Blog : ActionAid Blog Blog : ActionAid Blog
Blog
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Ένταξη της οπτικής του φύλου στους προϋπολογισμούς

Παρασκευή Οκτωβρίου 16, 2020 - 11:00, by Μάττα Σαμίου - Υπεύθυνη Εκστρατειών
Main Image

Η ActionAid σε συνεργασία με το Κέντρο Γυναικών Καρδίτσας, το δήμο Αθηναίων και το δήμο Καρδίτσας, ξεκίνησε ένα καινούριο φιλόδοξο πρόγραμμα για την προώθηση του gender budgeting, δηλαδή της κατάρτισης προϋπολογισμών με την οπτική του φύλου με στόχο την παροχή υπηρεσιών και δημόσιων αγαθών που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες των φύλων και προωθεί την ισότητα των φύλων.

Τι σημαίνει αυτό; Γιατί δεν είναι αρκετός ένας «ουδέτερος» προϋπολογισμός;

Διάβασα μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία που νομίζω ότι απαντάει σε αυτά τα ερωτήματα και δίνει ένα καλό παράδειγμα του τι σημαίνει βλέπω τον κόσμο με οπτική του φύλου και γιατί δεν αρκεί να μοιράζουμε τα πάντα 50-50 για να εξασφαλίσουμε την ισότητα.

Μια Αγγλίδα δημοσιογράφος που είχε επισκεφτεί ένα μεγάλο πολιτιστικό χώρο στο Λονδίνο, το Barbican, πήγε να επισκεφτεί την γυναικεία τουαλέτα και με τρόμο είδε ότι η ουρά ήταν τεράστια και επεκτεινόταν σε όλο το χώρο.

Είναι γεγονός ότι στις περισσότερες εκδηλώσεις, στο διάλειμμα στο σινεμά, στις συναυλίες και σχεδόν σε όλους τους χώρους μαζικής προσέλευσης η ουρά στις γυναικείες τουαλέτες είναι μεγάλη και κάποιες φορές καταλήγει έξω από την πόρτα του μπάνιου. Συχνά κάνουμε ή μας κάνουν και αστεία για αυτό το φαινόμενο αλλά ποτέ δεν μου είχε περάσει από το μυαλό να ψάξω να βρω πόσο χρόνο χρειάζεται στην τουαλέτα μια γυναίκα και πόσο ένας άντρας και τι διαφορετικές ανάγκες έχουν. Διάβασα λοιπόν ότι σύμφωνα με έρευνες, οι γυναίκες χρειάζονται 2,3 φορές περισσότερο χρόνο από ότι οι άντρες! Αυτό συμβαίνει γιατί οι γυναίκες συνοδεύουν συχνά άλλες ομάδες που χρειάζονται επιπλέον χρόνο στην τουαλέτα, όπως παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρίες. Οι ίδιες επίσης επισκέπτονται περισσότερο την τουαλέτα από ότι οι άντρες: αρκετές βρίσκονται σε εγκυμοσύνη με μικρή χωρητικότητα ουροδόχου κύστης ή έχουν περίοδο και χρειάζεται να αλλάζουν συχνά σερβιέτα ή ταμπόν και επίσης έχουν 8 φορές περισσότερες πιθανότητες από τους άντρες να υποφέρουν από μολύνσεις του ουροποιητικού συστήματος. 

Το να χωρίζουμε λοιπόν τις τουαλέτες 50%-50% μπορεί να μοιάζει επιφανειακά δίκαιο και σωστό. Η δήθεν όμως ίση παροχή, στην πραγματικότητα καταλήγει να λειτουργεί μεροληπτικά κατά των γυναικών. 

Αυτός όμως δεν ήταν ο λόγος που εκείνη τη βραδιά η ουρά ήταν τόσο μεγάλη, χειρότερη από ότι είχε υπάρξει ποτέ. Εκείνη την ημέρα το Barbican είχε αποφασίσει να κάνει όλες τις τουαλέτες «ουδέτερες ως προς το φύλο». Εκτός όμως από τις κλειστές τουαλέτες, το Barbican είχε και χώρους ανοιχτών ουρητηρίων. Οπότε συνέβη αυτό που φαντάζεστε. Στα «ουδέτερα ως προς το φύλο» ουρητήρια προφανώς πήγαιναν μόνο οι άντρες ενώ τις κλειστές τουαλέτες τις χρησιμοποιούσαν όλοι και όλες. Με αυτόν τον τρόπο, οι υπεύθυνοι κατάφεραν να παράσχουν ακόμη περισσότερες επιλογές στους άντρες, μειώνοντας αυτές των γυναικών.

Βλέπουμε λοιπόν πώς ένας αδιάφορος ως προς το φύλο σχεδιασμός και μια τυπικά ισότιμη παροχή αγαθών μπορεί τελικά να αποκλείει τις γυναίκες και συχνά δεν είναι θέμα διάθεσης πόρων αλλά θέμα προτεραιοτήτων.

Αυτή τη θεματική της ένταξης της διάστασης του φύλου στους δημόσιους προϋπολογισμούς αλλά και την ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλα τα δημόσια αγαθά και τις υπηρεσίες θα φέρουμε στις δημόσιες συζητήσεις με το πρόγραμμα που μόλις ξεκινήσαμε.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Οι δημόσιες υπηρεσίες στη μετά-Covid εποχή με τις γυναίκες στο επίκεντρο

Τρίτη Ιουνίου 23, 2020 - 11:47, by Αγγελίνα Τσακίρη - Public Awareness Projects Officer
Main Image

Ημέρα Δημοσίων Υπηρεσιών η 23η  Ιουνίου, μια άγνωστη παγκόσμια ημέρα, με μεγάλη, όμως, σημασία. Γιατί είναι σημαντικές οι δημόσιες υπηρεσίες, πώς επηρεάστηκαν από την πανδημία και γιατί εστιάζει η ActionAid στις γυναίκες;

Πρώτα από όλα μέσα από την πανδημία του κορωνοϊού αναδείχθηκε η τεράστια σημασία της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας του τομέα της υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς αυτός βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω των αυξημένων αναγκών περίθαλψης, ενώ έγινε εμφανής η υποχρηματοδότηση του συγκεκριμένου τομέα και η ανάγκη επένδυσης σε πόρους και σε εργαζόμενους. Λόγω της πανδημίας, αναδείχθηκαν περισσότερο από ποτέ, οι δύσκολες συνθήκες εργασίας που αντιμετωπίζουν καθημερινά όσοι και όσες δουλεύουν στα δημόσια νοσοκομεία και τις πρωτοβάθμιες μονάδες υγείας, οι ελλείψεις που υπάρχουν σε εξοπλισμό ώστε να τηρούνται τα μέτρα προστασίας, καθώς και οι χαμηλές αμοιβές. Σε δεύτερο επίπεδο, η διάσταση του φύλου γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και κυρίως στην εκπαίδευση και στην υγεία. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους 14,7 εκατομμύρια εργαζόμενους στον τομέα της υγείας σε όλη την Ευρώπη, το 78% είναι γυναίκες. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθούμε στο χάσμα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζόμενων στον δημόσιο τομέα, με την ψαλίδα να κυμαίνεται από 20% έως και 36% στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με έρευνες των Πανεπιστημίων Loughborough, Durham και Warwick.

Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι και το γεγονός ότι οι γυναίκες κυρίως είναι υπεύθυνες για τη φροντίδα των παιδιών, των οικογενειών τους και των μεγαλύτερων, κάτι που τις εμποδίζει από το να διεκδικήσουν υψηλότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ειδικά στις φτωχότερες χώρες. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), οι γυναίκες φέρνουν σε πέρας πάνω από τα τρία τέταρτα της μη αμειβόμενης φροντίδας και της οικιακής εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

 

Οι δημόσιες υπηρεσίες στη μετά-Covid εποχή με τις γυναίκες στο επίκεντρο - Εσωτερική

Τα παιδιά παίζουν στο κοινοτικό κέντρο φροντίδας παιδιών στο Νεπάλ

Η έκθεση WhoCaresfortheFuture: financegenderresponsivepublicservices της ActionAid, πραγματεύεταιτη χρόνια υποχρηματοδότηση του δημοσίου τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες, το θέμα της φροντίδας των παιδιών, της εκπαίδευσης, του νερού και άλλων δημόσιων υπηρεσιών και τον αντίκτυπο που αυτά έχουν στη μη αμειβόμενη εργασία των γυναικών και στην οικιακή εργασία. Η έκθεση βασίζεται σε πρωτογενή έρευνα και δείχνει τη σχέση ανάμεσα στη νέα κρίση χρέους και στις δαπάνες για δημόσιες υπηρεσίες, στο πώς η λιτότητα και ο περιορισμός των μισθών στον δημόσιο τομέα, επηρεάζει τις νέες προσλήψεις εργαζόμενων στον τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης, ενώ τέλος καταδεικνύει το πώς οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να μεταμορφώσουν τη χρηματοδότηση των δημοσίων υπηρεσιών.

Στην Ελλάδα ο δημόσιος τομέας έχει δεχθεί μεγάλη κριτική τα τελευταία χρόνια, κυρίως γιατί από πολλούς κρίνεται αναποτελεσματικός και απαρχαιωμένος. Η πανδημία του κορωνοϊού μας έδειξε ότι μπορεί να ανταποκριθεί και να λειτουργήσει σε συνθήκες κρίσης, αφού είδαμε να προσαρμόζεται πολύ γρήγορα στις νέες ανάγκες των πολιτών, με τις περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες να λειτουργούν ηλεκτρονικά από απόσταση. Ωστόσο και στην Ελλάδα έγιναν εμφανείς οι ελλείψεις που παρουσιάζει κυρίως ο τομέας της υγείας, δεδομένης της έκτακτης κατάστασης που δημιούργησε η πανδημία.

Σίγουρα η λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών στις ευρωπαϊκές χώρες σε σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι πολύ διαφορετική, με τις ανάγκες των τελευταίων να είναι πολύ μεγαλύτερες, όμως κοινή συνιστώσα είναι ότι ο δημόσιος τομέας πρέπει να εκσυγχρονιστεί, συμπεριλαμβάνοντας τη διάσταση του φύλου στην απασχόληση και στους μισθούς, την ανταπόκριση στις νέες και ολοένα αυξανόμενες ανάγκες, ειδικά στον τομέα της υγείας, και την ανάγκη επένδυσης σε προσωπικό και πόρους.

Πιο συγκεκριμένα, λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι σημαντικές οι προσλήψεις εργαζομένων πρώτης γραμμής στον τομέα της υγείας, ακόμα και προληπτικά, σε όλες τις χώρες. Με την οικονομική κρίση που φέρνει ο κορωνοϊός, πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα χρηματοδότησης, δυσκολία στην εξυπηρέτηση χρέους, αύξηση της ανεργίας, κλείσιμο επιχειρήσεων, μείωση του ΑΕΠ, με αποτέλεσμα να είναι επιτακτική η ανάγκη να ληφθούν μέτρα προκειμένου να μην περικοπούν οι δαπάνες για βασικές δημόσιες υπηρεσίες και να μην επηρεαστεί η ελεύθερη πρόσβαση των ανθρώπων σε αυτές.

Οι ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και η πρόσβαση σε αυτές, ειδικά των γυναικών και κυρίως στις φτωχότερες χώρες, επηρεάζει το βιοτικό τους επίπεδο, καθώς μπορεί να μην έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε σχολεία και σε νοσοκομεία, με αποτέλεσμα να περιορίζονται στη φροντίδα των παιδιών και στην απλήρωτη εργασία. Χώρες όπως το Κογκό, η Σιέρα Λεόνε, η Ζάμπια, η Γκάνα και η Κένυα ξοδεύουν πολύ περισσότερα χρήματα στην εξυπηρέτηση του χρέους τους απ’ ότι στην υγεία και στην εκπαίδευση, γι’ αυτό και σε αυτές τις χώρες είναι εντονότερα τα φαινόμενα της διάστασης του φύλου, της απλήρωτης εργασίας και της οικιακής φροντίδας.

Η ποιότητα των δημοσίων υπηρεσιών και η δυνατότητα πρόσβασης από όλους, είναι εξαιρετικά σημαντική σε παγκόσμιο επίπεδο και ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς η παροχή δημόσιων υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στο φύλο μπορεί πραγματικά να μεταμορφώσει τη ζωή των γυναικών και κατά συνέπεια του κόσμου. Για τους λόγους αυτούς, στην ActionAid πιέζουμε για έναν δημόσιο τομέα που θα προστατεύει τους πιο ευάλωτους και θα λειτουργεί για να φέρει περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.

 

Credits Εσωτερικής Φωτογραφίας: Bikash Acharya/ActionAid

Credits Κεντρικής Φωτογραφίας: Karin Schermbrucker/ActionAid

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

3 πράγματα που ήθελα να ακούσει η Ελληνική Βουλή

Δευτέρα Ιουνίου 1, 2020 - 14:24, by Μάττα Σαμίου - Υπεύθυνη Εκστρατειών
Main Image

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η ActionAid στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο προχώρησε στην άμεση ενίσχυση των υπηρεσιών που προσφέρουν υποστήριξη σε γυναίκες, ιδιαίτερα σε θύματα βίας καθώς στην ανάληψη εθνικών πρωτοβουλιών ώστε όλες οι γυναίκες να συμμετέχουν ισότιμα στην οικονομική και την κοινωνική ζωή την επόμενη μέρα. 

Την Παρασκευής 22 Μαΐου έλαβα πρόσκληση να συμμετάσχω μαζί με 37 ακόμα εκπροσώπους γυναικείων οργανώσεων σε τηλεδιάσκεψη της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Ελληνικής Βουλής με θέμα συζήτησης: «Η Ενδοοικογενειακή βία στον καιρό του κορωνοϊού. Οι γυναικείες οργανώσεις καταθέτουν την εμπειρία τους».

Στην εισήγησή μου μίλησα για τρία από τα ζητήματα που μας απασχολούσαν και πριν την πανδημία, αλλά απέκτησαν άλλη σημασία μετά από αυτήν και θα πρέπει να τα λάβουμε υπόψη στην προσπάθεια ανάκαμψης την επόμενη ημέρα, όταν δηλαδή όλα αυτά θα είναι παρελθόν. 

1ον. Για το θέμα της ενδοοικογειακής βίας

Η ActionAid εκτιμάει την άμεση ανταπόκριση της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων να τρέξει καμπάνια για την ενημέρωση και υποστήριξη των γυναικών - θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Θεωρούμε αναγκαία τη συνέχιση του τηλεοπτικού μηνύματος για τη Γραμμή SOS 15900, σε σταθερή βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Θα πρέπει, επίσης, να ληφθούν υπόψη οι χιλιάδες γυναίκες που ζουν στη χώρα και δεν μιλούν ελληνικά, τόσο με μεταφρασμένο υλικό στην εκστρατεία ενημέρωσης, όσο και με διερμηνείς στη Γραμμή SOS και σε όλες τις υπηρεσίες προστασίας ώστε να συμπεριλάβουμε και όσες γυναίκες βρίσκονται σε πολλαπλή ευαλωτότητα. [1]  

2ον. Για το θέμα της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία

Η ActionAid ζητάει την άμεση επικύρωση της διεθνούς σύμβασης κατά της βίας και της παρενόχλησης που ψηφίστηκε την Παρασκευή 21 Ιουνίου 2019 από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας στη Γενεύη. Ήταν μια μεγάλη νίκη μετά από πολλά χρόνια πιέσεων και κινητοποιήσεων από οργανώσεις και συνδικαλιστικούς φορείς σε ολόκληρο τον κόσμο και στην Ελλάδα. Από τον Ιούνιο πέρασε σχεδόν ένας χρόνος και η ελληνική κυβέρνηση δεν την έχει ακόμα επικυρώσει. [2] Σήμερα, αυτή η Σύμβαση είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Εκτός των άλλων μέτρων που προβλέπει για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων και όσων εργάζονται σε άτυπη εργασία, είναι πολύ σημαντικό ότι προβλέπει έναν ευρύ ορισμό του χώρου της εργασίας, όχι μόνο στο φυσικό χώρο που έχει καθιερωθεί να δουλεύουμε, σε ένα γραφείο ή σε μια επιχείρηση για παράδειγμα, αλλά σε κάθε έκφανση της επαγγελματικής μας ζωής όπου και αν λαμβάνει χώρα, ακόμα και στο σπίτι κάτι που τους τελευταίους μήνες έγινε η καθημερινότητα για χιλιάδες εργαζόμενες και εργαζόμενους. Εξάλλου, δεδομένων των συνθηκών ανεργίας και των επισφαλών συνθηκών εργασίας που επέτειναν τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας, η επικύρωση της σύμβασης είναι επιβεβλημένη, καθώς φοβόμαστε ότι πολλές γυναίκες ενδεχομένως να βρεθούν υπό την απειλή της απόλυσης και τον κίνδυνο της σεξουαλικής παρενόχλησης μην έχοντας άλλες εργασιακές επιλογές. 

3ον. Για το θέμα της φροντίδας του σπιτιού

Η ActionAid ζητάει να αναγνωριστεί και να μοιραστεί δίκαια η μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας στο σπίτι και την οικογένεια, ευαισθητοποιώντας το κοινό με καμπάνιες ενημέρωσης και άλλες σχετικές δράσεις. Πριν την πανδημία, οι γυναίκες παρείχαν πάνω από τα 3/4 του συνολικού όγκου της φροντίδας της οικογένειας και του σπιτιού. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η ανισότητα αυτή τις τελευταίες εβδομάδες αυξήθηκε.[3] Πολλές άνεργες γυναίκες που στηρίζει η ActionAid στο Επίκεντρο, τον χώρο που λειτουργούμε στον Κολωνό για την υποστήριξη του τοπικού ευάλωτου πληθυσμού, αναγκάστηκαν να σταματήσουν την αναζήτηση εργασίας για να φροντίσουν τα παιδιά τους. Μητέρες που βρέθηκαν χωρίς εισόδημα, σε επιδοματικό κενό, χωρίς να έχουν φροντίδα για τα παιδιά, χωρίς να μπορούν να αναζητήσουν δουλειά, μπαίνοντας σε φαύλο κύκλο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Για την άμβλυνση αυτής της ανισότητας, εκτός της καμπάνιας ευαισθητοποίησης που ανέφερα παραπάνω, θεωρούμε αναγκαία την πρακτική εφαρμογή της πρόσφατης νομοθεσίας για την ένταξη της διάστασης του φύλου στους δημόσιους προϋπολογισμούς αλλά και την ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλα τα δημόσια αγαθά και τις υπηρεσίες.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας Ποτέ και Πουθενά, η ActionAid πραγματοποιεί ποσοτική και ποιοτική έρευνα για την παρενόχληση στον χώρο της εργασίας, έχοντας ως περίπτωση μελέτης τον επισιτιστικό και τουριστικό κλάδο (μπαρ, εστιατόρια, καφέ, ξενοδοχεία κτλ). Αν υπάρχουν γυναίκες που θα ήθελαν να μοιραστούν μια προσωπική εμπειρία παρενόχλησης σε χώρο εργασίας, τις οποίες θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε στην έρευνα, μπορούν να το κάνουν και ανώνυμα επικοινωνώντας μαζί μου στο matta.samiou@actionaid.org.

 

___________________________________________________________________________

[1] Πολλαπλή ευαλωτότητα: η έκθεση σε πολλαπλούς κινδύνους λόγω φύλου ταυτόχρονα (σεξουαλικής εκμετάλλευσης, κακοποίησης, μονογονεϊκότητας, επαπειλούμενης εγκυμοσύνης, προσφυγικής ιδιότητας κ.λπ.).

[2] Εκστρατεία Ποτέ και Πουθενά

[3] Όταν η Πανδημία Συνάντησε την Ελληνική Οικογένεια, ΜΥΛΑΙΔΗ ΣΤΟΥΜΠΟΥ, Αθηνέα

 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ποτέ να μην ξεχάσουμε τι ‘κάναν στην Ελένη…»

Παρασκευή Μαΐου 15, 2020 - 11:16, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Η ανάγνωση των ειδήσεων κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση ειδικά σε ό,τι αφορά στα ζητήματα των στερεοτύπων λόγω φύλου και της βίας κατά των γυναικών. Σε όλες τις έρευνες που διαβάζουμε κατά καιρούς σχετικά με το πώς αντιμετωπίζονται τα θύματα έμφυλης βίας, υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό: τα θύματα καταλήγουν να κατηγορούνται είτε ότι προκάλεσαν αυτό που τους συνέβη είτε ότι δεν προσπάθησαν αρκετά να το αποτρέψουν. Αυτό είναι ένα χτύπημα κάτω από τη μέση για κάθε άνθρωπο που έχει βρεθεί σε παρόμοια θέση, αλλά και για όποιον και όποια αισθάνεται τη σοβαρότητα της κάθε κατάστασης. Αυτό είναι πλήγμα για τον πολιτισμό μας. Αυτό δεν μπορεί να συνεχίζει να χαρακτηρίζεται ως υστερική υπερβολή. 

Όταν άνοιξαν ξανά τα δικαστήρια μετά την καραντίνα, η δίκη για τον βιασμό και τη γυναικοκτονία της Ελένης Τοπαλούδη συνεχίστηκε. H εισαγγελέας της έδρας, έκανε την αγόρευσή της συμπεριλαμβάνοντας στοιχεία που κάνουν κάθε δημοκρατικό πολίτη να ανησυχεί, όχι επειδή παρουσιάστηκαν συναισθηματικά, αλλά γιατί θίγουν σπουδαία ζητήματα που πολλοί παραβλέπουν. Οι ρόλοι του Εισαγγελέα, των Δικαστών, των συνηγόρων, των ενόρκων, του ακροατηρίου, των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των προσώπων που κατέχουν πολιτικές θέσεις περιγράφονται πολύ καθαρά στο Σύνταγμα και σε σειρά νόμων. Μάλιστα, είναι τόσο ξεκάθαροι που πρέπει να καταβάλλει κανείς μεγάλη προσπάθεια για να καταλάβει κάτι διαφορετικό. Αν είναι κάτι που μπερδεύει τα πράγματα είναι ότι έχουμε συνηθίσει να ζούμε σε ένα περιβάλλον που οι έννοιες έχουν χάσει το νόημά τους και βλέπουμε μόνο το άσπρο και το μαύρο.

Αυτό που πρέπει να μείνει από τη δίκη μέχρι τώρα, είναι ότι για πρώτη φορά έγινε σαφές πως κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να πει όχι, ότι κανένα θύμα δεν τα ‘θελε και τα ‘παθε και ότι δεν μιλάμε απλώς για ανθρωποκτονία, αλλά για γυναικοκτονία, έγκλημα που πρέπει να προβλεφθεί νομικά και ξεχωριστά γιατί το κίνητρό του είναι διαφορετικό από τη γενική πρόβλεψη του άρθρου 299 του ποινικού κώδικα. Οι αντιδράσεις είναι λογικές και αναμενόμενες. Κανένας δε δέχεται εύκολα την αλλαγή που ανατρέπει τον τρόπο που σκέφτεται και ζει, ειδικά όταν η αλλαγή σχετίζεται με την κατοχή και την άσκηση δύναμης.

Προσπαθώντας να βάλω σε σειρά τις σκέψεις μου, συνειδητοποίησα τις πολλές ομοιότητες της υπόθεσης της Ελένης Τοπαλούδη με αυτήν του Βαγγέλη Γιακουμάκη. Οι ομοιότητες αφορούσαν κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι κατηγορούμενοι έφτιαξαν σιγά σιγά τη γραμμή υπεράσπισής τους, αλλά και στο πόσο εκτέθηκαν προσωπικές πληροφορίες για τη ζωή της Ελένης και του Βαγγέλη χωρίς να χρειάζεται. Όλοι και όλες θυμόμαστε. Και επειδή ακριβώς η μνήμη είναι ένα από τα χαρακτηριστικά πάνω στα οποία οι κοινωνίες χτίζουν την ανθεκτικότητά τους, το να μην ξεχνάμε είναι κυρίως δημοκρατικό καθήκον και όχι πολυτέλεια, ειδικά όταν μιλάμε για τη δικαιοσύνη. Ποτέ να μην ξεχάσουμε τι ‘καναν στην Ελένη, λοιπόν…

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ

«Κι αν δεν μπορώ να μείνω σπίτι;»

Παρασκευή Μαρτίου 27, 2020 - 17:39, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Το χιούμορ μας και ο τρόπος με τον οποίο αντιδράμε σε κρίσιμες στιγμές, δείχνει πολλά για το ποιοι είμαστε. Ωστόσο, πολλά πράγματα δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι αστεία, πόσο μάλλον σε συνθήκες που οι επιλογές και οι ελευθερίες μας περιορίζονται. Από τη στιγμή που αναγκαστήκαμε να μείνουμε σπίτι για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας από τον κορωνοϊό, ξεκίνησαν να κυκλοφορούν μεταξύ σοβαρού και αστείου εικόνες και βίντεο που μιλούσαν για μεγάλη αύξηση των διαζυγίων λόγω της καραντίνας και τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα ζευγάρια για να αντέξουν τους συντρόφους ή  τις συντρόφους τους. Πολλά από αυτά, ωστόσο, δεν είναι καθόλου αστεία, αλλά το ακριβώς αντίθετο. «Πρώτος θάνατος λόγω κορωνοϊού. Άντρας στραγγάλισε τη σύζυγό του μετά από τρεις ημέρες καραντίνας μέσα στο σπίτι», έλεγε ένα από αυτά, ενώ σε μία άλλη φωτογραφία, φαίνεται ένας άντρας με χειρουργική μάσκα και δίπλα του μια γυναίκα με πολλές στρώσεις χαρτοταινίας στο στόμα και σε ένα άλλο βίντεο μια φιμωμένη γυναίκα, της οποίας ο σύζυγος -για να αποφύγει τη γκρίνια- την έκλεισε στο ψυγείο μέχρι να λήξει η καραντίνα. «Αστεία» όλα. Περίεργη αίσθηση του χιούμορ σε μια χώρα που πολλοί δράστες ομολογούν στα δικαστήρια ότι χτυπούν και σκοτώνουν για πλάκα.

Ιστορικά, κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων, αλλά και άλλων γεγονότων που όσο διαρκούν μας κρατούν για σημαντικό χρόνο στο σπίτι, έχει παρατηρηθεί αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας. Ήδη από τις πρώτες μέρες της καραντίνας, ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια στην Κύπρο (ΣΠΑΒΟ) κατέγραψε αύξηση της τάξης 30% στις τηλεφωνικές κλήσεις με αίτημα την υποστήριξη για άσκηση βίας μέσα στην οικογένεια.[1] Η έρευνα της ActionAid για την ενδοοικογενειακή βία κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, που δημοσιεύτηκε μέσα στο 2018 συμπέρανε, μεταξύ άλλων, ότι η κρίση από μόνη της δεν αύξησε τη βία, αλλά βοήθησε να βγουν στην επιφάνεια βίαιες συμπεριφορές που εκδηλώνονταν μέσα στα χρόνια. Με τον ίδιο τρόπο, ο περιορισμός στο σπίτι θα βγάλει στην επιφάνεια εξίσου συμπεριφορές βίαιες.

Για όσους δέχονται τη βία μέσα στην οικογένεια, που είναι συνήθως γυναίκες και παιδιά, είναι διαθέσιμη η τηλεφωνική γραμμή 15900 του Δικτύου της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, που παρά τις δυσκολίες υποστηρίζει και καθοδηγεί χιλιάδες γυναίκες. Για να μπορούμε να έχουμε διαρκώς αποτελεσματικές υπηρεσίες, οι δομές φιλοξενίας, η δημόσια υγεία και όλοι οι κρίκοι της αