίον των γυναικών και των δικαιωμάτων τους να πληθαίνουν ανησυχητικά. Η ενδοοικογενειακή βία σε κατάσταση εγκλεισμού έχει μετατρέψει το σπίτι σε μια φυλακή για εκατομμύρια γυναίκες σε όλον τον κόσμο, όπου παιδιά και γυναίκες αναγκάζονται να ζουν με τον κακοποιητή τους σε συνθήκες συνεχούς φόβου και τρομοκρατίας. Οι συνθήκες εγκλεισμού - ο περιορισμός, η οικονομική ανασφάλεια, ο φόβος για τον ιό, η κατά περιπτώσεις αύξηση της κατανάλωσης αλκοόλ – πρόσφεραν το καταλληλότερο έδαφος για να ανθίσει έμφυλη κακοποίηση.

Κατά τη διάρκεια του lockdown η χρήση του διαδικτύου υπήρξε παγκοσμίως κοινός τόπος για όλων των ειδών τις συνδιαλλαγές και δραστηριότητες. Μέσα σ’ αυτή την περίοδο είδαμε την εξάπλωση του εκδικητικού πορνό. Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες στις οποίες ξεκίνησε η σχετική συζήτηση εν μέσω της πανδημίας αναδεικνύοντας τα νομοθετικά κενά και την περιορισμένη ευαισθητοποίηση της κοινωνίας πάνω στο θέμα παρά τον διαδεδομένο του χαρακτήρα.

Το αδίκημα της εκδικητικής πορνογραφίας, της σεξουαλικής κακοποίησης μέσω διαδικτύου , ήρθε στην επιφάνεια στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο με τις μαζικές αντιδράσεις κατά μίας ιστοσελίδας όπου οι χρήστες - δράστες αντάλλαζαν προσωπικά αρχεία κοριτσιών και γυναικών, διαρρέοντάς τα δημόσια, χωρίς τη συναίνεσή τους. Η πλατφόρμα που χρησιμοποιούσαν είναι διαδικτυακός ιστότοπος παγκόσμιας εμβέλειας που διακινούνταν προσωπικό υλικό κυρίως γυναικών, αλλά και λοατκι+ ατόμων, ακόμα και ανηλίκων. Το υλικό ήταν αντικείμενο συνδιαλλαγής και σχολιασμού από χιλιάδες ανώνυμους χρήστες-δράστες.

Σε μια εποχή που η  ψηφιακή σεξουαλική κακοποίηση είναι κεντρικό στοιχείο της ενδοοικογενειακής βίας, καθώς οι οικείοι σύντροφοι απειλούν να μοιραστούν προσωπικό υλικό χωρίς τη συγκατάθεση των θυμάτων, στη χώρα μας το νομοθετικό πλαίσιο εξισώνει την παράνομη διακίνηση προσωπικών φωτογραφιών με το διαμοιρασμό του Ε9.

Στο Περού, από την αρχή της πανδημίας και του εγκλεισμού εκατοντάδες κορίτσια και γυναίκες αγνοούντα ενώ υπάρχουν φόβοι ότι είναι ήδη νεκρές. Στην Ιταλία οι κλήσεις στον εθνικό αριθμό για την καταπολέμηση της βίας αυξήθηκαν κατά 73% στο πρώτο lockdown. Στο Μεξικό οι τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας δέχτηκαν έναν πρωτοφανή αριθμό κλήσεων, ενώ ο αριθμός των γυναικών που αναζητούσε καταφύγιο τετραπλασιάστηκε. Στις ΗΠΑ ο αριθμός των κλήσεων στη γραμμή του Εθνικού Δικτύου Βιασμού, Κακοποίησης και Αιμομιξίας καταγράφηκε ως ο υψηλότερος στα 26 χρόνια ύπαρξής του. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σημειώνει ότι η κρίση του Covid-19 έχει επιδεινώσει την έλλειψη πρόσβασης σε υπηρεσίες για τις μετανάστριες, τις μαύρες και τις Ασιάτισσές καθώς και για όλες εκείνες τις γυναίκες που ανήκουν σε εθνοτικές μειονοτικές ομάδες. Ενώ, πληροφορίες του Al Jazeera κάνουν λόγο για 606 κορίτσια και 309 γυναίκες που εξαφανίστηκαν μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου του 2020. Μόλις πριν από λίγες μέρες μάθαμε την απόγνωση μιας 17χρονης κοπέλας στην Κολομβία που έδωσε τέλος στη ζωή της αδυνατώντας να διαχειριστεί το τραύμα του βιασμού της από τέσσερις άντρες της αστυνομίας, που αφού την ξυλοκόπησαν τη βίασαν ομαδικά.

Το πρόβλημα φυσικά δεν είναι τα συνεχή lockdown, αλλά αυτό που η πανδημία και τα παρελκόμενά της έφεραν ξανά στην επιφάνεια· η πατριαρχία ζει και βασιλεύει. Ένα νοσηρό σύστημα που θα επανέρχεται συνεχώς με όλο και χειρότερες μορφές, καθώς ποτέ δεν έχει αποδομηθεί πραγματικά. Αυτή η σκαιή και αθεράπευτη μέχρι στιγμής επιδημία θα επιστρέφει πάντα με εκδικητικό μένος όταν οι συνθήκες και εμείς το επιτρέπουμε.

 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Οι δυνατές γυναίκες της Κολομβίας

Δευτέρα Μαΐου 17, 2021 - 15:00, by Marta Trejo Luzón - Εθελόντρια με το πρόγραμμα EU Aid Volunteers
Main Image

“∀∀N JUA PA THEEG GAAM KH∀∀N”*

Προσοχή: το άρθρο περιλαμβάνει περιγραφές που ενδέχεται να ενοχλήσουν τον/την αναγνώστη/αναγνώστρια

Αυτό δεν είναι ένα συνηθισμένο ταξιδιωτικό άρθρο ούτε ένα ρεπορτάζ ή μια ιστορία ζωής. Σε αυτή τη σύντομη αφήγηση θέλω να μιλήσω για τις γυναίκες της Κολομβίας. Και δε θα σας πω ψέματα, δεν ξέρω από πού να αρχίσω ούτε θέλω να σας κάνω να πιστέψετε ότι θα είναι μια χαρούμενη ιστορία.

Προετοιμαστείτε, γιατί θα διαβάσετε την πραγματικότητα για μια χώρα που υποτιμά τις γυναίκες σε απίστευτο βαθμό.

Πρώτα από όλα, πρέπει να καταλάβετε την ιστορία μου από την πλευρά μιας ξένης που φτάνει σε μια χώρα «αδελφική», αλλά διαφορετική. Τίποτα από αυτά που θα σας πω δεν είναι πλήρως αληθινό, καθώς είναι ο τρόπος που βλέπω και ερμηνεύω τον κόσμο.

Η Κολομβία είναι η πιο πολυεθνική χώρα που έχω επισκεφτεί ποτέ και η πιο διαφορετική χώρα που γνωρίζω σε επίπεδο πολιτιστικό, φυσικό, γλωσσικό, παραδοσιακό, γαστρονομικό και κοινωνικό.

Θα ήταν χαζό να αρνηθώ ότι δεν είναι μια χώρα επικίνδυνη, μία χώρα όπου πρέπει να μην έχεις εμπιστοσύνη στις δυναμικές των σχέσεων που δημιουργούνται, όπου η ενημέρωση κοστίζει όσο ο χρυσός και όπου οι άνθρωποι στέλνουν μηνύματα μεταξύ τους με βλέμματα, χωρίς να μιλούν ή να λένε τα πράγματα με το όνομά τους. Σε αυτή τη χώρα κοστίζει ακριβά να λες τα πράγματα με το όνομά τους.

Έχω ζήσει σε μέρη όπου θεωρείται φυσιολογικό το να βγαίνεις έξω για να αγοράσεις πίτες για πρωινό μετά από μία νύχτα πυροβολισμών με νεκρούς στη γειτονιά σου.

Αρχικά δεν είναι φυσιολογικό, για μένα δεν ήταν και ούτε είναι. Παρόλα αυτά, οι άνθρωποι συνηθίζουν τα πάντα. Όμως, κρατήστε αυτή την ιδέα της «κανονικοποίησης της βίας» για να προσπαθήσετε να καταλάβετε τις ιστορίες που ακολουθούν.

Οι νύχτες στο ποτάμι San Juan

Εργάζομαι σε ένα πρότζεκτ με ανθρωπιστικές δράσεις και κάποιες φορές πρέπει να πάω στις φτωχικές γειτονιές του San Juan, στα δυτικά της χώρας, για να καλύψω δημοσιογραφικά, εργαστήρια που βοηθούν στην υποστήριξη των γυναικών που ασχολούνται με τις παραδοσιακές/τοπικές τέχνες. Θα μπορούσα να καταλήξω να σας εξηγώ πόσο όμορφο είναι το τοπίο, αλλά ούτε χίλιες λέξεις δε θα μπορούσαν να περιγράψουν την ομορφιά αυτού του μέρους.

Αυτή η περιοχή των ποταμών που καταλήγουν στον Ειρηνικό Ωκεανό βιώνει μια σύγκρουση δύσκολη να την καταλάβω και να την εξηγήσω. Ο Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός (ELN) είναι η μεγαλύτερη αντάρτικη δύναμη που ελέγχει την περιοχή, όπου το έδαφος μοιράζεται μεταξύ δεκάδων αρματωμένων ομάδων, εμπόρων ναρκωτικών και παράνομων εταιρειών που εκμεταλλεύονται τα ορυχεία των ντόπιων.

Οι καλλιέργειες μαριχουάνας, κοκαΐνης και τα εργοστάσια χημικών που τα παράγουν, είναι κρυμμένα στα τροπικά δάση, μακριά από τα περίεργα βλέμματα των ανθρώπων που κινούνται στο κανάλι με τις βάρκες τους.

Τις περισσότερες φορές είναι οι ίδιοι οι ντόπιοι ή οι κοινότητες των Αφροαμερικανών που καλλιεργούν τα ναρκωτικά, ωστόσο αυτή είναι μια μεγάλη ιστορία, πολύπλοκη να εξηγηθεί και στην οποία δε θέλω να αναφερθώ. Είναι δύσκολο να μην κατανοήσω αυτούς τους ανθρώπους, όταν ξέρω πως τα χρήματα που κερδίζουν πουλώντας papachina και μπανάνες δε συγκρίνονται σε τίποτα με τις καλλιέργειες κοκαΐνης. Και αυτό είναι ένα από τα ατελείωτα αδιέξοδα που εξηγούν τη βία στην Κολομβία.

Σε αυτό το τεράστιο ποτάμι που διασχίζει τα δυτικά τμήματα της χώρας, Τσοκό και Βάγιε Δελ Κάουκα, συνάντησα γυναίκες-καλλιτέχνιδες που είχαν αναπτύξει μια όμορφη κοινότητα. Είναι από τη φυλή των Wounnan και η δουλειά τους αξίζει εκατομμύρια, ωστόσο πουλούν τις δημιουργίες τους σε εξευτελιστικές τιμές, καθώς δε σταματά πολύς κόσμος στο σημείο για να τις αγοράσει.

blog_marta_2

Η δουλειά μας ήταν να ενισχύσουμε αυτές τις γυναίκες, βοηθώντας τες να σχηματίσουν ομάδες πρωτοπόρων καλλιτεχνών, να τους δείξουμε τη διαδικασία εγγραφής στο Εμπορικό Επιμελητήριο της Κολομβίας και να τις εμψυχώσουμε να δημιουργήσουν έναν κατάλογο με τα χειροποίητα προϊόντα τους, όπως chocolatillo (σαν ψάθινα καλάθια), wérregue (διακοσμητικά χώρου) και chakiras (χειροποίητα κολιέ) σε τιμές άξιες του κόπου τους.

Κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων, υπήρχε κάτι το οποίο πάντα με εξέπληττε: η παρουσία αρκετών ανδρών που τσέκαραν την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέσα στην ημέρα. Το εργαστήριο ήταν για τις γυναίκες, ωστόσο οι ίδιοι επέμεναν να είναι πάντα παρόντες. Στην αρχή δεν είπα τίποτα, καθώς πίστευα ότι οι άνδρες καλλιτέχνες έχουν το ίδιο δικαίωμα να ενισχυθούν, όπως και οι γυναίκες.

Όμως, αυτοί δεν ήταν εκεί για να συνεργαστούν μαζί μας ή να μάθουν: άλλοι έπιναν μπύρα, άλλοι χάζευαν στα κινητά τους, άλλοι κοιμούνταν… Όλα έβαιναν φυσιολογικά μέχρι που ήρθε η ώρα να ορίσουμε μια ηγεσία μέσα στην ομάδα για να υπογράφει έγγραφα, να παίρνει πρωτοβουλίες, να κρατά το ταμείο και να διορίσουμε εκπρόσωπο…

Θυμάμαι μια ημέρα που ξαφνικά ένας από τους άνδρες που παρακολουθούσαν, σηκώθηκε και είπε: «Αυτές δεν μπορούν να βάλουν το όνομά τους ως διαχειρίστριες της ομάδας, δεν ξέρουν πώς είναι να οργανώνεις, να κρατάς το ταμείο ή να μετράς τα χρήματα, είναι πολύ για αυτές. Άσε εμάς να ορίσουμε ‘’κυβερνήτη’’ για αυτά τα θέματα» είπε, σαν να μην είχε παρακολουθήσει τα προηγούμενα εργαστήρια όπου οι γυναίκες εργάζονταν χωρίς σταματημό.  

Πάνω από 20 γυναίκες άκουγαν όσα είπε, χωρίς να σηκώσουν το βλέμμα τους από το έδαφος ή να του απαντήσουν. Όλες τους είχαν τα προσόντα για να διοικήσουν, να διαχειριστούν τα οικονομικά… Να πάρει! Βασικά, αυτές κρατούσαν τις ισορροπίες στο χωριό, τάιζαν τους άνδρες, τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, καθάριζαν τα ρούχα στο ποτάμι, πήγαιναν για ψάρεμα, πουλούσαν χειροποίητες κατασκευές και δούλευαν μέσα στα χωράφια για να κερδίζουν χρήματα και να συντηρούν τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι άνδρες από τη μεριά τους ξόδευαν το 90% των χρημάτων που έπαιρναν σε μπύρες, ρούμι και viche (ποτό της χώρας). Ναι, το αλκοόλ είναι πολύ δημοφιλές, ωστόσο δεν είναι οι γυναίκες εκείνες που μεθούν καθημερινά.

Η ιδέα ότι σε μια ομάδα γυναικών θα υπήρχε άνδρας πρόεδρος, άνδρας γραμματέας και άνδρας ταμίας με ενοχλεί. Χρειάστηκε πολλή ώρα για να κάνουμε τον άνδρα που έθεσε το θέμα να καταλάβει το σκεπτικό μας (ο οποίος ισχυρίστηκε ότι είναι ο αρτοποιός της περιοχής, χωρίς να έχει δικό του κατάστημα και ήταν μεθυσμένος πέντε ημέρες την εβδομάδα). Τελικά τα καταφέραμε και η συνεδρίαση έληξε με τον άνδρα να φεύγει λέγοντας: «Φεύγουμε τώρα, οι συνεργάτες μου πίνουν όλη την μπύρα και δε θα μου αφήσουν τίποτα».

Και έτσι η εκπαίδευση τελείωσε εκείνη τη μέρα. Καμία από τις γυναίκες δε διασκέδασε μετά, θα μπορούσαν να είχαν μείνει λίγο ακόμα να οργανωθούν, όμως από τη στιγμή που ο «φύλακας» έφυγε από τη συγκέντρωση, έπρεπε όλες να επιστρέψουν στο σπίτι να συνεχίσουν τις δουλειές τους.

Ταξίδεψα τρεις φορές σε αυτή την περιοχή και μου ήταν πολύ δύσκολο να καταλάβω την «υπόγεια ενδυνάμωση» αυτών των φανταστικών γυναικών. Στη αρχή αισθάνθηκα σαν να ζούσα σε έναν πολύ άδικο κόσμο, όπου δεν μπορούσαν να εκφράσουν ανοιχτά τα δικαιώματά τους και ζούσαν κάτω από τον ζυγό της «Ιεράς εξέτασης». Η πατριαρχία που κυριαρχεί στην Ευρώπη απέχει πολύ από αυτό το πράγμα.

Όμως αργότερα κατάλαβα – παρόλο που ό,τι περιέγραψα είναι αλήθεια – ότι οι γυναίκες είναι που ελέγχουν τα πάντα. Έχουν τα πάντα υπό έλεγχο και παρόλο που οι άνδρες πιστεύουν ότι είναι οι «φύλακες», δεν μπορούν να κάνουν βήμα χωρίς τη στήριξη και την εξυπνάδα των γυναικών της περιοχής.

Σε κοινωνικό επίπεδο, αυτό με ηρέμησε. «Ωραία» σκέφτηκα. «Τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Οι γυναίκες, οι μητέρες, οι αδερφές, όλες είμαστε έξυπνες και κάποιες φορές η σιωπή επιβραβεύεται με αλληλεγγύη που μας κρατά ζωντανές.»

Αλλά αυτή η χαζή σκέψη που προσπαθούσα να πω στον εαυτό μου για να ομαλοποιήσω μια κατάσταση που μου φαινόταν εντελώς ξένη, έσβησε μια ημέρα που επιστρέφαμε στη βάση μας… Περνούσαμε από ένα άλλο χωριό, όπου πριν από μια εβδομάδα είχαμε κάνει εκπαίδευση για τα δικαιώματα των παιδιών και την καλή συμπεριφορά μέσα στην οικογένεια.

Από τη βάρκα είδα έναν άνδρα δεμένο σε έναν στύλο να κλαίει, ένα παιδί (τον γιο του) να τον αγκαλιάζει, τη στιγμή που μια μεγαλύτερη γυναίκα έκανε περίεργες κινήσεις με τα χέρια, σαν να τον μάλωνε.

Η κοινωνία αυτού του χωριού ήταν πολύ ενεργή. Οι άνδρες μαγείρευαν, έπλεναν και συμμετείχαν ενεργά και οι γυναίκες καλλιτέχνιδες ήταν πολύ «ενδυναμωμένες». Μπορείτε να φανταστείτε την έκπληξή μου όταν ένας συνάδελφος μού ψιθύρισε στο αυτί: «Όταν ένας ντόπιος σκοτώνει μια γυναίκα, τον δένουν σε πάσσαλο για δημόσια τιμωρία».

Θα σας πω συνοπτικά την ιστορία, γιατί όσο τη θυμάμαι, ανακατεύομαι: η σύζυγος αυτού του άνδρα αγνοείτο για τρεις ημέρες, ακριβώς την περίοδο που εμείς κάναμε τα εργαστήρια στην περιοχή. Ο άνδρας τη ζήλευε, επειδή του είχαν πει ότι «φλέρταρε με έναν ξάδερφο». Ένα βράδυ που εκείνος ήταν μεθυσμένος, έσυρε τη γυναίκα του μέσα στη ζούγκλα και αφού την σκότωσε, την έκρυψε κάτω από μερικές φτέρες.

Δεν είχε το θάρρος να παραδεχτεί την πράξη του κι έπινε συνεχόμενα για τρεις ημέρες, ενώ τα παιδιά τον ρωτούσαν για τη μητέρα τους. Τελικά κάποιος βρήκε το πτώμα και ο άθλιος ομολόγησε τον φόνο. Η άτυχη γυναίκα είχε έναν αδερφό στον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό (ELN) κι ακολούθησε μεγάλη διαμάχη για το ποιος θα του δώσει αυτό που του αξίζει, η τοπική αστυνομία ή οι αντάρτες.

Ο άνδρας απέδρασε. Κάποιος από την περιοχή, πιθανώς κάποιος φίλος ή συγγενής, τον βοήθησε να λυθεί. Παρόλα αυτά τον βρήκαν και το τελευταίο πράγμα που γνωρίζω για αυτόν είναι ότι τον πήραν οι αντάρτες, οι οποίοι πιθανώς να τον σκότωσαν.

Όμως αυτό δεν είναι το τέλος, η ιστορία επαναλαμβάνεται και παρόλο που είναι κατακριτέο το να σκοτώσεις τη σύζυγό σου, την κόρη σου ή την αδερφή σου, δεν είναι και τόσο κακό να τις «πλακώσεις στο ξύλο». Και αν αυτό το χτύπημα σπάσει τον λαιμό της, κόψει την αναπνοή της ή σταματήσει την καρδιά της, ακόμα και σήμερα στην Κολομβία δικαιολογείται ως «συναισθηματικό έγκλημα», που αφήνει ατιμώρητους άνδρες-δολοφόνους, οι οποίοι «δεν μπορούν να ελέγξουν τα συναισθήματά τους».

Η «τουαλέτα» του Santander de Quilichao

 Πριν από λίγες ημέρες, στις 8 Μαρτίου (Παγκόσμια ημέρα της Γυναίκας) στην πλατεία του Santander de Quilichao, οι γυναίκες από την οργάνωση «Fuerza Violenta» τοποθέτησαν μια τουαλέτα μπροστά από το άγαλμα του Φρανσίσκο Ντι Πάουλα Σανταντέρ (πρώην πρόεδρος της Κολομβίας). Πολλοί άνθρωποι έκατσαν εκεί για να δείξουν την απαξίωσή τους στις αδικίες που επικρατούν απέναντι στις γυναίκες στη χώρα.

Η 8η Μαρτίου στην Κολομβία δε μοιάζει σε τίποτα με εκείνη στην Ισπανία. Ούτε έχει να κάνει με αυτήν στο Βέλγιο, τη Ρωσία, τη Γουατεμάλα ή τη Σενεγάλη. Κάθε κουλτούρα έχει διαφορετική δυναμική πίεσης, αλλά όλες συγκλίνουν στο ίδιο πράγμα…

Στην Κολομβία αισθάνθηκα την οργή. Αισθάνομαι την οργή… Πολύς θυμός. Ειδικά όταν άκουσα ένα 12χρονο κορίτσι να κλαίει, αφού έκατσε στην τουαλέτα μπροστά στο άγαλμα.

Με δάκρυα στα μάτια μού διηγήθηκαν την ιστορία ενός κοριτσιού 13 ετών από το κέντρο προστασίας της Embera Katio (φυλή στην Κολομβία), που βιάστηκε από επτά στρατιώτες του Κολομβιανού Στρατού πέρυσι. Οι στρατιώτες παραδέχτηκαν το έγκλημα, μα δεν έχουν δικαστεί ακόμα. Η Εισαγγελία έχει αναστείλει τη δίκη τρεις φορές και οι δράστες παραμένουν ελεύθεροι…

Αναρωτήθηκα: «Είμαστε στον 21ο αιώνα φίλοι μου, θα ξυπνήσουμε ποτέ ή όχι;».

Κι εδώ είναι που επανέρχομαι στην ιδέα της κανονικοποίησης της βίας, όπως ανέφερα και στην αρχή της ιστορίας. Πώς θα ξυπνήσουμε όταν την κακοποίηση που βιώνει η ανιψιά μας, τη βιώναμε κι εμείς όταν ήμασταν παιδιά; Πώς να καταλάβουν οι μεγαλύτεροι ότι το να απειλούν με θάνατο δεν είναι φυσιολογικό, τη στιγμή που και εκείνοι έχουν απειληθεί;

Πώς να σου φανεί παράξενο ότι ο σύζυγός σου σε χτυπάει, όταν ακούς φωνές και από το διπλανό σπίτι; Είναι φυσιολογικό;

Προφανώς και δεν είναι φυσιολογικό. Εμείς οι γυναίκες το γνωρίζουμε, αλλά η κοινωνία φαίνεται να μην ασχολείται. Και η κοινωνία είμαστε όλοι μας. Γι’ αυτό πρέπει να αρχίσουμε να δίνουμε σημασία σε κάθε χειρονομία, σχόλιο ή αστείο. Το τέλος σε όλο αυτό εξαρτάται από κάθε άτομο σε αυτόν τον πλανήτη.

Ταξιδεύοντας και ζώντας μόνη μου στην Κολομβία, κατάλαβα πόσο ευπαθείς είναι οι γυναίκες, αν και ευτυχώς λίγες φορές έχω αισθανθεί έτσι για τον εαυτό μου. Κάθε μέρα είμαι όλο και πιο συνειδητοποιημένη και κάθε μέρα φοβάμαι λίγο περισσότερο. Αλλά η ανάγκη να συνεχίσω να δοκιμάζω πράγματα και να ξεχωρίζω υπάρχει μέσα μου περισσότερο από ποτέ.

Επίσης, αν δεν είχα έρθει μόνη μου και αν δεν είχα ζήσει έτσι, δεν θα είχα συναντήσει τις φίλες μου, τις γυναίκες που με σάρκα και αίμα φέρουν τις βαθύτερες πληγές στην πλάτη τους, αυτές που δεν σταματούν να πονάνε. Αυτές που για μεγάλο χρονικό διάστημα συνεχίζουν να είναι ενοχλητικές.

Αυτές είναι οι γυναίκες για τις οποίες παλεύω, που μου υπενθυμίζουν κάθε μέρα ότι δεν είναι φυσιολογικό να μας συμπεριφέρονται με αυτόν τον τρόπο και ότι δεν πρέπει να το αφήσουμε να συνεχιστεί.

Κάποιες φορές τα ταξιδιωτικά άρθρα δεν είναι όμορφα και συγκινητικά κι ελπίζω να μην σας έκοψα την επιθυμία να επισκεφτείτε την Κολομβία. Κάποια άλλη μέρα θα σας πω τα πιο όμορφα θαύματα της χώρας, όπου υπάρχουν ακόμα μάγισσες.

 

*σημαίνει «δυνατές γυναίκες» στη διάλεκτο wounaan

Photo Credits: Marta Trejo Luzón

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε πρώτα στα ισπανικά στο BeWildBeProud.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Πάμε πάλι από την αρχή για την εξάλειψη της έμφυλης βίας

Παρασκευή Απριλίου 2, 2021 - 11:17, by Αποστόλης Τζιόλας - Eθελοντής EUAid για διαφυλετικά θέματα
Main Image

Τον τελευταίο ένα χρόνο το φαινόμενο της έμφυλης βίας ήρθε ξανά στην επιφάνεια στην χώρα μας. Η μακρά περίοδος εγκλεισμού και κοινωνικής απομόνωσης που έφερε η καραντίνα είχε ως απόρροια, μεταξύ άλλων, και την αύξηση των καταγγελιών για περιστατικά έμφυλης βίας (με σημαντικό ποσοστό να είναι περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας) στην εθνική γραμμή SOS 15900. Επίσης, το κίνημα #metoo που ξεκίνησε στην Ελλάδα η πρώην Ολυμπιονίκης Σοφία Μπεκατώρου (δίνοντας έτσι το έναυσμα σε πολλές γυναίκες, από διάφορους χώρους, να εξωτερικεύσουν τα δικά τους περιστατικά παρενόχλησης και κακοποίησης) ήρθε να μας υπενθυμίσει ξανά την απτή πραγματικότητα: η βία κατά των γυναικών δεν κάνει διακρίσεις. Υπάρχει σε διπλανά διαμερίσματα, στον χώρο εργασίας ή σε χώρους άθλησης. Συναντάται από τις πιο φτωχές γειτονιές μέχρι τις πιο εύπορες, χωρίς να λογαριάζει έθνη και φυλές, ούτε και μορφωτικό επίπεδο.

Και μπορεί με μία πρώτη ματιά τα περιστατικά έμφυλης βίας που γνώρισαν αύξηση εν μέσω της καραντίνας και το ελληνικό #metoo να δείχνουν ότι δεν συνδέονται μεταξύ τους, έχουν όμως ως κοινό συντελεστή τις έμφυλες στερεοτυπικές αντιλήψεις, βαθιά ριζωμένες στο κοινωνικό σύνολο. Αντιλήψεις που με θρασύτητα αποδίδουν στα  ίδια τα θύματα το φταίξιμο, γιατί «μίλησαν μετά από τόσο καιρό», «το ήθελαν και αυτές» ή «όλο και κάτι θα έκαναν και θα προκάλεσαν». Μία νοοτροπία που συντηρεί και καλλιεργεί στο θύμα το αίσθημα της ενοχής ότι η ίδια έφταιξε και  της ντροπής, μήπως στιγματιστεί κοινωνικά εάν μιλήσει. 

Ο αγώνας για να συνδιαμορφώσουμε μία ίση και δίκαιη κοινωνία πρέπει να είναι πολύπλερος, διαρκής και καθημερινός. Οι πιο αυστηρές επιβολές ποινών στους θύτες, η ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου για τη σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας, η άμεση και αδιαμεσολάβητη συμμετοχή των γυναικών στον δημόσιο λόγο για θέματα που αφορούν προσωπικές τους εμπειρίες, όλα είναι βήματα για να φτιάξουμε έναν κόσμο ασφαλέστερο και με λιγότερες διακρίσεις.

Καίριο ρόλο στην αντιμετώπιση πολλών περιστατικών έμφυλης βίας έχουν αμφότερες η αστυνομική και η δικαστική εξουσία. Παρόλο που το θεσμικό πλαίσιο για αυτές τις περιπτώσεις υφίσταται, η εφαρμογή του θα πρέπει να είναι πιο αποτελεσματική, έχοντας ως προαπαιτούμενο τη στελέχωσή αστυνομίας και δικαστηρίων από εκπαιδευμένο προσωπικό, προκειμένου να δημιουργηθεί το αίσθημα ασφάλειας σε μια γυναίκα για να καταθέσει την προσωπική της εμπειρία, όχι να την αποθαρρύνει και να την επανατραυματίζει.  

Εκτός από τους θεσμούς και την εκπαίδευση όσων τους περιβάλλουν, το ζήτημα επιβάλλεται να έρθει στην επιφάνεια και στις καθημερινές συζητήσεις σε κάθε νοικοκυριό όπως και σε κάθε σχολείο, είτε μέσω της τυπικής, είτε της μη τυπικής εκπαίδευσης. Οι τωρινές γενιές να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους για την ισότητα των φύλων και οι επόμενες γενιές να μεγαλώσουν «μπολιασμένες» με τις αξίες της ισότητας και του σεβασμού στον τρόπο που σκέφτονται και δρουν.

Και αυτό πρέπει να είναι το δικό μας σημείο εκκίνησης, από εκεί να γίνει η αρχή, ώστε μέσω της εκπαίδευσης να κατανοήσουμε ότι οι διακρίσεις με βάση το φύλο και κυρίως η βία κατά των γυναικών, με όποια μορφή και αν εκδηλώνεται, υφίστανται και πρέπει να τις καταδικάσουμε. Από εμάς εξαρτάται να δημιουργήσουμε μία κουλτούρα κοινωνικής παρέμβασης, να διασφαλίσουμε ότι η κοινωνία όχι μόνο δεν θα σιωπήσει ποτέ ξανά μπροστά σε κάποιο περιστατικό έμφυλης βίας, αλλά θα είναι δίπλα στα θύματα, στεκόμενη αλλελέγγυα στην πράξη.

Η έμφυλη βία συμβαίνει παντού και σε καθημερινή βάση. Και τέτοιος πρέπει να είναι και ο αγώνας για την εξάλειψή της. Δεν μπορούμε να μείνουμε αδρανείς, γιατί είναι υπόθεση όλων μας. Για ένα κόσμο πιο δίκαιο.  

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Τι έμαθα για τη ζωή, διδάσκοντας ελληνικά

Τετάρτη Φεβρουαρίου 10, 2021 - 15:00, by Νένα Ζώη - Καθηγήτρια ελληνικών, The Pomegranate Project
Main Image

Ονομάζομαι Νένα Ζώη και διδάσκω ελληνικά σε γυναίκες πρόσφυγες στο Pomegranate Project. Είμαστε δύο δασκάλες που παραδίδουμε καθημερινά μαθήματα, ακόμη και τώρα στην περίοδο της καραντίνας κάνουμε μάθημα διαδικτυακά. Τα τμήματα είναι διαφορετικά και οι μαθήτριές μας είναι από αρχάριες έως και το πρώτο πτυχίο ελληνομάθειας.

Η εμπειρία μου αυτή είναι από τα σημαντικότερα πράματα που έχω κάνει στη ζωή μου. Συμμετείχα από μικρή σε κοινωνικούς αγώνες για έναν καλύτερο και πιο δίκαιο κόσμο και σέβομαι τις διαφορετικές κουλτούρες όλων των λαών. Με αυτή την αντίληψη ούτε καχύποπτη υπήρξα ούτε φοβήθηκα όταν οι βάρκες με τους πρόσφυγες έφταναν στις ακτές των νησιών.

Τι να φοβηθώ; Εξαθλιωμένους ανθρώπους; Γυναίκες με μωρά στην αγκαλιά; Άντρες απελπισμένους;  Παιδιά χωρίς οικογένεια, μόνα τους; Ανθρώπους που ταξίδευαν σε μία φουσκωτή βάρκα, ο ένας πάνω στον άλλον, διαλυμένοι, παγωμένοι, βρεγμένοι, πεινασμένοι, ξεριζωμένοι από τους πολέμους και την καταστροφή; Τι να φοβηθώ; Μόνο λύπη και θυμό ένιωθα, ανήμπορη να βοηθήσω… Μια εικόνα από εκείνες τις μεγάλες εικόνες ντροπής εκφράζει την τραγωδία που εξελίσσεται τον 21ο αιώνα. Η εικόνα του μικρού Αϊλάν με το κατακόκκινο μπλουζάκι του δίπλα στον φλοίσβο του γιαλού…

Ζω στο κέντρο της Αθήνας, στην πλατεία Βικτωρίας. Εκείνες τις ημέρες αντίκριζα καθημερινά γεμάτη ανθρώπους την πλατεία, άνθρωποι είχαν βρει καταφύγιο εκεί. Στο πεζοδρόμιο, κατά μήκος της πλατείας, σκηνές είχαν στηθεί γεμάτες οικογένειες, γυναίκες, άντρες… Τι να δώσεις, σε ποιον να πρωτοδώσεις…

Δεν μπορούσα πια να συζητώ το κακό που συμβαίνει δίπλα μου, στην πόρτα του σπιτιού μου, να αναλύω θεωρίες και έννοιες, ένιωθα την ανάγκη να δράσω, να προσφέρω έμπρακτα.

Σήμερα, βρίσκομαι στο σημείο που διδάσκω τη γλώσσα μου σε εκείνες τις γυναίκες, στις μανάδες, στις αδελφές, στις κόρες μέσω του προγράμματος στο οποίο συμμετέχω. Η αντίληψή μου έχει διαφοροποιηθεί, έχω μάθει πολλά από τις γυναίκες. Αισθάνομαι οικεία με αυτές, σαν να γνωριζόμαστε από παλιά. Η συμπεριφορά τους, ο τρόπος τους, η τέχνη τους είναι γνώριμα, μοιάζουν με όσα έχω μάθει, δεν διαφέρουμε και τόσο πολύ, από ό,τι ανακαλύπτω. Βλέπω πόσο γενναίες είναι και πόσο προσπαθούν. Τις σέβομαι και με γεμίζουν ελπίδα και κουράγιο.

Στους συμπατριώτες μου κάνω την προτροπή να μη φοβούνται, να παραμείνουν άνθρωποι ενάντια στην προπαγάνδα και την ξενοφοβία που συντελείται. Να θυμηθούν τη δική μας Οδύσσεια, την δική μας ξενιτιά. Δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε, έχουμε να μοιράσουμε. Και αυτό είναι αρκετό και έχει τη δύναμη να αλλάξει τον κόσμο μας. Να αλλάξει τους εαυτούς μας και να μεταδοθεί. Η κοινωνική αλληλεγγύη είναι η δύναμη και η απάντησή μας.

*Σημείωση: Η Ελένη συμμετείχε στην εκδήλωση της ActionAid «Από τη θεωρία στην πράξη: ο εθελοντισμός στο προσφυγικό» την 1η Φεβρουαρίου.

*Φωτογραφία αρχείου - Omar Havana / ActionAid

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Οι δημόσιες υπηρεσίες στη μετά-Covid εποχή με τις γυναίκες στο επίκεντρο

Τρίτη Ιουνίου 23, 2020 - 11:47, by Αγγελίνα Τσακίρη - Public Awareness Projects Officer
Main Image

Ημέρα Δημοσίων Υπηρεσιών η 23η  Ιουνίου, μια άγνωστη παγκόσμια ημέρα, με μεγάλη, όμως, σημασία. Γιατί είναι σημαντικές οι δημόσιες υπηρεσίες, πώς επηρεάστηκαν από την πανδημία και γιατί εστιάζει η ActionAid στις γυναίκες;

Πρώτα από όλα μέσα από την πανδημία του κορωνοϊού αναδείχθηκε η τεράστια σημασία της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας του τομέα της υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς αυτός βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω των αυξημένων αναγκών περίθαλψης, ενώ έγινε εμφανής η υποχρηματοδότηση του συγκεκριμένου τομέα και η ανάγκη επένδυσης σε πόρους και σε εργαζόμενους. Λόγω της πανδημίας, αναδείχθηκαν περισσότερο από ποτέ, οι δύσκολες συνθήκες εργασίας που αντιμετωπίζουν καθημερινά όσοι και όσες δουλεύουν στα δημόσια νοσοκομεία και τις πρωτοβάθμιες μονάδες υγείας, οι ελλείψεις που υπάρχουν σε εξοπλισμό ώστε να τηρούνται τα μέτρα προστασίας, καθώς και οι χαμηλές αμοιβές. Σε δεύτερο επίπεδο, η διάσταση του φύλου γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και κυρίως στην εκπαίδευση και στην υγεία. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους 14,7 εκατομμύρια εργαζόμενους στον τομέα της υγείας σε όλη την Ευρώπη, το 78% είναι γυναίκες. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθούμε στο χάσμα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζόμενων στον δημόσιο τομέα, με την ψαλίδα να κυμαίνεται από 20% έως και 36% στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με έρευνες των Πανεπιστημίων Loughborough, Durham και Warwick.

Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι και το γεγονός ότι οι γυναίκες κυρίως είναι υπεύθυνες για τη φροντίδα των παιδιών, των οικογενειών τους και των μεγαλύτερων, κάτι που τις εμποδίζει από το να διεκδικήσουν υψηλότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ειδικά στις φτωχότερες χώρες. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), οι γυναίκες φέρνουν σε πέρας πάνω από τα τρία τέταρτα της μη αμειβόμενης φροντίδας και της οικιακής εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

 

Οι δημόσιες υπηρεσίες στη μετά-Covid εποχή με τις γυναίκες στο επίκεντρο - Εσωτερική

Τα παιδιά παίζουν στο κοινοτικό κέντρο φροντίδας παιδιών στο Νεπάλ

Η έκθεση WhoCaresfortheFuture: financegenderresponsivepublicservices της ActionAid, πραγματεύεταιτη χρόνια υποχρηματοδότηση του δημοσίου τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες, το θέμα της φροντίδας των παιδιών, της εκπαίδευσης, του νερού και άλλων δημόσιων υπηρεσιών και τον αντίκτυπο που αυτά έχουν στη μη αμειβόμενη εργασία των γυναικών και στην οικιακή εργασία. Η έκθεση βασίζεται σε πρωτογενή έρευνα και δείχνει τη σχέση ανάμεσα στη νέα κρίση χρέους και στις δαπάνες για δημόσιες υπηρεσίες, στο πώς η λιτότητα και ο περιορισμός των μισθών στον δημόσιο τομέα, επηρεάζει τις νέες προσλήψεις εργαζόμενων στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης, ενώ τέλος καταδεικνύει το πώς οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να μεταμορφώσουν τη χρηματοδότηση των δημοσίων υπηρεσιών.

Στην Ελλάδα ο δημόσιος τομέας έχει δεχθεί μεγάλη κριτική τα τελευταία χρόνια, κυρίως γιατί από πολλούς κρίνεται αναποτελεσματικός και απαρχαιωμένος. Η πανδημία του κορωνοϊού μας έδειξε ότι μπορεί να ανταποκριθεί και να λειτουργήσει σε συνθήκες κρίσης, αφού είδαμε να προσαρμόζεται πολύ γρήγορα στις νέες ανάγκες των πολιτών, με τις περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες να λειτουργούν ηλεκτρονικά από απόσταση. Ωστόσο και στην Ελλάδα έγιναν εμφανείς οι ελλείψεις που παρουσιάζει κυρίως ο τομέας της υγείας, δεδομένης της έκτακτης κατάστασης που δημιούργησε η πανδημία.

Σίγουρα η λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών στις ευρωπαϊκές χώρες σε σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι πολύ διαφορετική, με τις ανάγκες των τελευταίων να είναι πολύ μεγαλύτερες, όμως κοινή συνιστώσα είναι ότι ο δημόσιος τομέας πρέπει να εκσυγχρονιστεί, συμπεριλαμβάνοντας τη διάσταση του φύλου στην απασχόληση και στους μισθούς, την ανταπόκριση στις νέες και ολοένα αυξανόμενες ανάγκες, ειδικά στον τομέα της υγείας, και την ανάγκη επένδυσης σε προσωπικό και πόρους.

Πιο συγκεκριμένα, λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι σημαντικές οι προσλήψεις εργαζομένων πρώτης γραμμής στον τομέα της υγείας, ακόμα και προληπτικά, σε όλες τις χώρες. Με την οικονομική κρίση που φέρνει ο κορωνοϊός, πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα χρηματοδότησης, δυσκολία στην εξυπηρέτηση χρέους, αύξηση της ανεργίας, κλείσιμο επιχειρήσεων, μείωση του ΑΕΠ, με αποτέλεσμα να είναι επιτακτική η ανάγκη να ληφθούν μέτρα προκειμένου να μην περικοπούν οι δαπάνες για βασικές δημόσιες υπηρεσίες και να μην επηρεαστεί η ελεύθερη πρόσβαση των ανθρώπων σε αυτές.

Οι ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και η πρόσβαση σε αυτές, ειδικά των γυναικών και κυρίως στις φτωχότερες χώρες, επηρεάζει το βιοτικό τους επίπεδο, καθώς μπορεί να μην έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε σχολεία και σε νοσοκομεία, με αποτέλεσμα να περιορίζονται στη φροντίδα των παιδιών και στην απλήρωτη εργασία. Χώρες όπως το Κογκό, η Σιέρα Λεόνε, η Ζάμπια, η Γκάνα και η Κένυα ξοδεύουν πολύ περισσότερα χρήματα στην εξυπηρέτηση του χρέους τους απ’ ότι στην υγεία και στην εκπαίδευση, γι’ αυτό και σε αυτές τις χώρες είναι εντονότερα τα φαινόμενα της διάστασης του φύλου, της απλήρωτης εργασίας και της οικιακής φροντίδας.

Η ποιότητα των δημοσίων υπηρεσιών και η δυνατότητα πρόσβασης από όλους, είναι εξαιρετικά σημαντική σε παγκόσμιο επίπεδο και ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς η παροχή δημόσιων υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στο φύλο μπορεί πραγματικά να μεταμορφώσει τη ζωή των γυναικών και κατά συνέπεια του κόσμου. Για τους λόγους αυτούς, στην ActionAid πιέζουμε για έναν δημόσιο τομέα που θα προστατεύει τους πιο ευάλωτους και θα λειτουργεί για να φέρει περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.

 

Credits Εσωτερικής Φωτογραφίας: Bikash Acharya/ActionAid

Credits Κεντρικής Φωτογραφίας: Karin Schermbrucker/ActionAid

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΔΡΑΣΗ

Γλωσσικά Αόρατες

Τετάρτη Φεβρουαρίου 26, 2020 - 16:14, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς ότι ενώ η πλειοψηφία των υποστηρικτών της ActionAid είναι γυναίκες, σπάνια αναφερόμαστε στις υποστηρίκτριές μας. Μιλάμε και γράφουμε για τους υποστηρικτές, τους εργαζομένους, τους εθελοντές μας, τον καθένα από μας, όλους μας, θεωρώντας φυσικά ότι συμπεριλαμβάνουμε τις υποστηρίκτριες, τις εργαζόμενες, τις εθελόντριες μας, την καθεμιά μας, όλες μας. Και δεν είμαστε η μόνη οργάνωση που δεν χρησιμοποιεί έμφυλους τύπους, δηλαδή μια συμπεριληπτική προς το φύλο γλώσσα. Πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα αναφέρονται στους πρόσφυγες, τους κρατουμένους, τους εκπαιδευτές, τους βουλευτές και τους ηγέτες αφήνοντας απέξω, ανεξαρτήτως προθέσεων, τις προσφύγισσες, τις κρατούμενες, τις εκπαιδεύτριες, τις βουλεύτριες και τις ηγέτιδες.

Και που είναι το πρόβλημα, θα μου πείτε; Λέμε ο/η βουλευτής, ο/η ηγέτης, ο/η πρόεδρος. Δεν υπάρχει κανένα γραμματικό λάθος. Τα θηλυκά παραλείπονται ως ευκόλως εννοούμενα. Πόσο ευκόλως εννοούμενες είναι, όμως, οι βουλεύτριες και οι ηγέτιδες στον κόσμο μας και πόσω μάλλον στη χώρα μας; “Όπως στις μεγάλες εταιρείες της Αμερικής και της Ευρώπης υπάρχει η αόρατη και άγραφη “γυάλινη οροφή” που εμποδίζει τις γυναίκες να ανέβουν πάνω από κάποιο ορισμένο επίπεδο της  ιεραρχίας”, γράφει ο Νίκος Σαραντάκος στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων[1], “έτσι και στη δική μας γλωσσική πραγματικότητα υπάρχει μια αόρατη οροφή που παραδέχεται γυναίκες εργάτριες και καθαρίστριες, άντε ποιήτριες και πιανίστριες, ακόμα και λογίστριες και καθηγήτριες αλλά όχι παραπάνω: όχι δικάστριες, βουλεύτριες, προς Θεού!”.

Πολλά έχουν γραφτεί για τα θηλυκά επαγγελματικά αλλά δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας και η επιλογή αφήνεται κάθε φορά στη διακριτική ευχέρεια του χρήστη της γλώσσας. Ομολογώ ότι κι εγώ μέχρι σήμερα προτιμούσα τη λύση του αρσενικού τύπου (π.χ. η γιατρός, η βουλευτής), όχι μόνο για λόγους οικονομίας, αλλά και γιατί πολλά από τα θηλυκά και κυρίως τα σε -ίνα, -ίσσα, -έσσα μου ακούγονταν κάπως υποτιμητικά και όχι τόσο σωστά όσο οι αντίστοιχοι θηλυκοποιημένοι αρσενικοί τύποι. Ωστόσο, σήμερα κατανοώ ότι πίσω από αυτή τη γλωσσική επιλογή κρύβεται η διεκδίκηση της πλήρους εξίσωσης της γυναίκας με τους άνδρες συναδέλφους της και όχι της αναγνώρισης της διαφορετικότητάς της. Πόσο σωστή -όχι τόσο γραμματικά όσο κοινωνικά- είναι όμως μια επιλογή που αφήνει απέξω από την πρόσληψη του κόσμου μας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού;

 "Πίσω από τη γενετική χρήση του αρσενικού δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, αλλά συχνά μόνον άνδρες”, αναφέρει ο Οδηγός χρήσης μη σεξιστικής γλώσσας στα διοικητικά έγγραφα[2]της πρώην Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, “και ο γλωσσικός εξοβελισμός των γυναικών οδηγεί στον συμβολικό αποκλεισμό τους από όλα τα πεδία και τις δραστηριότητες της κοινωνίας που χαίρουν κάποιας αναγνώρισης ή αξίας”. Άλλωστε είναι γνωστό ότι η γλώσσα δεν αντανακλά μόνο αλλά επηρεάζει και τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας.

Μήπως, λοιπόν, θα πρεπε να σπάσουμε τη δύναμη της συνήθειας και να υιοθετήσουμε μια περισσότερο συμπεριληπτική γλώσσα αποφεύγοντας τον γενικό αρσενικό τύπο; Μήπως είναι προτιμότερο να επιβαρύνουμε τα κείμενά μας με διπλούς (ή ακόμα και περισσότερους) τύπους αντί να τα επιβαρύνουμε με τα έμφυλα στερεότυπα με τα οποία μεγαλώσαμε; Στην τελική το τι είναι και τι δεν είναι δόκιμο στη γλώσσα δεν είναι θέσφατο, αλλά ορίζεται κοινωνικά και επαναπροσδιορίζεται σε κάθε εποχή. Αν θέλουμε, λοιπόν, να κάνουμε ορατές τις γυναίκες στο δημόσιο χώρο, θα έπρεπε να τις κάνουμε ορατές και στον δημόσιο λόγο.

 

Photo Credits: ActionAid

 


[1]      Σαραντάκος Ν., Γλώσσα μετ’ εμποδίων – Συμβολή στη χαρτογράφηση του γλωσσικού ναρκοπεδίου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2007.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ισότητα, δύναμη, εξουσία: σκέψεις με αφορμή ένα αρνητικό ρεκόρ της Ελλάδας

Τρίτη Οκτωβρίου 29, 2019 - 16:24, by Στέλλα Κάσδαγλη - Συνιδρύτρια του Women on Top
Main Image

Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, δημοσιεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ο Δείκτης για την Ισότητα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάθε 2 χρόνια, βαθμολογεί τα 28 κράτη μέλη με βάση τις επιδόσεις τους για την ισότητα σε 6 τομείς: εργασία, χρήμα, εξουσία, γνώση, χρόνος και υγεία. Αποτυπώνει επίσης την κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη των 28 σε σχέση με τη βία κατά των γυναικών. H Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στην τελευταία θέση.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ναι, πάλι για τη βία κατά των γυναικών θα μιλάμε»

Παρασκευή Νοεμβρίου 23, 2018 - 14:31, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό ΗνωμένωνΕθνών (ΟΗΕ) ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Δυστυχώς, παρά τα ανησυχητικα στοιχεία που έρχονται διαρκώς στη δημοσιότητα από όλο τον κόσμο, όταν μιλάμε για τη βία κατά των γυναικών, η αμφισβήτηση είναι μία από τις πρώτες αντιδράσεις που μπαίνουν στη συζήτηση.

ΑΝΑΔΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Στηρίζοντας το μισό του ουρανού

Τετάρτη Μαρτίου 9, 2016 - 11:46, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Η ActionAid έχει ως μια από τις βασικές προτεραιότητές της τη στήριξη των κοριτσιών και των γυναικών. Θα αναρωτιόταν κανείς εάν χρειάζεται αυτή η έμφαση τον 21ο αιώνα. Όμως, ο δρόμος που έχουμε να διανύσουμε είναι ακόμη μακρύς. Η πρόοδος που έχει σημειώσει η Σουηδία στην ισότητα είναι τελείως διαφορετική από αυτή του Αφγανιστάν και της Σομαλίας.

ΑΝΑΔΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

795 εκατομμύρια άνθρωποι πεινούν. Κι όμως, υπάρχουν και καλά νέα.

Παρασκευή Οκτωβρίου 16, 2015 - 13:13, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Ο κόσμος γίνεται όλο και χειρότερος, όλο και πιο άδικος, ε; Εντάξει δεν υπάρχει μια εύκολη απάντηση, διότι ενώ εμείς βρισκόμαστε σε κρίση, άλλες περιοχές βρίσκονται σε άνθιση… Υπάρχει, όμως, κάτι που πρέπει να μας γεμίζει αισιοδοξία: η πείνα σε παγκόσμιο επίπεδο μειώνεται.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Μια στις τρεις

Παρασκευή Μαρτίου 7, 2014 - 16:42, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Μια στις τρεις γυναίκες στην ΕΕ αναφέρει ότι έχει υποστεί κάποιας μορφής σωματική ή σεξουαλική βία από τα 15 της χρόνια και μετά. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 25%.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΡΑΣΗ

Το λεπίδι της ντροπής

Τετάρτη Φεβρουαρίου 5, 2014 - 17:42, by Βίκυ Μαρκολέφα - Υπεύθυνη Επικοινωνίας
Main Image

Για 140 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια, η κλειτοριδεκτομή δεν είναι μια ακόμη βίαιη πρακτική. Είναι η αρχή του νήματος. Το πανάρχαιο «πέρασμα» από την παιδική στην ενήλικη ζωή και απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη στην κοινωνία.

ΔΡΑΣΗ

Η ιστορία της Mai που περπάτησε 250 χιλιόμετρα.

Παρασκευή Δεκεμβρίου 20, 2013 - 14:48, by Κωνσταντίνα Στρίκου - Project Officer ActionAid
Main Image

Η Hoy Mai είναι 48 ετών, έχει 8 παιδιά και ζει στο χωριό Bos στην Καμπότζη. Μέχρι πριν από λίγο καιρό καλλιεργούσε ένα χωράφι ρύζι μέχρι που εταιρίες ζάχαρης της το άρπαξαν μετά από συμφωνία με την κυβέρνηση.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

5 πρόσωπα της βίας

Δευτέρα Νοεμβρίου 25, 2013 - 14:12, by Βίκυ Μαρκολέφα - Υπεύθυνη Επικοινωνίας
Main Image

Η βία είναι γένους θηλυκού. Μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως θα βιώσει κάποια μορφή βίας στη διάρκεια της ζωής της. 1.6 εκατομμύρια γυναίκες θα χάσουν τη ζωή τους. Ελάχιστες θα κάνουν...

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Χρόνια πολλά Μαλάλα

Παρασκευή Ιουλίου 12, 2013 - 13:24, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Τον προηγούμενο Οκτώβριο η είδηση έκανε το γύρο του κόσμου. Οι Ταλιμπάν πυροβόλησαν στο κεφάλι ένα 14χρονο κορίτσι από το Πακιστάν...

ΤΑΞΙΔΙ

Obrigada Mozambique (ή αλλιώς η Ευρώπη σε ευχαριστεί Αφρική για τη γη σου)

Πέμπτη Απριλίου 11, 2013 - 19:17, by Νάταλι Βαλάκη - Διευθύντρια Προγραμμάτων
Main Image

To όγδοο ταξίδι στην Αφρική σε διάστημα 4 ετών. Και κάθε φορά η ανυπομονησία και οι προσδοκίες είναι σα να είναι το πρώτο. Σε λιγότερο από 24 ώρες πετάμε για Maputo, Μοζαμβίκη, στη χώρα ...

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Στη μέση αυτής της τρέλας, θα σταθούμε

Πέμπτη Φεβρουαρίου 14, 2013 - 15:03, by Βίκυ Μαρκολέφα - Υπεύθυνη Επικοινωνίας
Main Image

Πριν μιλήσουμε για την αγάπη, ας σκεφτούμε για λίγο την έλλειψή της. Δεν μιλάω για την μοναξιά, αλλά για την βία. Εκείνη που συμβαίνει χωρίς λογική, μέσα μας, δίπλα μας και σε κάθε γωνιά του κόσμου. Τη βία που ...

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Μηδενική ανοχή στην κλειτοριδεκτομή

Τετάρτη Φεβρουαρίου 6, 2013 - 16:17, by Βίκυ Μαρκολέφα - Υπεύθυνη Επικοινωνίας
Main Image

Πριν από λίγες ημέρες, επέστρεψε στην Ελλάδα μια ομάδα 5 εθελοντών κινηματογραφιστών που ταξίδεψαν μέχρι το Tangulbei της Κένυας για τη δημιουργία του “Excision”...

ΔΡΑΣΗ

Υπερασπίζοντας το μικρό παραγωγό

Τρίτη Ιανουαρίου 29, 2013 - 12:57, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Μια από τις λέξεις που όλο και περισσότερο χρησιμοποιούμε είναι η λέξη «αλληλεγγύη». Κι αυτό γιατί όλο και περισσότεροι...

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Made in Cambodia

Παρασκευή Δεκεμβρίου 21, 2012 - 11:32, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Η Καμπότζη είναι άλλη μια ασιατική χώρα όπου κατασκευάζονται πάμφθηνα και με άθλιες συνθήκες εργασίας ρούχα που εξάγονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Η ActionAid...

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό