Blog : ActionAid Blog Blog : ActionAid Blog
Blog
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ασθμαίνοντας για την ανθρωπιά

Παρασκευή Ιουνίου 5, 2020 - 14:30, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

Βαριές ανάσες. Δυνατοί χτύποι της καρδιάς. Ο χρόνος παγώνει. Και ξαφνικά, ζητωκραυγές και επευφημίες. Το πλήθος σπεύδει να καλύψει με την εθνική σημαία το ιδρωμένο σώμα του μαύρου αθλητή, σε μια προσπάθεια να διατρανώσει ότι είναι «δικός τους». Δεν μπορεί, εξάλλου, να είναι τίποτε λιγότερο, αφού γεννήθηκε και μεγάλωσε στη «δική τους» χώρα.

Βαριές ανάσες. Δυνατοί χτύποι της καρδιάς. Ο χρόνος παγώνει-για πάντα. Ασφυξία. Οι ανάσες σταματούν και η καρδιά παύει να χτυπά κάτω από τη σωματική πίεση του δυνατού, θυμωμένου-σε μόνιμη βάση- άνδρα. Δεν φταίει αυτός, «το συνάφι» τους φταίει που χαλάει τον «τόπο τους». Βαριές ανάσες. Εξάντληση. Ασφυξία. Το σώμα αφήνεται στα παγωμένα νερά μιας θάλασσας που δέχτηκε να το αγκαλιάσει, αφού όλοι οι υπόλοιποι το θεωρούσαν ξένο. Τι δουλειά έχουν να φεύγουν από τη χώρα τους και να έρχονται στον «δικό τους» τόπο;

Οι ιστορίες που μας κόβουν την ανάσα είναι πολλές. Και είμαστε όλοι πρόθυμοι να τις δείξουμε με το δάχτυλο και να τις καταδικάσουμε, ξεφυσώντας με αποστροφή. Ωστόσο, οι ιστορίες συνεχίζουν να επαναλαμβάνονται και αναρωτιέται κανείς τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ό,τι θεωρούν διαφορετικό με επιφύλαξη, με προκατάληψη και με βία. Είναι ο φόβος, πως κινδυνεύουν να χάσουν τα κεκτημένα τους; Είναι η πεποίθηση σε μια δική τους ανωτερότητα σε αντιδιαστολή προς συγκεκριμένες διαφορετικές ομάδες ανθρώπων; Είναι μία εγγενής αντίδραση που πηγάζει από την αίσθηση εξουσίας που αισθάνεται κανείς απέναντι σε όποιον θεωρεί πιο αδύναμο; Τα ερωτήματα πολλά και το «γιατί» και το «ως πότε» μένει μετέωρο, ώσπου να ξεθωριάσει-μέχρι το επόμενο χτύπημα.   

Πίσω, όμως, από τα χτυπήματα, που είναι θορυβώδη-εκκωφαντικά πολλές φορές, υπάρχει μια ζωή, μια καθημερινότητα ανθρώπων που υφίστανται συστηματικά την πίεση και τον αποκλεισμό και υπομένουν, μη μπορώντας να κάνουν κάτι άλλο. Δεν είναι ανάγκη να είναι βίαιη η συμπεριφορά, για να διαπεράσει τον άλλο η αδικία. Μια δουλειά που δεν πήρε, μια απόσταση «ασφαλείας» που κρατούν οι άλλοι απέναντί του, μια σειρά προτεραιότητας που δεν τηρήθηκε, ένα παγωμένο βλέμμα εν γένει, είναι μορφές ρατσιστικής συμπεριφοράς και συνηγορούν προς την κορύφωση δραμάτων, ανάλογων με αυτό που ζούμε τις τελευταίες ημέρες στις ΗΠΑ. Κοιτάζοντας τον εαυτό μου στον καθρέφτη, αναρωτιέμαι σε ποιο από αυτά τα δράματα μπορεί να έχω παίξει κι εγώ ρόλο, ασυναίσθητα, έστω και ως κομπάρσος ή απλός θεατής-και αυτό συνενοχή είναι. Και τελικά, αυτή είναι και μία πρώτη απάντηση που μπορώ να μου δώσω: να μην αφήνω τέτοια δράματα να κορυφώνονται.

Τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή το χτύπημα στη Μινεάπολη, ο κόσμος γίνεται μία ανάσα. Φωνάζει με όλη τη δύναμη των πνευμόνων του ότι δεν μπορεί να ανασάνει. Ότι οι ζωές των ανθρώπων μετράνε εξίσου. Οι ανάσες τους βαριές, λαχανιασμένες. Ο αγώνας ενάντια στην αδικία μοιάζει με αγώνα δρόμου χωρίς τερματισμό.  Όσο πιο πολλές ανάσες ενώνονται, όμως, όσο πιο λίγοι μένουν στις κερκίδες θεατές, τόσο πιο γρήγορα θα τελειώσει. Θα τερματίσουμε όλοι ασθμαίνοντας μαζί, χωρίς σημαίες, χωρίς επευφημίες. Με μία ανάσα!  

ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Πρωτομαγιά 2020: Μας φτάνει ένα τριαντάφυλλο κι ένα κλαδί χλωρό;

Πέμπτη Απριλίου 30, 2020 - 19:52, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

«Ο Μάιος μάς έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ…». Και όλοι αναπολούμε στιγμές που σπεύδαμε να τον «πιάσουμε» στα πάρκα και στις εξοχές, παρέα με τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Και ανυπομονούμε. Να επανέλθουμε στην παλιά, «καλή» μας καθημερινότητα. Κατά πόσο, όμως, θα μπορέσουμε να επανέλθουμε και πόσοι;

Η Πρωτομαγιά δεν είναι απλά η μέρα που πλέκουμε στεφάνια και γιορτάζουμε την άνοιξη, είναι και η καθιερωμένη παγκόσμια ημέρα των εργατών. Είναι ημέρα συνυφασμένη με τα εργατικά κινήματα, με την κατοχύρωση θεμελιωδών δικαιωμάτων στον τομέα της εργασίας, πολλά από τα οποία μας φαίνονται σήμερα αυτονόητα, μολονότι μόλις μερικές δεκαετίες πριν, ήταν καθολικά αμφισβητούμενα, μολονότι σε μεγάλο μέρος του πλανήτη πρέπει ακόμα να τα διεκδικήσουν. Και αν κάθε χρόνο τέτοια μέρα μερικοί αναρωτιούνται για τη χρησιμότητα μιας τέτοιας επετείου μέσα στις πολιτικά ορθές, «δίκαιες» πλέον κοινωνίες μας-ας μην εξετάσουμε τώρα κατά πόσο ισχύει ο χαρακτηρισμός-, οι τρέχουσες συνθήκες μπορεί να μας κάνουν να αναλογιστούμε τα πράγματα διαφορετικά.

Αν η επιστροφή στα πάρκα και τους αγρούς, στις εκδρομές στη φύση, είναι αυτονόητη και προσιτή σε όλους με τη λήξη των περιοριστικών μέτρων, η επιστροφή στην παλιά επαγγελματική καθημερινότητα έχει πολλούς λόγους να αμφισβητείται. Μέσα σε ένα μόλις τρίμηνο έκτακτης κατάστασης που βιώνει η παγκόσμια κοινότητα, έχουν ανατραπεί ισορροπίες δεκαετιών κι έχουν εκχωρηθεί -αναπόφευκτα- δικαιώματα μακροχρόνιων αγώνων. Μία πολύ μικρή γεύση της έλλειψης ωραρίου, μπορεί να πήραμε όλοι με την εργασία από το σπίτι. Το ελαστικό ωράριο «ξεχειλώνει» κατά κανόνα προς τη μεριά του εργοδότη, όταν απουσιάζει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο. Οι εργάτες που ξεσηκώθηκαν την Πρωτομαγιά του 1886 στο Σικάγο απαιτούσαν 8ωρη εργασία κι εμείς, στον 21ο αιώνα πλέον επιστρέφουμε με βήμα ταχύ στον 19ο… Και αυτό είναι το καλό σενάριο-προϋποθέτει ότι έχεις ένα ωράριο. Χιλιάδες άνθρωποι βλέπουν-και θα συνεχίσουν να βλέπουν το εργασιακό τους πεδίο να συρρικνώνεται, μένουν χωρίς δουλειά, χωρίς εισόδημα, χωρίς ασφάλεια. Υπολογίζεται ότι οι μισοί εργαζόμενοι στον κόσμο κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι. Μεγάλος αριθμός από αυτούς έκαναν αδήλωτες εργασίες, που σημαίνει ότι δεν δικαιούνται καμία αποζημίωση, καμία ιατρική κάλυψη, καμία διέξοδο.

Τα πράγματα είναι πιο δυσοίωνα για μία ακόμα φορά, αν είσαι γυναίκα. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σε μη επίσημα δηλωμένες εργασίες είναι γυναίκες. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, περισσότερο από τα 2/3 των γυναικών απασχολούνται σε μη επίσημες δουλειές. Οι γυναίκες είναι και οι πρώτες σε περιπτώσεις απολύσεων, στις ελαστικές μορφές απασχόλησης, στη μείωση αμοιβών, στην άσκηση πίεσης στον χώρο της εργασίας. Και μπορεί σε πολλά κράτη να είναι θεσπισμένη η ισότητα των αμοιβών, στην εφαρμογή, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική, αφού υπολογίζεται ότι παγκοσμίως η διαφορά τους σε απολαβές αγγίζει το 23% ή αλλιώς, η εξίσωση των μισθών αναμένεται να φτάσει σε 68-200 χρόνια! Τα «κορίτσια τον Μάη», λοιπόν, έχουν πολλούς λόγους να βγουν στους δρόμους την πρωτομαγιά-και όχι για να πλέξουν στεφάνια. Όπου τους επιτρέπεται βέβαια, αν σκεφτεί κανείς ότι σε 18 χώρες στον κόσμο οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα να δουλέψουν αν δεν έχουν τη συγκατάθεση του συζύγου τους… 

Έχουν περάσει σχεδόν 135 χρόνια από τις πρώτες κινητοποιήσεις των εργατών και των εργατριών. Από τότε, σίγουρα έχουν αλλάξει πολλά, σίγουρα τα εργασιακά δικαιώματα σε πολλές χώρες κατοχυρώνουν αξιοπρεπείς συνθήκες για τους εργαζομένους. Το γεγονός αυτό, όμως, δεν πρέπει να μας είναι αρκετό, ώστε να εφησυχάζουμε, να αρκούμαστε σε όσα διασφάλισαν άλλοι για εμάς, διακινδυνεύοντας να τα χάσουμε. Αν ακόμα και το ίδιο το οκτάωρο, θεωρείται πολυτέλεια για τόσους εργαζόμενους, ο κίνδυνος να επιστρέψουμε στις εργασιακές συνθήκες του 19ου αιώνα, απέχει πράγματι πολύ; Για να ανθίσει ο κόσμος, θέλει δουλειά, αλλά τότε γίνεται πραγματικά όμορφος. Καλή Πρωτομαγιά!

ΤΑΞΙΔΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΡΑΣΗ

Ζιμπάμπουε: Περιμένοντας το φράγμα να γεμίσει

Δευτέρα Φεβρουαρίου 17, 2020 - 14:58, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

Αναφέροντας τη λέξη Αφρική, οι περισσότεροι φέρνουμε συνειρμικά στο μυαλό μας έναν τόπο υπερβολικά ζεστό και άνυδρο, γεγονός που ευθύνεται κατά κύριο λόγο για την αδιάλειπτη φτώχεια των κατοίκων της. Με μια φράση-δύο στερεότυπα: το πρώτο, ότι η Αφρική είναι κατά κανόνα ένας ξερός τόπος, τη στιγμή που εκεί πηγάζουν από τα μεγαλύτερα ποτάμια και λίμνες του πλανήτη. Και το δεύτερο, ότι η φτώχεια είναι μια κατάσταση που οφείλεται σε φυσικά φαινόμενα, ενώ στην πραγματικότητα η έλλειψη υποδομών για την αντιμετώπισή τους είναι που δημιουργεί και διαιωνίζει τον κύκλο της φτώχειας-τρανό παράδειγμα, χώρες που ευημερούν σε περιοχές με πιο ακραίες κλιματικές συνθήκες-. Ίσως και αυτός να είναι ο λόγος που προσπερνάμε με απάθεια ειδήσεις που αναφέρονται σε επισιτιστικές κρίσεις που αντιμετωπίζουν όλο και συχνότερα οι χώρες της Αφρικής, εξαιτίας ακραίων φαινομένων ξηρασίας και παρατεταμένης ανομβρίας.  

 

Τη Ζιμπάμπουε την επισκεφτήκαμε τέλος Οκτωβρίου. Καλή εποχή, για να μην μας προλάβει η περίοδος των βροχοπτώσεων που ξεκινά τον Νοέμβριο. Που τελικά δεν έχει ξεκινήσει ακόμα... Αποστολή μας ήταν να βοηθήσουμε στην οικοδόμηση τουαλετών για το νηπιαγωγείο ενός χωριού στην κοινότητα Νιάνγκα. Επισκεφτήκαμε τον χώρο όπου θα γινόταν η δουλειά ένα ζεστό πρωινό. Και οι ίδιοι οι ντόπιοι διαμαρτύρονταν για την ασυνήθιστη για την εποχή ζέστη, σε έναν τόπο που είναι μεν από τους πιο ξηρούς της χώρας, αλλά που δεν αντιμετώπιζε μέχρι πρόσφατα τόσο σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας. Με τους υπεύθυνους της κοινότητας περιηγηθήκαμε στην περιοχή. Η βλάστηση ήταν ελάχιστη, η σκιά σχεδόν ανύπαρκτη. Κοντά σε μια αντλία νερού μερικές καλλιέργειες επιβίωναν χάρη στην εγγύτητα με το νερό. Η αντλία, ό,τι πιο πολύτιμο στην περιοχή, ήταν περιφραγμένη με συρματόπλεγμα για να προστατεύεται από την εισβολή των διψασμένων ζώων. Τα βόδια και τα αιγοπρόβατα συνωστίζονταν στο μικρό αυλάκι που συγκέντρωνε τα νερά που έφευγαν από την αντλία, όταν κάποιος τραβούσε νερό. Ρουφούσαν λαίμαργα και την παραμικρή υγρασία μέσα από τη λάσπη. Στο θέαμα ένιωθες και τον δικό σου λαιμό να στεγνώνει και ψηλαφούσες το σακίδιό σου να βρεις το μπουκάλι σου. Τότε, κοιτούσες ενοχικά τους γύρω σου και το άφηνες χωρίς να πιείς... 

 

Κάποια στιγμή βρεθήκαμε κάτω από την ευεργετική σκιά πυκνότερης βλάστησης. Μας εξήγησαν ότι βρισκόμασταν στην κοίτη ενός ποταμού που κατεβάζει νερό την περίοδο των βροχοπτώσεων και δίνει ζωή στην περιοχή. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι βροχοπτώσεις περιορίζονται όλο και περισσότερο, το νερό πέφτει μαζεμένο και σε σύντομο διάστημα, μειώνοντας εξαιρετικά τα περιθώρια καλλιέργειας. Κόσμος ήταν μαζεμένος μέσα στο άνοιγμα του ποταμού και δούλευε πυρετωδώς. Ο επικεφαλής της περιφέρειας μάς εξήγησε ότι προσπαθούσαν να διευρύνουν την κοίτη και να φτιάξουν ένα φράγμα, ώστε να συγκρατούν το νερό, όσο πιο πολύ μπορούσαν. Μετά από αρκετή συζήτηση για τη σοβαρότητα του προβλήματος, οι άνθρωποι της ActionAid Ζιμπάμπουε πρότειναν να βοηθήσουμε στην κατασκευή του φράγματος, που αποτελούσε πλέον πρώτη προτεραιότητα για την περιοχή.  

 

Περιμένοντας το πηγάδι να γεμίσει_Εσωτερική (1)

 

Για τέσσερις ημέρες δουλεύαμε όλοι μαζί, να προλάβει να τελειώσει το φράγμα πριν από τις βροχές. Σκάψαμε, γεμίσαμε σακιά με χώμα, φτιάξαμε τσιμέντο. Μιλήσαμε με τους κατοίκους για τα προβλήματα που συνεπάγεται η έλλειψη νερού. Για τις γυναίκες που πρέπει να κουβαλάνε τα βαριά μπιτόνια σε μεγάλες αποστάσεις. Για τα παιδιά που πρέπει να εγκαταλείπουν το σχολείο, αναλαμβάνοντας εκείνα πολλές φορές το κουβάλημα ή επειδή αρρωσταίνουν απο το μολυσμένο βρώμικο νερό. Για τους αγρότες που η σοδειά δεν επαρκεί πλέον ούτε για τη διατροφή της οικογένειας. Για τους κτηνοτρόφους που βλέπουν τα ζώα τους να χάνονται από τη δίψα και την πείνα. Για την ελπίδα που εξατμίζεται, όπως το νερό από τις τελευταίες ρωγμές του εδάφους.  

 

Στη Ζιμπάμπουε αυτή τη στιγμή 3,6 εκατομμύρια κάτοικοι βρίσκονται  σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της ξηρασίας, ενώ 7,7 εκατομμύρια, περίπου ο μισός πληθυσμός της χώρας, βρίσκονται στα πρόθυρα λιμού, γεγονός που κατατάσσει τη Ζιμπάμπουε στις χώρες με τη μεγαλύτερη επισιτιστική κρίση παγκοσμίως. Υπάρχουν μαρτυρίες ότι αρκετές οικογένειες παντρεύουν τα κορίτσια τους με αντάλλαγμα μερικά σακιά καλαμπόκι. Σε κάποιες αγροτικές περιοχές η τελευταία συγκομιδή έγινε το 2017. Ναι, είναι Αφρική και τα νούμερα μπορούν απλώς να εκληφθούν ως θριαμβευτική επιβεβαίωση των στεροτύπων που κουβαλάμε. Στη Ζιμπάμπουε βρίσκονται οι καταρράκτες του Ζαμβέζη στη λίμνη Βικτώρια. Λέγεται ότι ο ήχος του νερού μπορεί να ακουστεί από απόσταση μέχρι και 40 χιλιομέτρων, ενώ τα σταγονίδια του νερού που πέφτει με ορμή μπορούν να είναι ορατά από ψηλά σε απόσταση 50 χιλιομέτρων. 

 

Περιμένοντας το πηγάδι να γεμίσει_Εσωτερική (2)

 

Φεύγοντας από τη Νιάνγκα ζητήσαμε να μας στείλουν φωτογραφίες με το φράγμα μας γεμάτο νερό. Περιμένουμε ακόμα...  

 

Photo Credits: Πόλυ Τσιγκούνη

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό