Blog : ActionAid Blog Blog : ActionAid Blog
Blog
ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ανακτώντας τον συλλογικό χώρο

Πέμπτη Ιουλίου 9, 2020 - 18:04, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Τα μέτρα που εφαρμόστηκαν τους προηγούμενους μήνες για την πρόληψη της εξάπλωσης του κορωνοϊού περιόρισαν εμφανώς τον χώρο μέσα στον οποίο μπορούσαμε να κινηθούμε τόσο ατομικά όσο και συλλογικά. Πολλές από τις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνταν στον φυσικό χώρο μεταφέρθηκαν σε διαδικτυακό περιβάλλον και η βασική ερώτηση που γινόταν πάντα ήταν αν θα πάψουμε να συναντιόμαστε, να γιορτάζουμε και να διαδηλώνουμε, όπως ξέρουμε. Αυτή η μετατόπιση του χώρου και η διαφορετική αίσθηση του χρόνου ανέδειξε την ανάγκη να ενισχυθεί η αίσθηση του ανήκειν και να διατηρηθεί η δυναμική των μέσων έκφρασης και διεκδίκησης που φάνηκε να συρρικνώνονται ταυτόχρονα με τον χώρο.

Η δυνατότητα να συμμετέχουμε σε ομάδες και να διαδηλώνουμε σε δημόσιο χώρο είναι μια πιο συγκεκριμένη μορφή της ελευθερίας της έκφρασης, η οποία έχει εξέχουσα θέση σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα. Το κράτος δεν μπορεί να εμποδίζει την έκφραση της γνώμης, αν θέλει να λέγεται δημοκρατικό. Αντιθέτως, θα πρέπει να καλλιεργεί ένα κλίμα μέσα στο οποίο οι πολίτες θα είναι σε θέση να εκφράζονται ελεύθερα χωρίς φόβο. Αντιστοίχως, το κράτος δεν μπορεί να εμποδίζει τους πολίτες να συμμετέχουν σε ομάδες και να διαδηλώνουν κρίνοντας προληπτικά ποιες από τις διαδηλώσεις επιτρέπεται να καταλαμβάνουν δημόσιο χώρο και ποιες όχι. Με ποια κριτήρια, άλλωστε, θα αποφασίζεται αν κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο;

Ο περιορισμός του κοινού μας χώρου έχει ως αποτέλεσμα να μικραίνουν πολλές από τις δυνατότητες και τις ελευθερίες μας που διαφοροποιούν τη δημοκρατία από τα άλλα πολιτεύματα. Το πολίτευμα της χώρας μας βασίζεται στην εξωστρέφεια και στη δυνατότητα να αισθανόμαστε μέλη του συνόλου ή μιας ομάδας με την οποία έχουμε κοινές απόψεις, αξίες ή αντιλήψεις. Αισθάνομαι ενεργή πολίτης όταν έχω τη δυνατότητα να διεκδικώ, να εκφράζομαι και να συμμετέχω ελεύθερα.

Οι παραπάνω σκέψεις ξεκίνησαν καθώς παρακολουθούσα τη συζήτηση για το σχέδιο νόμου για τις διαδηλώσεις που βρίσκεται υπό ψήφιση στη Βουλή αυτή την εβδομάδα. Το να μπορούμε να διαδηλώνουμε ελεύθερα δε σημαίνει- τουλάχιστον, όπως το αντιλαμβάνομαι- ότι απλώς διεκδικούμε τη δυνατότητά μας να αντιδράμε. Σημαίνει ότι αναζητάμε τη σύνδεσή μας με τον χώρο στον οποίο ζούμε και κινούμαστε, μια σύνδεση που στερηθήκαμε όλες και όλοι για να προστατεύσουμε την υγεία μας κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών. Ωστόσο, αν η στέρηση αυτή αποκτήσει σταδιακά μόνιμο χαρακτήρα, τα αποτελέσματά της στη δημόσια ζωή θα είναι δυσάρεστα. Ανεξάρτητα από το πόσο συχνά διαδηλώνουμε και από το αν μας ταιριάζει αυτός ο τρόπος έκφρασης και διεκδίκησης, η δυνατότητα να κινούμαστε και να οργανωνόμαστε ελεύθερα στον δημόσιο χώρο είναι η ταυτότητα της δημοκρατίας.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Οι δημόσιες υπηρεσίες στη μετά-Covid εποχή με τις γυναίκες στο επίκεντρο

Τρίτη Ιουνίου 23, 2020 - 11:47, by Αγγελίνα Τσακίρη - Public Awareness Projects Officer
Main Image

Ημέρα Δημοσίων Υπηρεσιών η 23η  Ιουνίου, μια άγνωστη παγκόσμια ημέρα, με μεγάλη, όμως, σημασία. Γιατί είναι σημαντικές οι δημόσιες υπηρεσίες, πώς επηρεάστηκαν από την πανδημία και γιατί εστιάζει η ActionAid στις γυναίκες;

Πρώτα από όλα μέσα από την πανδημία του κορωνοϊού αναδείχθηκε η τεράστια σημασία της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας του τομέα της υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς αυτός βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω των αυξημένων αναγκών περίθαλψης, ενώ έγινε εμφανής η υποχρηματοδότηση του συγκεκριμένου τομέα και η ανάγκη επένδυσης σε πόρους και σε εργαζόμενους. Λόγω της πανδημίας, αναδείχθηκαν περισσότερο από ποτέ, οι δύσκολες συνθήκες εργασίας που αντιμετωπίζουν καθημερινά όσοι και όσες δουλεύουν στα δημόσια νοσοκομεία και τις πρωτοβάθμιες μονάδες υγείας, οι ελλείψεις που υπάρχουν σε εξοπλισμό ώστε να τηρούνται τα μέτρα προστασίας, καθώς και οι χαμηλές αμοιβές. Σε δεύτερο επίπεδο, η διάσταση του φύλου γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και κυρίως στην εκπαίδευση και στην υγεία. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους 14,7 εκατομμύρια εργαζόμενους στον τομέα της υγείας σε όλη την Ευρώπη, το 78% είναι γυναίκες. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθούμε στο χάσμα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζόμενων στον δημόσιο τομέα, με την ψαλίδα να κυμαίνεται από 20% έως και 36% στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με έρευνες των Πανεπιστημίων Loughborough, Durham και Warwick.

Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι και το γεγονός ότι οι γυναίκες κυρίως είναι υπεύθυνες για τη φροντίδα των παιδιών, των οικογενειών τους και των μεγαλύτερων, κάτι που τις εμποδίζει από το να διεκδικήσουν υψηλότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ειδικά στις φτωχότερες χώρες. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), οι γυναίκες φέρνουν σε πέρας πάνω από τα τρία τέταρτα της μη αμειβόμενης φροντίδας και της οικιακής εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

 

Οι δημόσιες υπηρεσίες στη μετά-Covid εποχή με τις γυναίκες στο επίκεντρο - Εσωτερική

Τα παιδιά παίζουν στο κοινοτικό κέντρο φροντίδας παιδιών στο Νεπάλ

Η έκθεση WhoCaresfortheFuture: financegenderresponsivepublicservices της ActionAid, πραγματεύεταιτη χρόνια υποχρηματοδότηση του δημοσίου τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες, το θέμα της φροντίδας των παιδιών, της εκπαίδευσης, του νερού και άλλων δημόσιων υπηρεσιών και τον αντίκτυπο που αυτά έχουν στη μη αμειβόμενη εργασία των γυναικών και στην οικιακή εργασία. Η έκθεση βασίζεται σε πρωτογενή έρευνα και δείχνει τη σχέση ανάμεσα στη νέα κρίση χρέους και στις δαπάνες για δημόσιες υπηρεσίες, στο πώς η λιτότητα και ο περιορισμός των μισθών στον δημόσιο τομέα, επηρεάζει τις νέες προσλήψεις εργαζόμενων στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης, ενώ τέλος καταδεικνύει το πώς οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να μεταμορφώσουν τη χρηματοδότηση των δημοσίων υπηρεσιών.

Στην Ελλάδα ο δημόσιος τομέας έχει δεχθεί μεγάλη κριτική τα τελευταία χρόνια, κυρίως γιατί από πολλούς κρίνεται αναποτελεσματικός και απαρχαιωμένος. Η πανδημία του κορωνοϊού μας έδειξε ότι μπορεί να ανταποκριθεί και να λειτουργήσει σε συνθήκες κρίσης, αφού είδαμε να προσαρμόζεται πολύ γρήγορα στις νέες ανάγκες των πολιτών, με τις περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες να λειτουργούν ηλεκτρονικά από απόσταση. Ωστόσο και στην Ελλάδα έγιναν εμφανείς οι ελλείψεις που παρουσιάζει κυρίως ο τομέας της υγείας, δεδομένης της έκτακτης κατάστασης που δημιούργησε η πανδημία.

Σίγουρα η λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών στις ευρωπαϊκές χώρες σε σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι πολύ διαφορετική, με τις ανάγκες των τελευταίων να είναι πολύ μεγαλύτερες, όμως κοινή συνιστώσα είναι ότι ο δημόσιος τομέας πρέπει να εκσυγχρονιστεί, συμπεριλαμβάνοντας τη διάσταση του φύλου στην απασχόληση και στους μισθούς, την ανταπόκριση στις νέες και ολοένα αυξανόμενες ανάγκες, ειδικά στον τομέα της υγείας, και την ανάγκη επένδυσης σε προσωπικό και πόρους.

Πιο συγκεκριμένα, λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι σημαντικές οι προσλήψεις εργαζομένων πρώτης γραμμής στον τομέα της υγείας, ακόμα και προληπτικά, σε όλες τις χώρες. Με την οικονομική κρίση που φέρνει ο κορωνοϊός, πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα χρηματοδότησης, δυσκολία στην εξυπηρέτηση χρέους, αύξηση της ανεργίας, κλείσιμο επιχειρήσεων, μείωση του ΑΕΠ, με αποτέλεσμα να είναι επιτακτική η ανάγκη να ληφθούν μέτρα προκειμένου να μην περικοπούν οι δαπάνες για βασικές δημόσιες υπηρεσίες και να μην επηρεαστεί η ελεύθερη πρόσβαση των ανθρώπων σε αυτές.

Οι ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και η πρόσβαση σε αυτές, ειδικά των γυναικών και κυρίως στις φτωχότερες χώρες, επηρεάζει το βιοτικό τους επίπεδο, καθώς μπορεί να μην έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε σχολεία και σε νοσοκομεία, με αποτέλεσμα να περιορίζονται στη φροντίδα των παιδιών και στην απλήρωτη εργασία. Χώρες όπως το Κογκό, η Σιέρα Λεόνε, η Ζάμπια, η Γκάνα και η Κένυα ξοδεύουν πολύ περισσότερα χρήματα στην εξυπηρέτηση του χρέους τους απ’ ότι στην υγεία και στην εκπαίδευση, γι’ αυτό και σε αυτές τις χώρες είναι εντονότερα τα φαινόμενα της διάστασης του φύλου, της απλήρωτης εργασίας και της οικιακής φροντίδας.

Η ποιότητα των δημοσίων υπηρεσιών και η δυνατότητα πρόσβασης από όλους, είναι εξαιρετικά σημαντική σε παγκόσμιο επίπεδο και ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς η παροχή δημόσιων υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στο φύλο μπορεί πραγματικά να μεταμορφώσει τη ζωή των γυναικών και κατά συνέπεια του κόσμου. Για τους λόγους αυτούς, στην ActionAid πιέζουμε για έναν δημόσιο τομέα που θα προστατεύει τους πιο ευάλωτους και θα λειτουργεί για να φέρει περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.

 

Credits Εσωτερικής Φωτογραφίας: Bikash Acharya/ActionAid

Credits Κεντρικής Φωτογραφίας: Karin Schermbrucker/ActionAid

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Migrated: Απέναντι στην εκπαίδευση είμαστε όλοι ίσοι

Τρίτη Ιουνίου 16, 2020 - 11:15, by Αγγελίνα Τσακίρη - Public Awareness Projects Officer
Main Image

Ποια είναι η πρόσβαση των προσφύγων και μεταναστών στην εκπαίδευση στην Ελλάδα και πώς μπορεί να βελτιωθεί;

Μπορεί να ακούγεται κλισέ, όμως η εκπαίδευση είναι ένα αγαθό που θα έπρεπε να παρέχεται σε όλους ανεξαιρέτως. Σε αυτή την παραδοχή μάλλον όλοι θα συμφωνήσουν, εδώ όμως έρχεται και η ερώτηση: παρέχεται ισότιμη, ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση σε όλα τα παιδιά; Έχουν την ίδια δυνατότητα πρόσβασης τα παιδιά με προσφυγικό και μεταναστευτικό προφίλ;

Παρά, λοιπόν, το γεγονός ότι η βασική εκπαίδευση είναι δικαίωμα όλων των παιδιών, η διαδικασία ασύλου, καθώς και άλλες μεταναστευτικές πολιτικές δημιουργούν περιορισμούς. Σύμφωνα με το Ενημερωτικό Δελτίοπου συντάχθηκε από την ActionAid Hellas στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος Migrated, στο οποίο συμμετέχει εκ μέρους της Ελλάδας μαζί με τον Καρπό, αναφέρεται ότιαπό τα 7,1 εκατομμύρια πρόσφυγες σχολικής ηλικίας παγκοσμίως, τα 3,7 εκατομμύρια βρίσκονται εκτός σχολείου. Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι βρίσκονται 31.000 παιδιά πρόσφυγες και μετανάστες ηλικίας 4-17 ετών και μόνο το 42% αυτών είναι εγγεγραμμένα σε κάποιο σχολείο. Παρόλο που από το 2016, η προστασία του δικαιώματος των νεοεισερχόμενων παιδιών προσφύγων να φοιτήσουν στο ελληνικό σχολείο είναι προτεραιότητα για το Υπουργείο Παιδείας, ακόμα δεν έχει επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Οι νεοαφιχθέντεςκαι νεοαφιχθείσες μαθητές και μαθήτριες με μεταναστευτικό ή προσφυγικό προφίλ, συνήθως εντάσσονται στις Δομές Εκπαίδευσης και Υποδοχής Προσφύγων (ΔΥΕΠ), που πραγματοποιούν απογευματινά προγράμματα στα δημόσια σχολεία, με σκοπό να προετοιμάσουν τα παιδιά για την πρωινή ζώνη του σχολείου. Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν κοντά στις δομές ΔΥΕΠ, τα παιδιά μπορούν να εγγραφούν στο ελληνικό δημόσιο σχολείο και να δημιουργηθεί μία τάξη υποδοχής από 7 έως 17 παιδιά. Την επικοινωνία ανάμεσα στα σχολεία και στο Υπουργείο Παιδείας, διευκολύνουν οι συντονιστές προσφύγων.

Θετικό είναι το γεγονός ότι όσον αφορά τη μη τυπική εκπαίδευση, υπάρχουν πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά προσφύγων και μεταναστών, που πραγματοποιούνται από ΜΚΟ και άλλες οργανώσεις.

Τα ποσοστά εγγραφών

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: Γιατί είναι τόσο χαμηλό το ποσοστό εγγραφής των παιδιών στο σχολείο και γιατί ακόμα και αυτά που εγγράφονται σύντομα εγκαταλείπουν; Όπως αναφέρεται στο Ενημερωτικό Δελτίο, στα νησιά του Αιγαίου τα οποία φιλοξενούν μεγάλο ποσοστό προσφύγων και μεταναστών, το ποσοστό εγγραφής είναι3%.

Ένας βασικός λόγος είναι ότι οι αιτούντες άσυλο παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στα Κέντρα Υποδοχής, μέχρι να περάσουν στην ηπειρωτική χώρα, κάτι που τους εμποδίζει να γράψουν τα παιδιά τους στο σχολείο.

Όπως αναφέρει ο Μ. Φωτάκης, δάσκαλος ΖΕΠ στο 66ο Δημοτικό σχολείο της Αθήνας, ακόμα και στην περίπτωση που οι μαθητές εγγράφονται, πολλοί από αυτούς σταματούν το σχολείο. Πιο συγκεκριμένα, το 40% μέχρι το τέλος της φετινής χρονιάς, σταμάτησε να πηγαίνει στο σχολείο, ενώ το 20% πήγαινε πολύ σπάνια. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην αρνητική αυτή εικόνα συμβάλλουν το ασταθές πολιτικό περιβάλλον, το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν θεωρείται χώρα προορισμού - και έτσι όσοι πρόσφυγες και μετανάστες έρχονται στην Ελλάδα θέλουν να φύγουν, με αποτέλεσμα να μην έχουν κίνητρο να πάνε τα παιδιά τους στο σχολείο -, οι συχνές μετακινήσεις σε άλλες περιοχές εντός Ελλάδας, ενώ φαίνεται να επηρεάζει και το ότι σε πολλές χώρες από τις οποίες προέρχονται οι μαθητές, το σχολείο δεν αποτελεί ισχυρό θεσμό.

Η αίσθηση λοιπόν του «προσωρινού» δεν διευκολύνει τη διαδικασία της μάθησης και της εκπαίδευσης. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Φωτάκης, «τον Οκτώβρη, εν μία νυκτί που εκκένωσαν τα ξενοδοχεία της Ομόνοιας, έχασα 12 μαθητές από τους 22. Δεν τους ξαναείδα, δεν μάθαμε νέα τους», συνεχίζοντας, «τα προσφυγόπουλα έχουν ανάγκη από έναν χώρο να αισθανθούν ασφάλεια, ότι ανήκουν και να κάνουν σχέδια μέσα σε αυτόν, ένα πλαίσιο που κάπως θα προσπαθήσει να βάλει σε τάξη την αβεβαιότητα που ζούνε. Όσο όμως υπάρχει αυτή η συνεχής μετακίνηση γίνεται πιο δύσκολο».

Προτάσεις βελτίωσης

Μία πρόταση ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση που παρουσιάζει αυτή τη στιγμή η εκπαίδευση προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα, είναι τα συμπεριληπτικά σχολεία. Δηλαδή τα σχολεία που θα είναι ανοιχτά στην κοινωνία θα αγκαλιάζουν τη διαφορετικότητα, θα δημιουργούν ίσες ευκαιρίες και θακαλλιεργούν τον σεβασμό των δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Σημαντική σε αυτό το σημείο είναι η κατάρτιση των εκπαιδευτικών γύρω από το θέμα της παιδαγωγικής συμπερίληψης, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν την ξενοφοβία και τις πολιτισμικές διαφορές. Ακόμα έμφαση πρέπει να δοθεί στο να δημιουργηθούν περισσότερες ευκαιρίες για πρόσβαση των νέων 12-17 ετών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς όπως έχει διαπιστωθεί, οι εγγραφές των μαθητών και των μαθητριών με μεταναστευτικό και προσφυγικό προφίλ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι πολύ χαμηλές και αυτό μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τις δυνατότητες που θα έχουν μετέπειτα στη ζωή τους. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη να οργανωθούν δράσεις ευαισθητοποίησης, ώστε να ενεργοποιηθούν οι τοπικές κοινότητες και οι γονείς και να καταπολεμηθεί η ξενοφοβία. Σημαντικό ρόλο παίζει και η εκπαίδευση των δημοσιογράφων γύρω από το μεταναστευτικό, αναφορικά με την εικόνα που βγάζουν για το θέμα αυτό προς τα έξω. Τέλος για να επιτευχθεί το βέλτιστο αποτέλεσμα, θα πρέπει να υπάρχει ένας ενιαίος στρατηγικός σχεδιασμός, με τη συμμετοχή και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει κατανοητό και αποδεκτό από όλους ότι η εκπαίδευση δεν είναι ένα προνόμιο για λίγους και ότι πραγματικά μπορεί να αλλάξει τις ζωές των παιδιών και του κόσμου.

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ασθμαίνοντας για την ανθρωπιά

Παρασκευή Ιουνίου 5, 2020 - 14:30, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

Βαριές ανάσες. Δυνατοί χτύποι της καρδιάς. Ο χρόνος παγώνει. Και ξαφνικά, ζητωκραυγές και επευφημίες. Το πλήθος σπεύδει να καλύψει με την εθνική σημαία το ιδρωμένο σώμα του μαύρου αθλητή, σε μια προσπάθεια να διατρανώσει ότι είναι «δικός τους». Δεν μπορεί, εξάλλου, να είναι τίποτε λιγότερο, αφού γεννήθηκε και μεγάλωσε στη «δική τους» χώρα.

Βαριές ανάσες. Δυνατοί χτύποι της καρδιάς. Ο χρόνος παγώνει-για πάντα. Ασφυξία. Οι ανάσες σταματούν και η καρδιά παύει να χτυπά κάτω από τη σωματική πίεση του δυνατού, θυμωμένου-σε μόνιμη βάση- άνδρα. Δεν φταίει αυτός, «το συνάφι» τους φταίει που χαλάει τον «τόπο τους». Βαριές ανάσες. Εξάντληση. Ασφυξία. Το σώμα αφήνεται στα παγωμένα νερά μιας θάλασσας που δέχτηκε να το αγκαλιάσει, αφού όλοι οι υπόλοιποι το θεωρούσαν ξένο. Τι δουλειά έχουν να φεύγουν από τη χώρα τους και να έρχονται στον «δικό τους» τόπο;

Οι ιστορίες που μας κόβουν την ανάσα είναι πολλές. Και είμαστε όλοι πρόθυμοι να τις δείξουμε με το δάχτυλο και να τις καταδικάσουμε, ξεφυσώντας με αποστροφή. Ωστόσο, οι ιστορίες συνεχίζουν να επαναλαμβάνονται και αναρωτιέται κανείς τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ό,τι θεωρούν διαφορετικό με επιφύλαξη, με προκατάληψη και με βία. Είναι ο φόβος, πως κινδυνεύουν να χάσουν τα κεκτημένα τους; Είναι η πεποίθηση σε μια δική τους ανωτερότητα σε αντιδιαστολή προς συγκεκριμένες διαφορετικές ομάδες ανθρώπων; Είναι μία εγγενής αντίδραση που πηγάζει από την αίσθηση εξουσίας που αισθάνεται κανείς απέναντι σε όποιον θεωρεί πιο αδύναμο; Τα ερωτήματα πολλά και το «γιατί» και το «ως πότε» μένει μετέωρο, ώσπου να ξεθωριάσει-μέχρι το επόμενο χτύπημα.   

Πίσω, όμως, από τα χτυπήματα, που είναι θορυβώδη-εκκωφαντικά πολλές φορές, υπάρχει μια ζωή, μια καθημερινότητα ανθρώπων που υφίστανται συστηματικά την πίεση και τον αποκλεισμό και υπομένουν, μη μπορώντας να κάνουν κάτι άλλο. Δεν είναι ανάγκη να είναι βίαιη η συμπεριφορά, για να διαπεράσει τον άλλο η αδικία. Μια δουλειά που δεν πήρε, μια απόσταση «ασφαλείας» που κρατούν οι άλλοι απέναντί του, μια σειρά προτεραιότητας που δεν τηρήθηκε, ένα παγωμένο βλέμμα εν γένει, είναι μορφές ρατσιστικής συμπεριφοράς και συνηγορούν προς την κορύφωση δραμάτων, ανάλογων με αυτό που ζούμε τις τελευταίες ημέρες στις ΗΠΑ. Κοιτάζοντας τον εαυτό μου στον καθρέφτη, αναρωτιέμαι σε ποιο από αυτά τα δράματα μπορεί να έχω παίξει κι εγώ ρόλο, ασυναίσθητα, έστω και ως κομπάρσος ή απλός θεατής-και αυτό συνενοχή είναι. Και τελικά, αυτή είναι και μία πρώτη απάντηση που μπορώ να μου δώσω: να μην αφήνω τέτοια δράματα να κορυφώνονται.

Τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή το χτύπημα στη Μινεάπολη, ο κόσμος γίνεται μία ανάσα. Φωνάζει με όλη τη δύναμη των πνευμόνων του ότι δεν μπορεί να ανασάνει. Ότι οι ζωές των ανθρώπων μετράνε εξίσου. Οι ανάσες τους βαριές, λαχανιασμένες. Ο αγώνας ενάντια στην αδικία μοιάζει με αγώνα δρόμου χωρίς τερματισμό.  Όσο πιο πολλές ανάσες ενώνονται, όμως, όσο πιο λίγοι μένουν στις κερκίδες θεατές, τόσο πιο γρήγορα θα τελειώσει. Θα τερματίσουμε όλοι ασθμαίνοντας μαζί, χωρίς σημαίες, χωρίς επευφημίες. Με μία ανάσα!  

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

3 πράγματα που ήθελα να ακούσει η Ελληνική Βουλή

Δευτέρα Ιουνίου 1, 2020 - 14:24, by Μάττα Σαμίου - Υπεύθυνη Εκστρατειών
Main Image

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η ActionAid στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο προχώρησε στην άμεση ενίσχυση των υπηρεσιών που προσφέρουν υποστήριξη σε γυναίκες, ιδιαίτερα σε θύματα βίας καθώς στην ανάληψη εθνικών πρωτοβουλιών ώστε όλες οι γυναίκες να συμμετέχουν ισότιμα στην οικονομική και την κοινωνική ζωή την επόμενη μέρα. 

Την Παρασκευής 22 Μαΐου έλαβα πρόσκληση να συμμετάσχω μαζί με 37 ακόμα εκπροσώπους γυναικείων οργανώσεων σε τηλεδιάσκεψη της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Ελληνικής Βουλής με θέμα συζήτησης: «Η Ενδοοικογενειακή βία στον καιρό του κορωνοϊού. Οι γυναικείες οργανώσεις καταθέτουν την εμπειρία τους».

Στην εισήγησή μου μίλησα για τρία από τα ζητήματα που μας απασχολούσαν και πριν την πανδημία, αλλά απέκτησαν άλλη σημασία μετά από αυτήν και θα πρέπει να τα λάβουμε υπόψη στην προσπάθεια ανάκαμψης την επόμενη ημέρα, όταν δηλαδή όλα αυτά θα είναι παρελθόν. 

1ον. Για το θέμα της ενδοοικογειακής βίας

Η ActionAid εκτιμάει την άμεση ανταπόκριση της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων να τρέξει καμπάνια για την ενημέρωση και υποστήριξη των γυναικών - θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Θεωρούμε αναγκαία τη συνέχιση του τηλεοπτικού μηνύματος για τη Γραμμή SOS 15900, σε σταθερή βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Θα πρέπει, επίσης, να ληφθούν υπόψη οι χιλιάδες γυναίκες που ζουν στη χώρα και δεν μιλούν ελληνικά, τόσο με μεταφρασμένο υλικό στην εκστρατεία ενημέρωσης, όσο και με διερμηνείς στη Γραμμή SOS και σε όλες τις υπηρεσίες προστασίας ώστε να συμπεριλάβουμε και όσες γυναίκες βρίσκονται σε πολλαπλή ευαλωτότητα. [1]  

2ον. Για το θέμα της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία

Η ActionAid ζητάει την άμεση επικύρωση της διεθνούς σύμβασης κατά της βίας και της παρενόχλησης που ψηφίστηκε την Παρασκευή 21 Ιουνίου 2019 από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας στη Γενεύη. Ήταν μια μεγάλη νίκη μετά από πολλά χρόνια πιέσεων και κινητοποιήσεων από οργανώσεις και συνδικαλιστικούς φορείς σε ολόκληρο τον κόσμο και στην Ελλάδα. Από τον Ιούνιο πέρασε σχεδόν ένας χρόνος και η ελληνική κυβέρνηση δεν την έχει ακόμα επικυρώσει. [2] Σήμερα, αυτή η Σύμβαση είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Εκτός των άλλων μέτρων που προβλέπει για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων και όσων εργάζονται σε άτυπη εργασία, είναι πολύ σημαντικό ότι προβλέπει έναν ευρύ ορισμό του χώρου της εργασίας, όχι μόνο στο φυσικό χώρο που έχει καθιερωθεί να δουλεύουμε, σε ένα γραφείο ή σε μια επιχείρηση για παράδειγμα, αλλά σε κάθε έκφανση της επαγγελματικής μας ζωής όπου και αν λαμβάνει χώρα, ακόμα και στο σπίτι κάτι που τους τελευταίους μήνες έγινε η καθημερινότητα για χιλιάδες εργαζόμενες και εργαζόμενους. Εξάλλου, δεδομένων των συνθηκών ανεργίας και των επισφαλών συνθηκών εργασίας που επέτειναν τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας, η επικύρωση της σύμβασης είναι επιβεβλημένη, καθώς φοβόμαστε ότι πολλές γυναίκες ενδεχομένως να βρεθούν υπό την απειλή της απόλυσης και τον κίνδυνο της σεξουαλικής παρενόχλησης μην έχοντας άλλες εργασιακές επιλογές. 

3ον. Για το θέμα της φροντίδας του σπιτιού

Η ActionAid ζητάει να αναγνωριστεί και να μοιραστεί δίκαια η μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας στο σπίτι και την οικογένεια, ευαισθητοποιώντας το κοινό με καμπάνιες ενημέρωσης και άλλες σχετικές δράσεις. Πριν την πανδημία, οι γυναίκες παρείχαν πάνω από τα 3/4 του συνολικού όγκου της φροντίδας της οικογένειας και του σπιτιού. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η ανισότητα αυτή τις τελευταίες εβδομάδες αυξήθηκε.[3] Πολλές άνεργες γυναίκες που στηρίζει η ActionAid στο Επίκεντρο, τον χώρο που λειτουργούμε στον Κολωνό για την υποστήριξη του τοπικού ευάλωτου πληθυσμού, αναγκάστηκαν να σταματήσουν την αναζήτηση εργασίας για να φροντίσουν τα παιδιά τους. Μητέρες που βρέθηκαν χωρίς εισόδημα, σε επιδοματικό κενό, χωρίς να έχουν φροντίδα για τα παιδιά, χωρίς να μπορούν να αναζητήσουν δουλειά, μπαίνοντας σε φαύλο κύκλο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Για την άμβλυνση αυτής της ανισότητας, εκτός της καμπάνιας ευαισθητοποίησης που ανέφερα παραπάνω, θεωρούμε αναγκαία την πρακτική εφαρμογή της πρόσφατης νομοθεσίας για την ένταξη της διάστασης του φύλου στους δημόσιους προϋπολογισμούς αλλά και την ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλα τα δημόσια αγαθά και τις υπηρεσίες.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας Ποτέ και Πουθενά, η ActionAid πραγματοποιεί ποσοτική και ποιοτική έρευνα για την παρενόχληση στον χώρο της εργασίας, έχοντας ως περίπτωση μελέτης τον επισιτιστικό και τουριστικό κλάδο (μπαρ, εστιατόρια, καφέ, ξενοδοχεία κτλ). Αν υπάρχουν γυναίκες που θα ήθελαν να μοιραστούν μια προσωπική εμπειρία παρενόχλησης σε χώρο εργασίας, τις οποίες θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε στην έρευνα, μπορούν να το κάνουν και ανώνυμα επικοινωνώντας μαζί μου στο matta.samiou@actionaid.org.

 

___________________________________________________________________________

[1] Πολλαπλή ευαλωτότητα: η έκθεση σε πολλαπλούς κινδύνους λόγω φύλου ταυτόχρονα (σεξουαλικής εκμετάλλευσης, κακοποίησης, μονογονεϊκότητας, επαπειλούμενης εγκυμοσύνης, προσφυγικής ιδιότητας κ.λπ.).

[2] Εκστρατεία Ποτέ και Πουθενά

[3] Όταν η Πανδημία Συνάντησε την Ελληνική Οικογένεια, ΜΥΛΑΙΔΗ ΣΤΟΥΜΠΟΥ, Αθηνέα

 

ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, για την εξάλειψη του ρατσισμού…

Παρασκευή Μαΐου 29, 2020 - 14:28, by Απόστολος Στυλιανός Τζιόλας- Κοινωνικός Επιστήμονας
Main Image

Συνήθως, η καθεμία και ο καθένας μας ψάχνει μία αφορμή και μία ανάγκη για να γίνει μέλος μιας ομάδας. Η κοινωνία που ζούμε δεν ήταν και δεν θα υπάρξει ποτέ αγγελικά πλασμένη, γιατί σε κάθε γωνιά μπορεί να συναντήσεις τη φτώχια, τον ρατσισμό, τον αντι-σημιτισμό. Άτομα να καταριούνται, για τα δικά τους προβλήματα, τους ξεριζωμένους από τους τόπους τους πρόσφυγες και μετανάστες και άλλοι να "νιώθουν δυνατοί" ασκώντας βία σε μία γυναίκα, σύζυγο, κόρη… Και όσοι/ες θέλουν να δουν τον κόσμο λίγο διαφορετικό, προς το καλύτερο, να ψάχνουν συνεχώς αφορμές για να τον αλλάξουν.

Αυτό έπρεπε να κάνουμε, και το κάναμε με μεγάλη επιτυχία στο διαδικτυακό εργαστήριο της ActionAid Hellas "Action Lab for Migration" μαζί με ακόμα δεκατέσσερις νέους και νέες από κάθε πλευρά της χώρας και τις τέσσερις εξαιρετικές εκπαιδεύτριες μας. Ένα εργαστήριο που ήταν αρχικά προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί στο Σοφικό Κορινθίας, πραγματοποιήθηκε από το δωμάτιο του σπιτιού μας, βλέποντας πίσω από τις κάμερες για φόντο μία βιβλιοθήκη, ένα παράθυρο ή ένα μπαλκόνι.

Εξοπλιστήκαμε με μπόλικο καφέ και για δύο σαββατοκύριακα γεμίσαμε τις μέρες μας με ομιλίες από ειδικούς σε θέματα Fake News και ηθικής δημοσιογραφίας. Βάλαμε σπουδαίους ακτιβιστές του παρελθόντος όπως ο Martin Luther King και ο Nelson Mandela να προσαρμοστούν στην τωρινή εποχή, χρησιμοποιώντας τα social media για την αντιρατσιστική τους εκστρατεία. Μιλήσαμε αναλυτικά το προσφυγικό ζήτημα και τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα, θίξαμε το κατά πόσο έχει επηρεαστεί η ψυχική υγεία προσφύγων και μεταναστών, εμβαθύναμε και σε λιγότερο γνωστά ζητήματα όπως οι καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που υφίστανται οι γυναίκες πρόσφυγες/μετανάστριες, καθώς και τα μέλη της LGBTQI+ κοινότητας.

Αλλά κυρίως, έστω και πίσω από έναν υπολογιστή, κατορθώσαμε να ανταλλάξουμε απόψεις και γνώσεις για τον ρατσισμό και το προσφυγικό, να συμφωνήσουμε και να διαφωνήσουμε για την αντιμετώπισή τους και κυρίως, να δεχθούμε την διαφορετική οπτική, μικρή και μεγάλη του καθενός, για θέματα που μας απασχολούν καθημερινά.

Ο καθένας και η καθεμία από εμάς έστυψε λίγο το μυαλό του, και ύστερα ομαδικά, προτείναμε δράσεις για να ακουστούν οι φωνές, αυτών που ακούγονται λιγότερο στη σημερινή κοινωνία. Γιατί ως ομάδα, γινόμαστε δυνατότεροι και δυνατότερες…

 

 Credits Εικαστικού : ActionAid

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ποτέ να μην ξεχάσουμε τι ‘κάναν στην Ελένη…»

Παρασκευή Μαΐου 15, 2020 - 11:16, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Η ανάγνωση των ειδήσεων κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση ειδικά σε ό,τι αφορά στα ζητήματα των στερεοτύπων λόγω φύλου και της βίας κατά των γυναικών. Σε όλες τις έρευνες που διαβάζουμε κατά καιρούς σχετικά με το πώς αντιμετωπίζονται τα θύματα έμφυλης βίας, υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό: τα θύματα καταλήγουν να κατηγορούνται είτε ότι προκάλεσαν αυτό που τους συνέβη είτε ότι δεν προσπάθησαν αρκετά να το αποτρέψουν. Αυτό είναι ένα χτύπημα κάτω από τη μέση για κάθε άνθρωπο που έχει βρεθεί σε παρόμοια θέση, αλλά και για όποιον και όποια αισθάνεται τη σοβαρότητα της κάθε κατάστασης. Αυτό είναι πλήγμα για τον πολιτισμό μας. Αυτό δεν μπορεί να συνεχίζει να χαρακτηρίζεται ως υστερική υπερβολή. 

Όταν άνοιξαν ξανά τα δικαστήρια μετά την καραντίνα, η δίκη για τον βιασμό και τη γυναικοκτονία της Ελένης Τοπαλούδη συνεχίστηκε. H εισαγγελέας της έδρας, έκανε την αγόρευσή της συμπεριλαμβάνοντας στοιχεία που κάνουν κάθε δημοκρατικό πολίτη να ανησυχεί, όχι επειδή παρουσιάστηκαν συναισθηματικά, αλλά γιατί θίγουν σπουδαία ζητήματα που πολλοί παραβλέπουν. Οι ρόλοι του Εισαγγελέα, των Δικαστών, των συνηγόρων, των ενόρκων, του ακροατηρίου, των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των προσώπων που κατέχουν πολιτικές θέσεις περιγράφονται πολύ καθαρά στο Σύνταγμα και σε σειρά νόμων. Μάλιστα, είναι τόσο ξεκάθαροι που πρέπει να καταβάλλει κανείς μεγάλη προσπάθεια για να καταλάβει κάτι διαφορετικό. Αν είναι κάτι που μπερδεύει τα πράγματα είναι ότι έχουμε συνηθίσει να ζούμε σε ένα περιβάλλον που οι έννοιες έχουν χάσει το νόημά τους και βλέπουμε μόνο το άσπρο και το μαύρο.

Αυτό που πρέπει να μείνει από τη δίκη μέχρι τώρα, είναι ότι για πρώτη φορά έγινε σαφές πως κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να πει όχι, ότι κανένα θύμα δεν τα ‘θελε και τα ‘παθε και ότι δεν μιλάμε απλώς για ανθρωποκτονία, αλλά για γυναικοκτονία, έγκλημα που πρέπει να προβλεφθεί νομικά και ξεχωριστά γιατί το κίνητρό του είναι διαφορετικό από τη γενική πρόβλεψη του άρθρου 299 του ποινικού κώδικα. Οι αντιδράσεις είναι λογικές και αναμενόμενες. Κανένας δε δέχεται εύκολα την αλλαγή που ανατρέπει τον τρόπο που σκέφτεται και ζει, ειδικά όταν η αλλαγή σχετίζεται με την κατοχή και την άσκηση δύναμης.

Προσπαθώντας να βάλω σε σειρά τις σκέψεις μου, συνειδητοποίησα τις πολλές ομοιότητες της υπόθεσης της Ελένης Τοπαλούδη με αυτήν του Βαγγέλη Γιακουμάκη. Οι ομοιότητες αφορούσαν κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι κατηγορούμενοι έφτιαξαν σιγά σιγά τη γραμμή υπεράσπισής τους, αλλά και στο πόσο εκτέθηκαν προσωπικές πληροφορίες για τη ζωή της Ελένης και του Βαγγέλη χωρίς να χρειάζεται. Όλοι και όλες θυμόμαστε. Και επειδή ακριβώς η μνήμη είναι ένα από τα χαρακτηριστικά πάνω στα οποία οι κοινωνίες χτίζουν την ανθεκτικότητά τους, το να μην ξεχνάμε είναι κυρίως δημοκρατικό καθήκον και όχι πολυτέλεια, ειδικά όταν μιλάμε για τη δικαιοσύνη. Ποτέ να μην ξεχάσουμε τι ‘καναν στην Ελένη, λοιπόν…

ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Πρωτομαγιά 2020: Μας φτάνει ένα τριαντάφυλλο κι ένα κλαδί χλωρό;

Πέμπτη Απριλίου 30, 2020 - 19:52, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

«Ο Μάιος μάς έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ…». Και όλοι αναπολούμε στιγμές που σπεύδαμε να τον «πιάσουμε» στα πάρκα και στις εξοχές, παρέα με τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Και ανυπομονούμε. Να επανέλθουμε στην παλιά, «καλή» μας καθημερινότητα. Κατά πόσο, όμως, θα μπορέσουμε να επανέλθουμε και πόσοι;

Η Πρωτομαγιά δεν είναι απλά η μέρα που πλέκουμε στεφάνια και γιορτάζουμε την άνοιξη, είναι και η καθιερωμένη παγκόσμια ημέρα των εργατών. Είναι ημέρα συνυφασμένη με τα εργατικά κινήματα, με την κατοχύρωση θεμελιωδών δικαιωμάτων στον τομέα της εργασίας, πολλά από τα οποία μας φαίνονται σήμερα αυτονόητα, μολονότι μόλις μερικές δεκαετίες πριν, ήταν καθολικά αμφισβητούμενα, μολονότι σε μεγάλο μέρος του πλανήτη πρέπει ακόμα να τα διεκδικήσουν. Και αν κάθε χρόνο τέτοια μέρα μερικοί αναρωτιούνται για τη χρησιμότητα μιας τέτοιας επετείου μέσα στις πολιτικά ορθές, «δίκαιες» πλέον κοινωνίες μας-ας μην εξετάσουμε τώρα κατά πόσο ισχύει ο χαρακτηρισμός-, οι τρέχουσες συνθήκες μπορεί να μας κάνουν να αναλογιστούμε τα πράγματα διαφορετικά.

Αν η επιστροφή στα πάρκα και τους αγρούς, στις εκδρομές στη φύση, είναι αυτονόητη και προσιτή σε όλους με τη λήξη των περιοριστικών μέτρων, η επιστροφή στην παλιά επαγγελματική καθημερινότητα έχει πολλούς λόγους να αμφισβητείται. Μέσα σε ένα μόλις τρίμηνο έκτακτης κατάστασης που βιώνει η παγκόσμια κοινότητα, έχουν ανατραπεί ισορροπίες δεκαετιών κι έχουν εκχωρηθεί -αναπόφευκτα- δικαιώματα μακροχρόνιων αγώνων. Μία πολύ μικρή γεύση της έλλειψης ωραρίου, μπορεί να πήραμε όλοι με την εργασία από το σπίτι. Το ελαστικό ωράριο «ξεχειλώνει» κατά κανόνα προς τη μεριά του εργοδότη, όταν απουσιάζει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο. Οι εργάτες που ξεσηκώθηκαν την Πρωτομαγιά του 1886 στο Σικάγο απαιτούσαν 8ωρη εργασία κι εμείς, στον 21ο αιώνα πλέον επιστρέφουμε με βήμα ταχύ στον 19ο… Και αυτό είναι το καλό σενάριο-προϋποθέτει ότι έχεις ένα ωράριο. Χιλιάδες άνθρωποι βλέπουν-και θα συνεχίσουν να βλέπουν το εργασιακό τους πεδίο να συρρικνώνεται, μένουν χωρίς δουλειά, χωρίς εισόδημα, χωρίς ασφάλεια. Υπολογίζεται ότι οι μισοί εργαζόμενοι στον κόσμο κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι. Μεγάλος αριθμός από αυτούς έκαναν αδήλωτες εργασίες, που σημαίνει ότι δεν δικαιούνται καμία αποζημίωση, καμία ιατρική κάλυψη, καμία διέξοδο.

Τα πράγματα είναι πιο δυσοίωνα για μία ακόμα φορά, αν είσαι γυναίκα. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σε μη επίσημα δηλωμένες εργασίες είναι γυναίκες. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, περισσότερο από τα 2/3 των γυναικών απασχολούνται σε μη επίσημες δουλειές. Οι γυναίκες είναι και οι πρώτες σε περιπτώσεις απολύσεων, στις ελαστικές μορφές απασχόλησης, στη μείωση αμοιβών, στην άσκηση πίεσης στον χώρο της εργασίας. Και μπορεί σε πολλά κράτη να είναι θεσπισμένη η ισότητα των αμοιβών, στην εφαρμογή, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική, αφού υπολογίζεται ότι παγκοσμίως η διαφορά τους σε απολαβές αγγίζει το 23% ή αλλιώς, η εξίσωση των μισθών αναμένεται να φτάσει σε 68-200 χρόνια! Τα «κορίτσια τον Μάη», λοιπόν, έχουν πολλούς λόγους να βγουν στους δρόμους την πρωτομαγιά-και όχι για να πλέξουν στεφάνια. Όπου τους επιτρέπεται βέβαια, αν σκεφτεί κανείς ότι σε 18 χώρες στον κόσμο οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα να δουλέψουν αν δεν έχουν τη συγκατάθεση του συζύγου τους… 

Έχουν περάσει σχεδόν 135 χρόνια από τις πρώτες κινητοποιήσεις των εργατών και των εργατριών. Από τότε, σίγουρα έχουν αλλάξει πολλά, σίγουρα τα εργασιακά δικαιώματα σε πολλές χώρες κατοχυρώνουν αξιοπρεπείς συνθήκες για τους εργαζομένους. Το γεγονός αυτό, όμως, δεν πρέπει να μας είναι αρκετό, ώστε να εφησυχάζουμε, να αρκούμαστε σε όσα διασφάλισαν άλλοι για εμάς, διακινδυνεύοντας να τα χάσουμε. Αν ακόμα και το ίδιο το οκτάωρο, θεωρείται πολυτέλεια για τόσους εργαζόμενους, ο κίνδυνος να επιστρέψουμε στις εργασιακές συνθήκες του 19ου αιώνα, απέχει πράγματι πολύ; Για να ανθίσει ο κόσμος, θέλει δουλειά, αλλά τότε γίνεται πραγματικά όμορφος. Καλή Πρωτομαγιά!

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ

«Κι αν δεν μπορώ να μείνω σπίτι;»

Παρασκευή Μαρτίου 27, 2020 - 17:39, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Το χιούμορ μας και ο τρόπος με τον οποίο αντιδράμε σε κρίσιμες στιγμές, δείχνει πολλά για το ποιοι είμαστε. Ωστόσο, πολλά πράγματα δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι αστεία, πόσο μάλλον σε συνθήκες που οι επιλογές και οι ελευθερίες μας περιορίζονται. Από τη στιγμή που αναγκαστήκαμε να μείνουμε σπίτι για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας από τον κορωνοϊό, ξεκίνησαν να κυκλοφορούν μεταξύ σοβαρού και αστείου εικόνες και βίντεο που μιλούσαν για μεγάλη αύξηση των διαζυγίων λόγω της καραντίνας και τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα ζευγάρια για να αντέξουν τους συντρόφους ή  τις συντρόφους τους. Πολλά από αυτά, ωστόσο, δεν είναι καθόλου αστεία, αλλά το ακριβώς αντίθετο. «Πρώτος θάνατος λόγω κορωνοϊού. Άντρας στραγγάλισε τη σύζυγό του μετά από τρεις ημέρες καραντίνας μέσα στο σπίτι», έλεγε ένα από αυτά, ενώ σε μία άλλη φωτογραφία, φαίνεται ένας άντρας με χειρουργική μάσκα και δίπλα του μια γυναίκα με πολλές στρώσεις χαρτοταινίας στο στόμα και σε ένα άλλο βίντεο μια φιμωμένη γυναίκα, της οποίας ο σύζυγος -για να αποφύγει τη γκρίνια- την έκλεισε στο ψυγείο μέχρι να λήξει η καραντίνα. «Αστεία» όλα. Περίεργη αίσθηση του χιούμορ σε μια χώρα που πολλοί δράστες ομολογούν στα δικαστήρια ότι χτυπούν και σκοτώνουν για πλάκα.

Ιστορικά, κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων, αλλά και άλλων γεγονότων που όσο διαρκούν μας κρατούν για σημαντικό χρόνο στο σπίτι, έχει παρατηρηθεί αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας. Ήδη από τις πρώτες μέρες της καραντίνας, ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια στην Κύπρο (ΣΠΑΒΟ) κατέγραψε αύξηση της τάξης 30% στις τηλεφωνικές κλήσεις με αίτημα την υποστήριξη για άσκηση βίας μέσα στην οικογένεια.[1] Η έρευνα της ActionAid για την ενδοοικογενειακή βία κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, που δημοσιεύτηκε μέσα στο 2018 συμπέρανε, μεταξύ άλλων, ότι η κρίση από μόνη της δεν αύξησε τη βία, αλλά βοήθησε να βγουν στην επιφάνεια βίαιες συμπεριφορές που εκδηλώνονταν μέσα στα χρόνια. Με τον ίδιο τρόπο, ο περιορισμός στο σπίτι θα βγάλει στην επιφάνεια εξίσου συμπεριφορές βίαιες.

Για όσους δέχονται τη βία μέσα στην οικογένεια, που είναι συνήθως γυναίκες και παιδιά, είναι διαθέσιμη η τηλεφωνική γραμμή 15900 του Δικτύου της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, που παρά τις δυσκολίες υποστηρίζει και καθοδηγεί χιλιάδες γυναίκες. Για να μπορούμε να έχουμε διαρκώς αποτελεσματικές υπηρεσίες, οι δομές φιλοξενίας, η δημόσια υγεία και όλοι οι κρίκοι της αλυσίδας προστασίας, θα πρέπει να έχουν το προσωπικό που χρειάζονται για να λειτουργήσουν και όχι λιγότερο. Οι επαγγελματίες πρέπει να υποστηρίζονται και εκείνοι κατάλληλα για να αποφεύγουν την εργασιακή εξουθένωση (burnout), ενώ πρέπει, επίσης, να έχουμε τις απαραίτητες στέγες έκτακτης φιλοξενίας για να μπορούν να έχουν καταφύγιο όλοι όσοι το έχουν ανάγκη.

Το ότι το σπίτι δεν είναι ένα ασφαλές μέρος για όλο τον κόσμο και ότι κάποιοι δεν έχουν καν σπίτι για να μπορέσουν να προφυλαχθούν το ξέραμε εδώ και καιρό. Αν, λοιπόν, το ξέραμε, γιατί δε φροντίσαμε να προετοιμαστούμε κατάλληλα για να μη μείνει κανένας πίσω; Η σημερινή κατάσταση θα φέρει αλλαγές σε πολλούς τομείς και θα αλλάξει τον τρόπο που εργαζόμαστε, τον τρόπο που επικοινωνούμε, τον τρόπο που ζούμε. Βασική πρόκληση, όταν όλο αυτό περάσει, είναι να μην επιτρέψουμε ποτέ ξανά να μείνουν πίσω όσοι το έχουν περισσότερο ανάγκη, τις γυναίκες και τα παιδιά που βιώνουν βία μέσα στο σπίτι τους. Ως τότε, δυστυχώς, το «Μένουμε Σπίτι» δεν είναι το ίδιο ανώδυνο για όλους.

Photo credits: ActionAid

[1] Ενδεικτικά σε άλλες χώρες: France 24, Trapped at home: Domestic violence victims at high risk in coronavirus confinement: https://www.france24.com/en/20200325-trapped-at-home-domestic-violence-victims-at-high-risk-in-coronavirus-confinement και The Guardian, Warning over rise in UK domestic abuse cases linked to coronavirus, https://www.theguardian.com/society/2020/mar/26/warning-over-rise-in-uk-domestic-abuse-cases-linked-to-coronavirus.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ένα εργαστήριο γεμάτο αλληλεγγύη!

Σάββατο Μαρτίου 21, 2020 - 10:30, by Αγγελίνα Τσακίρη - Public Awareness Projects Officer
Main Image

Διαφορετικότητα – ξενοφοβία – ενσωμάτωση – φιλοξενία. Τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις; Και ποιος μπορεί πραγματικά να απαντήσει ποια είναι η ουσία των λέξεων αυτών και πώς μπορεί να καλλιεργηθεί η κουλτούρα που θα αποτρέπει την ξενοφοβία και θα αγκαλιάζει την ενσωμάτωση και τη φιλοξενία; Η απάντηση είναι η εκπαίδευση και φυσικά ξεκινάει από τα παιδιά! Τα παιδιά είναι το μέλλον, είναι η νέα γενιά, που θα δημιουργήσει τα δικά της πιστεύω, τις δικές της συμπεριφορές, αντιλήψεις, πεποιθήσεις και στερεότυπα.

Έτσι είναι μεγάλη η πρόκληση και η ευθύνη εκπαιδευτικών και γονέων, να καλλιεργήσουν μία θετική κουλτούρα ενσωμάτωσης και φιλοξενίας στις νεαρές ηλικίες.

Εφόσον όμως μιλάμε για παιδιά, η εκπαίδευση για να έχει ενδιαφέρον και αποτέλεσμα πρέπει να είναι διαδραστική και οπτικοποιημένη, με τρόπο τέτοιο ώστε τα παιδιά να γίνονται μέρος αυτής.

Μία τέτοια εκπαίδευση είχα την τύχη να παρακολουθήσω πρόσφατα σε γυμνάσιο της Αθήνας. Για την ακρίβεια ήταν ένα εργαστήριο, στο οποίο συμμετείχαν περίπου 15 παιδιά, μία σκηνοθέτιδα και μία δασκάλα και έγινε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος MigratED, στο οποίο συμμετέχουν η ActionAid Ελλάς και ο Καρπός από την Ελλάδα, μαζί με οργανώσεις από 5 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός ντοκιμαντέρ. Σκοπός του προγράμματος είναι να μυήσει τα παιδιά στις έννοιες της διαφορετικότητας, της ενσωμάτωσης, της φιλοξενίας και της αλληλεγγύης, μέσα από τη συνεργασία με πρόσφυγες και μετανάστες, ενώ παράλληλα εκπαιδεύει και εξοικειώνει τα παιδιά με τα ψηφιακά μέσα και την οπτικοακουστική καταγραφή.

Ένα εργαστήριο γεμάτο αλληλεγγύη - Εσωτερική

Τα παιδιά συμμετέχουν στις δραστηριότητες του εργαστηρίου

Το εργαστήριο ξεκίνησε με την προβολή μίας ταινίας με τίτλο «Ημέρα Πορτραίτου» της σκηνοθέτιδας Μαρίας Λεωνίδα, που είχε γυριστεί σε δομή φιλοξενίας προσφύγων στο Σχιστό, οι οποίοι παρακολούθησαν ένα τρίμηνο σεμινάριο φωτογραφίας. Με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ, ξεκίνησε και η συζήτηση, πάνω στο θέμα της διαφορετικότητας και της προσφυγιάς αλλά και πάνω στη χρήση της κάμερας και του ήχου για την αποτύπωση στιγμών, εικόνων και ανθρώπων. Οι ερωτήσεις των παιδιών ήταν πολλές αναφορικά με το περιεχόμενο του ντοκιμαντέρ ενώ η αίθουσα γέμισε με φωνές ενθουσιασμού, όταν η σκηνοθέτιδα τους έδωσε να κρατήσουν την κάμερα για να καταγράψουν κάτι, καθώς και όταν τους έδωσε να φορέσουν ακουστικά για να «νοιώσουν» τον ήχο της βιντεοσκόπησης και να καταλάβουν πώς μπορεί να αξιοποιηθεί ο ήχος για τη δημιουργία ενός video. 

Τον ενθουσιασμό των παιδιών από την εμπειρία της κάμερας, ακολούθησε το παιχνίδι ρόλων το οποίο κλήθηκαν να παίξουν, χρησιμοποιώντας και πάλι την κάμερα. Σκοπός ήταν η δημιουργία ενός video, όπου θα αποτυπώνεται η προσπάθεια προσφύγων να εισέλθουν στην Ελλάδα-όλοι τα καταφέρνουν εκτός από μία προσφύγισσα, η οποία συλλαμβάνεται από τους συνοριοφύλακες-. Το παιχνίδι ρόλων δημιούργησε πολύ έντονα συναισθήματα στα παιδιά, τα οποία συζήτησαν στη συνέχεια. Τα παιδιά που υποδύθηκαν τους πρόσφυγες, είπαν πως ένιωσαν τον φόβο και την αγωνία για το αν θα τα καταφέρουν, το άγχος να μην χαθούν και να μην χάσουν κάποιον από την ομάδα τους και τον τρόμο του να πιαστούν. Αυτοί που τα κατάφεραν και δεν συλλήφθηκαν, είπαν πως αισθάνθηκαν ανακούφιση αλλά και λύπη που άφησαν κάποιον πίσω, ενώ η προσφύγισσα που συλλήφθηκε, είπε πως ένιωσε αγωνία για το τι θα της συμβεί, αλλά και άγχος επειδή δεν μιλούσε τη γλώσσα. Παράλληλα όμως είπε πως ένιωσε αισιοδοξία ότι θα τα έβγαζε πέρα χρησιμοποιώντας την εσωτερική της δύναμη και κάνοντας θετικές σκέψεις. Τα παιδιά που υποδύθηκαν τους φύλακες τήρησαν μία πιο σκληρή στάση, λέγοντας πως από τη μία ένιωσαν ικανοποίηση γιατί έκαναν τη δουλειά τους, ενώ από την άλλη αμηχανία γιατί δεν θα ήθελαν να είναι στη θέση των προσφύγων που συλλαμβάνονται.  

Φόβος, αγωνία, τρόμος, ανακούφιση, αμηχανία αλλά και αισιοδοξία, είναι μερικά από τα συναισθήματα που βίωσαν τα παιδιά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, στο οποίο δούλεψαν ομαδικά με μεγάλη χαρά και όρεξη να μυηθούν σε έννοιες που κάποιες φορές για άλλους και κυρίως ενήλικες, είναι γνωστές, αλλά κατ’ ουσίαν άγνωστες.

Αυτό που είδα στο συγκεκριμένο εργαστήριο ήταν ομαδική δουλειά, χρήση ψηφιακών μέσων, δημιουργία διαλόγου, απλή και ξεκάθαρη γλώσσα, παιχνίδι και ανοιχτά μυαλά από όλους - μάλλον εκεί κρύβεται και το μυστικό της αλληλεγγύης και της ενσωμάτωσης-, κάτι που χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ τώρα, δεδομένης της έντασης που υπάρχει στα σύνορα της χώρας.

Το εργαστήριο αυτό θα έχει και δεύτερο μέρος, έτσι τα παιδιά ανανέωσαν το ραντεβού τους και έφυγαν μαζί, πρόσφυγες και συνοριοφύλακες, συζητώντας και γελώντας!

 

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Τέσσερα χρόνια μετά την Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας: άνθρωποι και κοινωνίες στην αναμονή

Πέμπτη Μαρτίου 19, 2020 - 14:30, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Έρχονται κάποιες στιγμές που προσπαθείς να γράψεις για ένα θέμα, ενώ αισθάνεσαι ότι όλα έχουν ειπωθεί. Ενδεχομένως, μάλιστα, όλα να έχουν χωρέσει σε εικόνες, κάτι που κάνει ακόμα πιο δύσκολο το πεις κάτι καινούριο. Από το 2015 η λέξη «προσφυγικό» έχει συνοδεύσει -ενδεικτικά- ως επιθετικός προσδιορισμός τα ουσιαστικά πρόβλημα, πρόκληση, ευκαιρία, ζήτημα. Ο διάλογος συνεχίζεται μέχρι σήμερα, έχοντας περάσει από πολλά στάδια τόσο στο πεδίο όσο και σε θεσμικό επίπεδο. Αν ένα πράγμα μπορεί με βεβαιότητα να χαρακτηρίσει το προσφυγικό είναι ότι μέσα στα χρόνια φαίνεται να έγινε προσπάθεια να αλλάξουν πολλά προς το καλύτερο, ενώ στην πραγματικότητα τίποτα δεν άλλαξε όψη παρά μόνο όνομα.

Ο Μάρτιος του 2016 έφερε μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές σε ό,τι αφορά στα μέτρα που ελήφθησαν για τη διαχείριση του προσφυγικού. Τέτοιες μέρες πριν από τέσσερα χρόνια, λοιπόν, κοιμόμασταν και ξυπνούσαμε χωρίς να ξέρουμε τι θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε την επόμενη μέρα. Η Κοινή Δήλωση ΕΕ- Τουρκίας, ένα δελτίο τύπου, το οποίο μέχρι πρότινος τηρούνταν σαν να ήταν κείμενο με νομικά δεσμευτική ισχύ, προέβλεπε ότι όσοι έφταναν στα ελληνικά νησιά μετά από τις 20 Μαρτίου του 2016 θα έπρεπε να μείνουν στα hotspots των νησιών μέχρι να ολοκληρωθεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας που θα έκρινε αν η Τουρκία ήταν γι’ αυτούς ασφαλής τρίτη χώρα. Σύντομα, τα hotspots ξεπερνούσαν τη δυναμικότητά τους, καθώς οι διαδικασίες κυλούσαν αργά και όλο και περισσότεροι άνθρωποι εγκλωβίζονταν στα νησιά για μήνες. Σήμερα, στη Λέσβο, στη Χίο, στη Σάμο, στην Κω και στη Λέρο πάνω από 40.000 άνθρωποι ζουν -ακόμη- κάτω από άθλιες συνθήκες μη γνωρίζοντας τίποτα για το αύριο. Η πρόσφατη αναστολή λειτουργίας της υπηρεσίας ασύλου στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού αναμένεται να επεκτείνει το χρονικό διάστημα παραμονής στα νησιά με συνθήκες και κινδύνους ακόμα πιο επικίνδυνες για όλους.

Για την προστασία του πληθυσμού αυτού, η κυβέρνηση πρότεινε τη δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης, μέτρο το οποίο κατ’ αρχήν έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις οδηγίες για την αποφυγή παραμονής σε υπερπληθείς εγκαταστάσεις στο πλαίσιο των μέτρων προστασίας από τον κορωνοϊό, ενώ σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να εξεταστεί με προσοχή η συμφωνία του με διεθνείς συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Με την Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας να έχει πρακτικά καταρρεύσει μετά από τις πρόσφατες ενέργειες της Τουρκίας στα Βόρεια χερσαία σύνορα του Έβρου και ένα νέο μοντέλο συμφωνίας να βρίσκεται υπό συζήτηση, χιλιάδες αιτούντες άσυλο, οι τοπικές κοινωνίες που τους φιλοξενούν και οι δημοκρατικοί πολίτες της Ευρώπης ζητούν ανθρώπινες λύσεις και όχι αδιέξοδες πολιτικές που υπόσχονται πρακτικά ανέφικτες λύσεις.

Σε ένα χρόνο από σήμερα, κανένας δεν ξέρει σε τι συνθήκες θα ζούμε και τι μέτρα θα έχουν ληφθεί για να αντιμετωπιστούν οι πανδημίες και οι κρίσεις που πιθανότατα θα ακολουθήσουν και τις οποίες θα πρέπει διαχειριστούμε όλοι μαζί. Δε γνωρίζουμε αν θα έχουμε μια νέα συμφωνία διαχείρισης του προσφυγικού, αν τα σύνορα θα είναι ανοικτά ή αν θα υπάρξει μια νέα πανδημία από την οποία θα πρέπει να προστατευτούμε περιορίζοντας τα δικαιώματα και τις ελευθερίες μας ή αλλάζοντας απλώς συνήθειες για ένα χρονικό διάστημα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δε θέλουμε άλλον έναν χρόνο αναμονής για την εφαρμογή πολιτικών που θα σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

Photo Credits: Omar Havana / ActionAid

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

H παραπληροφόρηση στις μέρες του Covid-19

Παρασκευή Μαρτίου 13, 2020 - 16:11, by Σίσσυ Γκουρνέλου - Υπεύθυνη Τύπου ActionAid
Main Image

Αν αυτό το κείμενο δεν είχε τον παραπάνω τίτλο, θα είχε το «τι να μην κάνεις όσο θα μείνεις σπίτι» - ελπίζοντας πραγματικά να ακολουθείς τις οδηγίες των ειδικών και να είσαι σπίτι! Σε αυτή τη χρονική στιγμή λοιπόν της πανδημίας κορονοϊού αλλά και σε όλες εκείνες των έκτακτων καταστάσεων, των μεγάλων γεγονότων (τοπικών, εθνικών, παγκόσμιων), η τάση για συνεχή ενημέρωση είναι για πολλούς έντονη. Και είναι αυτή ακριβώς η ανάγκη, της ασταμάτητης πληροφόρησης που προσφέρει γόνιμο έδαφος για διασπορά ψευδών ειδήσεων. Εκούσια ή ακούσια.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στην προσπάθεια να μειώσει τη διάδοση μύθων επικίνδυνων για όλους (υπάρχει ήδη μία περίπτωση με τραγική κατάληξη καθώς στην Ινδία άντρας που βλέποντας βίντεο στο διαδίκτυο πίστεψε ότι φέρει τον ιό, αυτοκτόνησε), δημιούργησε ειδική σελίδα, στη οποία καταρρίπτει όλα τα ψέματα που έχουν κυκλοφορήσει σχετικά με τον συγκεκριμένο ιό. Για τον ίδιο λόγο ο ΠΟΥ έφτιαξε προφίλ στο Tik Tok, το δίκτυο που χρησιμοποιούν κυρίως έφηβοι και το οποίο μέσα σε λίγες μέρες γέμισε με βίντεο με ψεύτικες ειδήσεις σχετικά με τη διάδοση του ιού και ρατσιστικά σχόλια για ανθρώπους με ασιατική καταγωγή.

Τα fake news που έχουν κυκλοφορήσει είναι εκατοντάδες με κάποια από αυτά να αναφέρουν ότι το εμβόλιο κατά του κορονοϊού είναι ήδη διαθέσιμο προς πώληση, ότι ο ιταλικός στρατός έχει βγει στους δρόμους, ότι πλήθος κόσμου στη Μαδρίτη συγκεντρώνεται έξω από σούπερ μάρκετ για να εφοδιαστεί με τα απαραίτητα. Αυτό το τελευταίο έπαιξε και από τα ελληνικά κανάλια για να αποδειχθεί στη συνέχεια ότι ήταν βίντεο από τη Γερμανία του 2011! Ένα άλλο παράδειγμα fake news είναι το ψευδές μήνυμα που έφτασε τις τελευταίες μέρες στα κινητά τηλέφωνα εκατοντάδων πολιτών και το οποίο ενημέρωνε για γενική επιστράτευση, επιβεβαιώνοντας ότι όποιο θέμα απασχολεί την επικαιρότητα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο στη φαρέτρα της παραπληροφόρησης.

Και ενώ μέχρι προσφάτως Έλληνας βουλευτής και πρόεδρος κόμματος διαφήμιζε σκεύασμα, υποστηρίζοντας ότι προστατεύει από τον κορονοϊό, για όσους από εμάς θέλουμε να προστατευθούμε και να προστατέψουμε από τις ψεύτικες ειδήσεις οι οδηγίες είναι λιτές και διαχρονικές:

  • Ελέγχουμε την πηγή της είδησης που διαβάζουμε. Αν είναι διαδικτυακό Μέσο Ενημέρωσης, επισκεπτόμαστε το site για να δούμε συνολικά τον τρόπο που καλύπτει τις ειδήσεις και τι περιεχόμενο δημοσιεύει.
  • Ελέγχουμε αν είναι ενυπόγραφο το άρθρο ή όχι. Αν έχει πηγές και ποιες είναι αυτές. Ποια είναι η ημερομηνία δημοσίευσης.
  • Ο τίτλος ενός άρθρου ή ενός βίντεο μπορεί να είναι παραπλανητικός. Διαβάζουμε ολόκληρο το κείμενο και βλέπουμε μέχρι τέλους το βίντεο πριν αποφασίσουμε να το μοιραστούμε. Το ίδιο ισχύει και με τις φωτογραφίες.
  • Σκεφτόμαστε κατά πόσο τα προσωπικά μας πιστεύω, επηρεάζουν την κρίση μας πριν αναπαράγουμε μια είδηση από τα κοινωνικά μας δίκτυα.
  • Ρωτάμε τους ειδικούς και δεν ανακυκλώνουμε ειδήσεις που δεν είναι επιβεβαιωμένες, που απλά έχουμε δει στα social media ή που έχουμε ακούσει από κάποια φίλη/φίλο.

Οι οδηγίες είναι απλές, τόσο απλές όσο το «μείνετε στα σπίτια σας». Και αποτελεσματικές μιας και μάς προστατεύουν από το να γίνουμε ο επόμενος κρίκος στην αλυσίδα μετάδοσης είτε ψεύτικων ειδήσεων είτε του κορονοϊού.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΔΡΑΣΗ

Γλωσσικά Αόρατες

Τετάρτη Φεβρουαρίου 26, 2020 - 16:14, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς ότι ενώ η πλειοψηφία των υποστηρικτών της ActionAid είναι γυναίκες, σπάνια αναφερόμαστε στις υποστηρίκτριές μας. Μιλάμε και γράφουμε για τους υποστηρικτές, τους εργαζομένους, τους εθελοντές μας, τον καθένα από μας, όλους μας, θεωρώντας φυσικά ότι συμπεριλαμβάνουμε τις υποστηρίκτριες, τις εργαζόμενες, τις εθελόντριες μας, την καθεμιά μας, όλες μας. Και δεν είμαστε η μόνη οργάνωση που δεν χρησιμοποιεί έμφυλους τύπους, δηλαδή μια συμπεριληπτική προς το φύλο γλώσσα. Πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα αναφέρονται στους πρόσφυγες, τους κρατουμένους, τους εκπαιδευτές, τους βουλευτές και τους ηγέτες αφήνοντας απέξω, ανεξαρτήτως προθέσεων, τις προσφύγισσες, τις κρατούμενες, τις εκπαιδεύτριες, τις βουλεύτριες και τις ηγέτιδες.

Και που είναι το πρόβλημα, θα μου πείτε; Λέμε ο/η βουλευτής, ο/η ηγέτης, ο/η πρόεδρος. Δεν υπάρχει κανένα γραμματικό λάθος. Τα θηλυκά παραλείπονται ως ευκόλως εννοούμενα. Πόσο ευκόλως εννοούμενες είναι, όμως, οι βουλεύτριες και οι ηγέτιδες στον κόσμο μας και πόσω μάλλον στη χώρα μας; “Όπως στις μεγάλες εταιρείες της Αμερικής και της Ευρώπης υπάρχει η αόρατη και άγραφη “γυάλινη οροφή” που εμποδίζει τις γυναίκες να ανέβουν πάνω από κάποιο ορισμένο επίπεδο της  ιεραρχίας”, γράφει ο Νίκος Σαραντάκος στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων[1], “έτσι και στη δική μας γλωσσική πραγματικότητα υπάρχει μια αόρατη οροφή που παραδέχεται γυναίκες εργάτριες και καθαρίστριες, άντε ποιήτριες και πιανίστριες, ακόμα και λογίστριες και καθηγήτριες αλλά όχι παραπάνω: όχι δικάστριες, βουλεύτριες, προς Θεού!”.

Πολλά έχουν γραφτεί για τα θηλυκά επαγγελματικά αλλά δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας και η επιλογή αφήνεται κάθε φορά στη διακριτική ευχέρεια του χρήστη της γλώσσας. Ομολογώ ότι κι εγώ μέχρι σήμερα προτιμούσα τη λύση του αρσενικού τύπου (π.χ. η γιατρός, η βουλευτής), όχι μόνο για λόγους οικονομίας, αλλά και γιατί πολλά από τα θηλυκά και κυρίως τα σε -ίνα, -ίσσα, -έσσα μου ακούγονταν κάπως υποτιμητικά και όχι τόσο σωστά όσο οι αντίστοιχοι θηλυκοποιημένοι αρσενικοί τύποι. Ωστόσο, σήμερα κατανοώ ότι πίσω από αυτή τη γλωσσική επιλογή κρύβεται η διεκδίκηση της πλήρους εξίσωσης της γυναίκας με τους άνδρες συναδέλφους της και όχι της αναγνώρισης της διαφορετικότητάς της. Πόσο σωστή -όχι τόσο γραμματικά όσο κοινωνικά- είναι όμως μια επιλογή που αφήνει απέξω από την πρόσληψη του κόσμου μας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού;

 "Πίσω από τη γενετική χρήση του αρσενικού δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, αλλά συχνά μόνον άνδρες”, αναφέρει ο Οδηγός χρήσης μη σεξιστικής γλώσσας στα διοικητικά έγγραφα[2]της πρώην Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, “και ο γλωσσικός εξοβελισμός των γυναικών οδηγεί στον συμβολικό αποκλεισμό τους από όλα τα πεδία και τις δραστηριότητες της κοινωνίας που χαίρουν κάποιας αναγνώρισης ή αξίας”. Άλλωστε είναι γνωστό ότι η γλώσσα δεν αντανακλά μόνο αλλά επηρεάζει και τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας.

Μήπως, λοιπόν, θα πρεπε να σπάσουμε τη δύναμη της συνήθειας και να υιοθετήσουμε μια περισσότερο συμπεριληπτική γλώσσα αποφεύγοντας τον γενικό αρσενικό τύπο; Μήπως είναι προτιμότερο να επιβαρύνουμε τα κείμενά μας με διπλούς (ή ακόμα και περισσότερους) τύπους αντί να τα επιβαρύνουμε με τα έμφυλα στερεότυπα με τα οποία μεγαλώσαμε; Στην τελική το τι είναι και τι δεν είναι δόκιμο στη γλώσσα δεν είναι θέσφατο, αλλά ορίζεται κοινωνικά και επαναπροσδιορίζεται σε κάθε εποχή. Αν θέλουμε, λοιπόν, να κάνουμε ορατές τις γυναίκες στο δημόσιο χώρο, θα έπρεπε να τις κάνουμε ορατές και στον δημόσιο λόγο.

 

Photo Credits: ActionAid

 


[1]      Σαραντάκος Ν., Γλώσσα μετ’ εμποδίων – Συμβολή στη χαρτογράφηση του γλωσσικού ναρκοπεδίου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2007.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Η αναζήτηση της ευτυχίας

Πέμπτη Ιανουαρίου 16, 2020 - 15:19, by Μάρα Ψαράκη - Accountability Reporting Senior Officer
Main Image

Τελευταία μέρα στη Σενεγάλη κι έχουμε επιστρέψει στο Ντακάρ. Καθόμαστε για φαγητό με τον Κοσμά δίπλα στη θάλασσα, αποκαμωμένοι από τη ζέστη και γεμάτοι εικόνες και ιστορίες. «Το ξέρεις ότι θα σου πάρω κι εσένα συνέντευξη, έτσι;» του λέω και βάζω το κασετοφωνάκι να γράφει. Αργά ή γρήγορα η συζήτηση περιστρέφεται και πάλι γύρω από την ευτυχία. 

ΧΤ32418 -Senegal- Koumianos

Τελικά πού βρίσκεται ο δρόμος για την ευτυχία;

Επί μία εβδομάδα που εγώ παίρνω συνεντεύξεις από τους ανθρώπους που συμμετέχουν στα προγράμματα της ActionAid και ο Κοσμάς καταγράφει με τον φακό του στιγμιότυπα της καθημερινότητας, με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο το καίριο ερώτημα παραμένει ένα: «η ευτυχία». Είναι εύκολο να σου καρφωθεί αυτή η ιδέα στο μυαλό όταν αφήνεις έστω για λίγο τη φρενίτιδα της πόλης και βρίσκεσαι στην επαρχία. Πόσο μάλλον αν είσαι στη σενεγαλέζικη επαρχία, σε μέρη που δεν απεικονίζονται ούτε με κουκκίδα πάνω στον χάρτη. Κι όμως, τα πρόσωπα των ανθρώπων σε τούτο «το μεγάλο πουθενά» μοιάζουν γαληνεμένα και μόλις τους μιλάς φωτίζονται μ’ ένα πλατύ χαμόγελο.

pic1

Ο φωτογράφος Κοσμάς Κουμιανός ταξίδεψε εθελοντικά στη Σενεγάλη, ντύνοντας με τις φωτογραφίες του τα λόγια που μας αφηγήθηκαν οι κάτοικοι

«Ζέστη, ε;» μας λένε χαμογελαστοί, βλέποντάς μας να σκουπίζουμε τον ιδρώτα από τα μέτωπά μας. Αρχικά νομίζω πως μας λυπούνται, μα αμέσως μετά βλέπω και τα δικά τους πρόσωπα να στάζουν, ενώ τα ρούχα τους έχουν αλλάξει κατά τόπους χρώμα από την υγρασία. «Πολλή ζέστη,» απαντάμε. Το θερμόμετρο γράφει 35 βαθμούς Κελσίου, με αίσθηση 44. «Δεν ήταν έτσι πριν λίγα χρόνια,» συνεχίζουν. «Έχει αλλάξει πολύ ο καιρός!»

Σ’ αυτή την αφόρητη ζέστη, οι περισσότεροι μετακινούνται με τα πόδια. Διανύουν χιλιόμετρα, συχνά φορτωμένοι, μέχρι να βγουν στον κεντρικό και να στοιβαχτούν σε κάποιο λεωφορείο, που θα τους μεταφέρει ως την πόλη. Πού και πού συναντάμε κάνα γαϊδουράκι, με την οικογένεια ανεβασμένη στην καρότσα. Άλλες φορές πάλι βλέπουμε μόνο γαϊδουράκια να περπατούν στον δρόμο ή στα χωράφια και πλάι τους ένα αγόρι με μια βίγλα, να τα οδηγεί ποιος ξέρει πού. Αγόρι πάντα, ποτέ κορίτσι. Είναι ανδρική δουλειά αυτή… Οι γυναίκες εξάλλου κάνουν όλα τα υπόλοιπα. 

Κάποιοι λίγοι, ή μάλλον κάποιοι ελάχιστοι, προφανώς πιο προνομιούχοι, έχουν αποκτήσει μηχανάκι. Χάρηκαν τόσο όταν κατάφεραν να το αγοράσουν, που το άφησαν τυλιγμένο με τη ζελατίνα, να φαίνεται ότι είναι καινούργιο. Σιγά-σιγά η ζελατίνα βρώμισε και σχίστηκε, το μηχανάκι άρχισε να φθείρεται από τις πέτρες και τους χωματόδρομους, μα αυτοί εκεί, δε λένε να το ξετυλίξουν. Στα μάτια τους παραμένει κάτι σπουδαίο (και είναι!), οπότε πρέπει να το προστατεύουν.

Σ’ ένα από τα νησάκια της κοινότητας Νιοντιόρ, εκεί όπου ο χρόνος δείχνει να έχει σταματήσει και οι συνθήκες είναι πραγματικά σκληρές, συναντάμε κάτι παιδιά να παίζουν τη δική τους τυφλόμυγα. Ένα τεντωμένο σκοινί τυλιγμένο γύρω από τους κορμούς δυο δέντρων και πάνω του δεμένα σκουπίδια. Κάθε τόσο, καλύπτουν τα μάτια ενός παιδιού μ’ ένα πανί, του δίνουν ένα ψαλίδι στο χέρι και το φέρνουν γύρω-γύρω μέχρι να χάσει τον προσανατολισμό του. Μετά το παιδί αρχίζει να περπατάει στα τυφλά, δειλά-δειλά, προσπαθώντας να βρει το σκοινί και να κόψει ένα από τα σκουπίδια που κρέμονται. Είτε τα καταφέρει είτε όχι, όλοι γελούν. Πηγαία και δυνατά… Έχουν ταλέντο τα παιδιά να ξετρυπώνουν την ευτυχία όπου κι αν κρύβεται… Κι εδώ που είμαστε, πιστέψτε με, η ευτυχία είναι καλά κρυμμένη.

ΧΤ34465 - Senegal - koumianos

Και ξαφνικά, κάποιος αφήνει την τυφλόμυγα για να ποζάρει μπροστά στον φακό

Οι ελλείψεις είναι τεράστιες κι όπου κι αν στρέψεις το βλέμμα σου, το καταλαβαίνεις. Το νερό της θάλασσας εισχωρεί στα χωράφια των κατοίκων και το αλάτι καταστρέφει τις καλλιέργειές τους. Η θάλασσα δεν τους προσφέρει τόσα ψάρια όσο παλιά. Τα κέντρα υγείας άδεια από εξοπλισμό και τα νοσοκομεία μόνο στις μεγάλες πόλεις. Τα σχολεία θυμίζουν άλλες εποχές, οι αίθουσες διδασκαλίας δε φτάνουν και μερικά θρανία καταλήγουν κάτω απ’ τις φυλλωσιές των δέντρων. 

DJI 0281- Senegal - Koumianos

Η εισχώρηση των θαλασσίων υδάτων σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων από τις ακτές επηρεάζει τις ζωές όλων

Μιλάω με τους ανθρώπους να δω τι χρειάζονται και κατά πόσον έχουν βοηθηθεί από τη δράση της ActionAid. Εκεί που η ψυχή μου βαραίνει από τις εικόνες που αντικρίζω, τα λόγια τους για τις μικρές, καθημερινές νίκες, μου δίνουν κουράγιο. Κάποιοι μιλούν για τις τράπεζες σπόρων, άλλοι για τις τεχνικές βιώσιμης αλιείας που διδάχθηκαν, άλλοι πάλι για την αύξηση του εισοδήματός τους χάρη στους συνεταιρισμούς και τα προγράμματα κατάρτισης που παρακολούθησαν. Παράλληλα, οι γυναίκες κάνουν λόγο για ραγδαία μείωση της ενδοοικογενειακής βίας.

Στο τέλος κάθε συνέντευξης, για να κλείσουμε την κουβέντα μας σαν φίλοι που μοιραζόμαστε τις πιο μύχιες σκέψεις μας, τους κάνω την ερώτηση που με ταλανίζει: «Τι είναι για εσένα η ευτυχία;» Ξέρω πως κάτι θα με διδάξουν στη δική μου αναζήτηση και πράγματι το κάνουν. Οι απαντήσεις που παίρνω είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους.

xt woman Senegal - koumianos

«Κανείς δε γεννιέται σοφός», λέει μια αφρικανική παροιμία

Η Tenning, ηλικίας γύρω στα 40, περιγράφει την ευτυχία ως μια διαρκή κίνηση. «Να μη μένεις ποτέ στάσιμη, κυριολεκτικά και μεταφορικά.» Μου το λέει ως συμβουλή. «Να μαθαίνεις πράγματα και να τα καταφέρνεις μόνη σου, χωρίς βοήθεια.» Για την 59χρονη Ndiaye, η ευτυχία είναι έννοια συνώνυμη της υγείας, ενώ για την 65χρονη Awoa, ευτυχία είναι να βλέπει τα παιδιά της χαρούμενα. Μού λέει επίσης ότι ο άνδρας της έχει πεθάνει και ότι ήταν πολύ αγαπημένοι οι δυο τους. Μέσα της νιώθει ευτυχισμένη όταν θυμάται όσα ζήσανε μαζί. Η Ndaye, στα 36 της, λέει πως ευτυχία είναι να ξέρεις ποια είναι τα δικαιώματά σου και να τα έχεις κατακτήσει, τα θεωρεί αλληλένδετα με αυτό που ονομάζουμε «καλή ζωή». Η δε Aissatou, που έχει αποκτήσει γνώσεις για καίρια νομικά ζητήματα και βοηθάει τις γυναίκες της κοινότητάς της να διεκδικήσουν τα αυτονόητα μέσα από τον γάμο τους, λέει πως ευτυχία για εκείνην είναι κάθε κορίτσι που το βλέπει να συνεχίζει το σχολείο ακόμα και αν του τύχει μια απρόβλεπτη εγκυμοσύνη, και μετά μεγαλώνοντας πιάσει δουλειά και γίνει αυτόνομη γυναίκα. Στο τέλος προσθέτει γελώντας πως ευτυχία θα ήταν να δει επιτέλους μια γυναίκα στο χωριό της να οδηγεί αυτοκίνητο! Αυτό θα σήμαινε πως είναι πολύ δυνατή και τα έχει καταφέρει…

Είναι η τελευταία μας μέρα, όμως, στη Σενεγάλη και με το κασετοφωνάκι να γράφει, παροτρύνω τον Κοσμά να μου δώσει και τον δικό του ορισμό. Μου αφηγείται μια ιστορία και καταλαβαίνω πως για εκείνον η ευτυχία είναι μια διαρκής αναζήτηση, ένα ιδανικό και ταυτόχρονα λόγος ύπαρξης. «Δε μου είπες εσύ. Για εσένα τι είναι;» με ρωτάει. «Θα έλεγα πως ευτυχία είναι να ξυπνάω το πρωί με κέφι για τη ζωή και το βράδυ να πέφτω ξερή στο κρεβάτι, ξέροντας μέσα μου πως είχα μια καλή, γεμάτη ημέρα».

ΧΤ31852 - Senegal - Koumianos

Να χορεύεις σαν να μη σε βλέπει κανείς. Και να χαμογελάς αυθόρμητα κι αληθινά, σαν να μην ξέρεις πως σε τραβούν φωτογραφία

Δεν ξέρω αν έχει διάρκεια η ευτυχία ή αν απαρτίζεται από πολλές ή λίγες ευτυχισμένες στιγμές που σε σημαδεύουν για πάντα. Ξέρω, όμως, πως οι άνθρωποι, όπου κι αν έχω ταξιδέψει, όποια γλώσσα κι αν μιλούν, αναγνωρίζουν την ευτυχία σαν τους την αναφέρεις. Ξέρω, επίσης, πως την ευτυχία, όσο αντίξοες και αν ήταν οι συνθήκες, την αντίκρισα σε πολλά πρόσωπα στο ταξίδι μας. Ξέρω, τέλος, πως όσες μέρες μείναμε στη Σενεγάλη, ξυπνούσα το πρωί με κέφι για τη ζωή και το βράδυ έπεφτα ξερή στο κρεβάτι, ξέροντας μέσα μου πως είχα μια καλή, γεμάτη ημέρα… Κι αυτό από μόνο του κάτι λέει…

Λεζάντα κεντρικής φωτογραφίας: Παντού άνθρωποι που περπατούν χωρίς να διακρίνεται στον ορίζοντα η αφετηρία ή ο προορισμός τους

Φωτογραφίες: Kosmas Koumianos/ActionAid

 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Σεξιστικός λόγος για τελευταία φορά;

Τρίτη Νοεμβρίου 12, 2019 - 15:30, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Πολλές φορές το μόνο που χρειάζεται για να χαράξει κανείς όρια και να φωτίσει τις περιοχές μεταξύ σοβαρού και αστείου είναι να θέλει να δει τα όσα συμβαίνουν στην πραγματική τους διάσταση. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες περιπτώσεις που τα πράγματα είναι τόσο ξεκάθαρα που όταν τα όρια ξεπερνιούνται, και μάλιστα όχι μόνο για μία και μοναδική φορά, η πρόθεση παράβλεψής τους είναι σαφής και δεδομένη.

Με αφορμή τον εμπαιγμό της 20χρονης φοιτήτριας που δέχτηκε σεξουαλική παρενόχληση στη βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου από τηλεοπτικό πάνελ, αξίζει να μιλήσουμε ξανά για το ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα και ιδίως σε ό,τι έχει να κάνει με το σεβασμό προς τους άλλους. Διαπιστώσαμε και πάλι πως ο δημόσιος λόγος που προβάλλεται μέσα από την τηλεόραση και τα υπόλοιπα μέσα είναι ως επί το πλείστον  μισαλλόδοξος και αρνητικά φορτισμένος προς πάσα κατεύθυνση.

Τα αποτελέσματα πολλών ερευνών καταγράφουν τη χαμηλή εμπιστοσύνη που έχει το κοινό προς τα ΜΜΕ. Η επανάληψη συμβάντων, όπως αυτό που περιγράφεται παραπάνω και έλαβε χώρα στην εκπομπή της μεσημεριανής ζώνης τηλεοπτικού σταθμού πανελλήνιας εμβέλειας την περασμένη εβδομάδα, αποδεικνύουν ότι όταν θίγονται τα κακώς κείμενα, το ζήτημα παύει να είναι προσωπικό. Η αυστηρότητα της όποιας κριτικής δεν εξαντλείται σε μία μόνο τηλεοπτική παρουσία, αλλά σε μια ολόκληρη δομή που –έστω και σιωπηρά, αλλά απόλυτα ηχηρά- υποστηρίζει ένα δημόσιο λόγο που είναι σεξιστικός και μισογυνικός και αναπαράγει την κουλτούρα του βιασμού και της σεξουαλικής παρενόχλησης ως αστεία κανονικότητα. Η συζήτηση για τη συναίνεση και το πώς ορίζει το έγκλημα του βιασμού στον Ποινικό Κώδικα κυριάρχησε μέσα στο καλοκαίρι, αλλά φαίνεται πως πολλοί από τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν τότε ήταν μόνο επιφανειακοί. Όχι, δεν είναι ένα απλό λάθος το να διακωμωδείς μια σεξουαλική επίθεση. Όχι, δεν ειπώθηκε κατά λάθος ότι οι μετανάστριες μπαίνουν σε βάρκες ούσες έγκυες χωρίς να νοιάζονται για τίποτα. Όχι, δεν ήταν πλάκα ότι ο ίδιος παρουσιαστής που διακωμώδησε τη σεξουαλική παρενόχληση της φοιτήτριας αποκάλεσε πριν κάποιες εβδομάδες “φάλαινα” παίκτρια δημοφιλούς τηλεπαιχνιδιού. Όλα αυτά είναι μέρος του προβλήματος στο οποίο επιδεικτικά κλείνουμε τα μάτια. Στα πόσα “λάθη”, λοιπόν, θα θελήσουμε να δούμε το πρόβλημα, όπως ακριβώς είναι και όχι ως κάτι που έγινε “για τελευταία φορά”;

Η μόνη λύση έρχεται πάντα μέσω της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες της, αλλά και μετέπειτα σε όλες τις στάσεις της επαγγελματικής ζωής. Το να θέλουμε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά ΜΜΕ που μπορούμε είναι μείζον δημοκρατικό αίτημα. Άλλωστε, η σωστή ενημέρωση που δεν αναπαράγει – μεταξύ άλλων- χυδαία στερεότυπα, συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών και υπεύθυνων πολιτών. Η μαζική και άμεση ανταπόκριση πολιτών και οργανωμένων φορέων στην υποβάθμιση της σημασίας της σεξουαλικής επίθεσης που δέχτηκε η φοιτήτρια στη Θεσσαλονίκη - λόγο που αξίζει να θυμόμαστε πως ωθεί πολλές επιζήσασες επιθέσεων να μην καταγγέλλουν τις επιθέσεις που δέχονται- πρέπει να ληφθεί από τις αρχές και τους αρμόδιους φορείς ως σαφές μήνυμα. Σε τέτοια περιστατικά θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, όπως προβλέπονται από τη νομοθεσία, ενώ η εκπαίδευση των δημοσιογράφων σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιβάλλεται να είναι στρατηγική προτεραιότητα για ένα δημοκρατικό κράτος που πράγματι θέλει να είναι δημοκρατικό.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ισότητα, δύναμη, εξουσία: σκέψεις με αφορμή ένα αρνητικό ρεκόρ της Ελλάδας

Τρίτη Οκτωβρίου 29, 2019 - 16:24, by Στέλλα Κάσδαγλη - Συνιδρύτρια του Women on Top
Main Image

Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, δημοσιεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ο Δείκτης για την Ισότητα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάθε 2 χρόνια, βαθμολογεί τα 28 κράτη μέλη με βάση τις επιδόσεις τους για την ισότητα σε 6 τομείς: εργασία, χρήμα, εξουσία, γνώση, χρόνος και υγεία. Αποτυπώνει επίσης την κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη των 28 σε σχέση με τη βία κατά των γυναικών. H Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στην τελευταία θέση.

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ

Η εικόνα των προσφύγων και των μεταναστών στα Μ.Μ.Ε.

Τετάρτη Οκτωβρίου 16, 2019 - 18:06, by Ξένια Κουναλάκη - Δημοσιογράφος
Main Image

«Πρωινό κρουασάν και κρέας τρεις φορές την εβδομάδα, το μενού για μετανάστες». Σας διαβάζω τον πρόσφατο τίτλο εφημερίδας για ποιο κέντρο υποδοχής, νομίζετε; Για τη Μόρια. «Σε κλοιό πρακτόρων τα χοτ σποτς των προσφύγων, οι οποίοι στην πραγματικότητα είναι μέλη του ΙΣΙΣ και παριστάνουν τους πρόσφυγες», όπως μας πληροφορεί σημερινό ρεπορτάζ. «Μαθήματα...μάρκετινγκ και επιχειρηματικότητας», για μετανάστες και πρόσφυγες. Ειρωνικά τα αποσιωπητικά γιατί «οι μεταναστες και προσφυγες» δεν είναι δυνατόν να ξέρουν μάρκετινγκ ή να είναι επΙχειρηματίες. Και φυσικά πάντα ο διαχωρισμός μετανάστες και πρόσφυγες στον ελληνικό Τύπο, αλλά και η χρήση του όρου λαθρομετανάστες από υπουργικά χείλη. 

Στα ελληνικά ΜΜΕ η μετανάστευση είναι πάντα πρόβλημα ή κρίση, η παραστατική λέξη «ροές» δίνει την εικόνα μίας θεομηνίας. Ποτέ δεν περιγράφεται ως ένα φαινόμενο, διαχρονικό, το οποίο υπήρχε και θα υπάρχει. Εχει εξ ορισμού αρνητική χροιά. Ακόμη και σε άρθρα προοδευτικών αναλυτών διαβάζει κανείς φράσεις-αφορισμούς όπως «οι μετανάστες είναι δύσκολα ενσωματώσιμοι».

Το βέβαιο είναι ότι ο εγχώριος Τύπος κατασκευάζει μία φαντασιακή απειλή που συμπυκνώνει ακριβώς τον φόβο των ντόπιων προς το Ξένο, το Αλλο, το Διαφορετικό. Εκεί ακριβώς εδράζονται και οι αντιφάσεις της έρευνας της Action aid, που από τη μία παρουσιάζει ένα μέσο πολίτη ως ξενόφοβο, εχθρικό προς τους πρόσφυγες, που προτάσει τον νόμο και την τάξη έναντι του ανθρωπισμού για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Οταν όμως τίθεται το ερώτημα «αν οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να συνεχίσουν να στέλνουν πίσω στη Λιβύη τα σκάφη με τους πρόσφυγες και μετανάστες από όλη τη Μεσόγειο, ακόμη και αν κάτι τέτοιο προκαλεί την απώλεια ζωών, το 49% των Ελλήνων δηλώνει ότι διαφωνεί με αυτή την πρακτική». Ολη την έρευνα διατρέχει αυτή η διαφορά ανάμεσα στην αφηρημένη και ως επί το πλείστον ρατσιστική θέαση του φαινομένου και την ευαισθητοποιημένη προσωπική εμπειρία. Μόλις δηλαδή ο μετανάστης ή ο πρόσφυγας αποκτήσει πρόσωπο, όνομα, καταγωγή και προσωπική ιστορία, η ταύτιση και επομένως η ενσυναίσθηση καθίσταται αβίαστη. 

Πιστεύω ότι ακριβώς εκεί είναι και η χαμένη ευκαιρία του Τύπου που θα μπορούσε να παίξει ρόλο εξοικείωσης με το φαινόμενο αντί να φέρνει τους μετανάστες διαρκώς αντιμέτωπους με τους ντόπιους. Διότι μέσω του Τύπου οι ντόπιοι βλέπουν τους μετανάστες σαν έναν ανταγωνιστή, από τον οποίον διεκδικεί θέσεις εργασίας, επιδόματα, νοσοκομειακές κλίνες, ακόμη και το κρουασαν σοκολάτας. Κάπως όμως πρέπει να διευκρινιστεί αυτό. Οτι δεν είναι τα ίδια κονδύλια, υπάρχει ειδικός προϋπολογισμός για τους πρόσφυγες και χρήματα της ΕΕ που δεν θα έρχονταν στη χώρα αν δεν υπήρχαν οι μετανάστες. Συχνά οι κάτοικοι των νησιών που διαμαρτύρονται ξεχνούν αυτόν τον παράγοντα, τα χρήματα ενίσχυσης που κατευθύνονται στους τόπους αυτούς για να συνδράμουν τον τοπικό πληθυσμό στη διαχείριση του φαινομένου. Αλλωστε οι Ελληνες πάντα έχουμε ένα παράδειγμα συγγενούς μετανάστη στη Γερμανία, στις ΗΠΑ, στον Καναδά. Ακούω συχνά το επιχείρημα ότι οι Ελληνες πηγαν στη Γερμανία υπό άλλες συνθήκες. Με ειδικές άδειες εργασίας, ως προσκεκλημένοι, Γκασταρμπάιτερ, με τα απαραίτητα έγγραφα. Κι όμως εξίσου απαραίτητη για την οικονομική ανάπτυξη, τη δημογραφική απειλή και τον κίνδυνο κατάρρευσης του ασφαλιστικού συστήματος είναι αυτήν τη στιγμή και εδώ οι μετανάστες. Οι αιτιάσεις ότι κάνουν αφαίμαξη του κοινωνικού κράτους χωρίς να συνδράμουν τα ταμεία είναι ευθύνη δική μας, των Ελλήνων εργοδοτών που θέλουν φτηνά εργατικά χέρια, από τις Μανωλάδες μέχρι μεταφορείς για μερικές ώρες. Παράλληλα ρατσιστική αντιμετώπιση μπορώ να σας διαβεβαιώσω είχαν και οι Ελληνες μετανάστες στη Γερμανία, ελέω και ταμπλόιντ Τύπου.

event αντιλήψεις

Θέλω εδώ να σταθώ στη σημασία των λέξεων και να υπεραμυνθώ της πολιτικής ορθότητας στον δημόσιο λόγο, που περίπου παρουσιάζεται σαν μια προσπάθεια λογοκρισίας ορισμένων αθυρόστομων άτακτων αγοριών της πολιτικής και της δημοσιογραφίας. Δεν είναι έτσι. Η γλώσσα και η επιλογή των όρων δημιουργεί κοινωνική συνείδηση. Οταν πχ λες ή γράφεις προσφυγικό κύμα ή ροές η εικόνα που δημιουργείται στο συλλογικό υποσυνείδητο είναι μια πλημμυρίδα ανθρώπων που απειλεί να πνίξει την Ευρώπη. Οταν βαφτίζεις παράνομους κι όχι παράτυπους ή σαν παπιέ όπως τους λένε οι Γάλλοι η διαφορά είναι σαφής. Στην πρώτη περίπτωση η συνδήλωση είναι κάποιος που έχει παρανομήσει, που είναι δυνάμει εγκληματίας, στη δεύτερη εκείνος που δεν έχει εφοδιαστεί το απαραίτητο έγγραφο. Οταν ως δημοσιογράφος γράφεις ή λες πως ο Πακιστανός βίασε ή έκλεψε, αλλά δεν διευκρινίζεις φυσικά ότι κάποιος βιαστής ή ληστής είναι Ελληνας, είναι σαφές ότι συνδυάζεις συνειρμικά την καταγωγή με την παραβατικότητα. Συνεπώς η πολιτική ορθότητα προστατεύει μειονότητες που δεν έχουν πρόσβαση στον δημόσιο λόγο από εμπέδωση αρνητικών στερεοτύπων. Τέλος ένα πιο λεπτό και δυσκολο ζήτημα είναι πώς περιγράφεις τους ανθρώπους που αντιδρούν π.χ. γονείς που δεν θέλουν να πάνε τα παιδιά τους σχολείο με παιδιά μεταναστών ή κατοίκους νησιών που διαμαρτύρονται για τη δημιουργία χοτ σποτς. Είναι αγανακτισμένοι πολίτες; Είναι γονείς που ανησυχούν για το μέλλον των παιδιών τους; Πώς αντιμετωπίζεις τέτοιου είδους φαινόμενα; Τα χαιδεύεις, τα κατευνάζεις, τα καταγγέλλεις, τα αγνοείς και προχωράς μπροστά ελπίζοντας ότι η κοινωνία η ίδια θα τα απομονώσει; Ολα αυτά είναι θέματα που έπρεπε να προβληματίσουν περισσότερο εμάς τους δημοσιογράφους από μία επιφανειακή και συχνά άγαρμπη καταγραφή, που απλώς αναπαράγει ρατσιστικά σχήματα.

Καταλήγοντας, θεωρώ λοιπόν ότι ο ρόλος ημών των δημοσιογράφων είναι η ενημέρωση και με παράθεση συγκεκριμένων στοιχείων αποδόμηση διαδεδομένων θεωριών συνωμοσίας, που συνδέουν π.χ. το προσφυγικό ζήτημα με την ανεργία, την εγκληματικότητα, την τρομοκρατία, το πρόβλημα στέγης, τα επιδόματα, την κατάρρευση του συστηματος υγείας. Η ανάδειξη της ανθρωπιστικής διάστασης του φαινομένου, η επιλογή των λέξεων με ευαισθησία για ανθρώπους που δεν συμμετέχουν στον δημόσιο λόγο, όπως προείπα, αλλά και ο διάλογος μεταξύ μας, των δημοσιογράφων, ακτιβιστών, πολιτικών και όλων όσων ανησυχούν για έρευνες σαν κι αυτήν που παρουσιάστηκε εδώ απόψε και θέλουν να αλλάξουν οι υπάρχουσες τάσεις στην ελληνική κοινωνία.

ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Mετανάστευση στην Ελλάδα: Tι λένε οι αριθμοί και τι πιστεύουμε εμείς

Παρασκευή Οκτωβρίου 11, 2019 - 17:30, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Πόσοι από μας γνωρίζουν πόσοι είναι τελικά οι πρόσφυγες κι οι μετανάστες που ζουν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα; Ένα, δύο, τρία εκατομμύρια; Η εντύπωση των περισσότερων είναι ότι στη χώρα μας ζουν εκατομμύρια μετανάστες. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Αν συγκρίνουμε, για παράδειγμα τον αριθμό των ξένων που ζουν στην Ελλάδα με τον αριθμό των Ελλήνων που μετανάστευσαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης, θα δούμε ότι δεν διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Ωστόσο, ενώ όλοι μας έχουμε και από κάποιο γνωστό που δουλεύει στο εξωτερικό, όποιον και να ρωτήσεις, θα σου πει ότι είναι μόνο μερικές δεκάδες χιλιάδες οι Έλληνες που αναγκάστηκαν να φύγουν από τη χώρα λόγω της κρίσης. «Το πολύ να φτάνουν τις 50.000, άντε τις 100.000 χιλιάδες».

Ας δούμε όμως τι λένε τα στατιστικά στοιχεία. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα τελευταία 7 χρόνια μετανάστευσαν για να αναζητήσουν εργασία περισσότεροι από 700.000 Έλληνες. Δηλαδή, μόνο τα χρόνια της κρίσης, περίπου το 6,5% των Ελλήνων αναζήτησε μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό. Ποσοστό που δεν διαφέρει πολύ από το 8% των ξένων που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Ipsos για τις αντιλήψεις και τα στερεότυπα των πολιτών της Ε.Ε. σχετικά με τη μετανάστευση. Αυτή είναι η πραγματικότητα των αριθμών. Όμως, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι Έλληνες θεωρούν ότι το ποσοστό των πολιτών ξένων χωρών που ζει στην Ελλάδα αγγίζει το 35%. Δηλαδή υπάρχει μια απόκλιση μεταξύ εκτίμησης και πραγματικού αριθμού της τάξεως του 27%. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την αντίληψη των Ελλήνων για την παρουσία μουσουλμάνων στη χώρα. Τα πραγματικά στοιχεία θέλουν τους Μουσουλμάνους να μην ξεπερνούν το 6% του πληθυσμού, ενώ ο μέσος όρος των Ελλήνων θεωρεί ότι το ποσοστό φτάνει το 21%. Δηλαδή, η πλειοψηφία πιστεύει ότι ο 1 στους 5 που ζουν ανάμεσά μας είναι μουσουλμάνος.

Πώς είναι δυνατό να πέφτουμε τόσο έξω στις εκτιμήσεις μας; Η πληροφορία υπάρχει εκεί έξω και στις μέρες μας είναι ελάχιστοι όσοι έχουν τη δικαιολογία ότι δεν έχουν πρόσβαση. Είμαστε θύματα παραπληροφόρησης; Σύμφωνα με την έρευνα της Ipsos που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2019 στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Αυστρία και την Ουγγαρία, οι Έλληνες θεωρούν ότι η έκθεσή τους σε ψευδείς ειδήσεις είναι αρκετά υψηλή (61%) τόσο γενικά, όσο και αναφορικά με τις ειδήσεις που αφορούν μετανάστες. Γι’ αυτό και δεν εμπιστεύονται πια τα παραδοσιακά ΜΜΕ για την πληροφόρησή τους. Μόνο το 13% των Ελλήνων, λιγότεροι  από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους που συμμετείχαν στην έρευνα, εμπιστεύονται την αξιοπιστία και την ακρίβεια των ειδήσεων στα ΜΜΕ. Είναι όμως τα ΜΜΕ τα μόνα που ευθύνονται για αυτή τη δραματική αντίληψη της κατάστασης;

Ο γιατρός Hans Rosling στο βιβλίο του “Factfulness” αναλύει γιατί συνηθίζουμε να βλέπουμε την κατάσταση στον κόσμο περισσότερο τραγική απ’ όσο είναι στην πραγματικότητα και δίνει μια εξήγηση για την υπερ-δραματοποίηση στην οποία καταφεύγει συχνά ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο εγκέφαλος μας, προϊόν εκατομμυρίων ετών εξέλιξης, έχει μάθει να καταλήγει σε γρήγορα συμπεράσματα, χωρίς πολλή σκέψη, για να αποφεύγει τους κινδύνους. Μ’ αυτό το ένστικτο οι πρόγονοι μας κατάφεραν να επιβιώσουν. Κι αυτό το ένστικτο τρέφουμε με τις δραματικές ιστορίες που αποτελούσαν τη μόνη πηγή ειδήσεων και χρήσιμων πληροφοριών για εκατομμύρια χρόνια.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν το γεγονός ότι οι Έλληνες που θεωρούν πως στη χώρα μας ζουν 3,7 εκατομμύρια ξένοι, πιστεύουν ότι η μετανάστευση ανήκει στις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα αυτή τη στιγμή. Την αξιολογούν δε ως περισσότερο σημαντική από το δημόσιο χρέος, την αύξηση του κόστους ζωής, την υγειονομική περίθαλψη, κ.α. Μάλιστα το 64% των Ελλήνων, σύμφωνα πάντα με την έρευνα της Ipsos, θεωρεί ότι η μετανάστευση έχει αρνητικό αντίκτυπο στη χώρα. Και οι Έλληνες είναι πιο επικριτικοί από τους Αυστριακούς, τους Ούγγρους και τους Ιταλούς.

Ωστόσο, όπως αναφέρει και ο Rosling, σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να καταφεύγουμε σε δεδομένα. Αρκεί λοιπόν να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα μαθαίνοντας να λειτουργούμε διαφορετικά. Αν δεν συνηθίσουμε να βγάζουμε συμπεράσματα μόνο με βάση τα πραγματικά δεδομένα, οι απόψεις μας θα συνεχίσουν να είναι εκτός πραγματικότητας. 

Η έρευνα της Ipsos για τις αντιλήψεις και τα στερεότυπα των πολιτών της Ε.Ε. σχετικά με τη μετανάστευση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «CIAK Μigraction» που υλοποιείται από την ActionAid με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

** Tην Τρίτη 15 Οκτωβρίου η ActionAid διοργανώνει εκδήλωση με τίτλο "Αντιλήψεις για τη μετανάστευση - 4 διάλογοι για εμάς και τους άλλους" στο Πνευματικό Κέντρο Αθηνών στις 18.30. Μάθε περισσότερα εδώ

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Σεξουαλική παρενόχληση: ποια είναι τα όρια;

Δευτέρα Μαΐου 27, 2019 - 18:13, by Στέλλα Κάσδαγλη - Συνιδρύτρια του Women on Top
Main Image

Μπορεί να είστε εργαζόμενη ή εργαζόμενος και να αναρωτιέστε αν κάποια συμπεριφορά που υποστήκατε αποτελεί σεξουαλική παρενόχληση ή αν όλα «είναι στο μυαλό σας». Ίσως να προσπαθείτε να αξιολογήσετε τη δική σας συμπεριφορά σε σχέση με το τι θα μπορούσε κάποια ή κάποιος συνάδελφός σας να ορίσει ως σεξουαλική παρενόχληση. Ή, ενδεχομένως, ως εργοδότης να θέλετε να ορίσετε -για τον εαυτό σας αλλά και για τους ανθρώπους που δουλεύουν για σας- ποια είναι τα όρια της ασφαλούς αλληλεπίδρασης μέσα στον επαγγελματικό χώρο και ποια είναι τα καμπανάκια που θα έπρεπε να δίνουν σε όλους μας να καταλάβουμε ότι κάτι τα ξεπερνά. Ποια είναι, λοιπόν, τα όρια πέρα από τα οποία ξεκινάει η σεξουαλική παρενόχληση στη δουλειά;

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Εκλογές: Όποιος θέλει να παίξουμε, να σηκώσει χέρι!

Παρασκευή Μαΐου 24, 2019 - 12:26, by Πόλυ Τσιγκούνη- Εθελόντρια ΑctionAid
Main Image

Από τις παρέες των παιδικών μας χρόνων μπορούμε να ανακαλέσουμε πολλές στιγμές, όπου οι γνώμες για την επιλογή του παιχνιδιού διχάζονταν και τη λύση έδινε η γνωστή διαδικασία της ανάτασης του χεριού: ‘όποιος θέλει κρυφτό, να σηκώσει χέρι- όποιος θέλει κυνηγητό να σηκώσει χέρι’ και η αντιδικία έληγε (τις περισσότερες φορές) με την καταμέτρηση των ψήφων. Χωρίς και οι ίδιοι να το συνειδητοποιούμε, λοιπόν, είχαμε μυηθεί εξ απαλών ονύχων στις δημοκρατικές διαδικασίες και στη δύναμη της πλειοψηφίας

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό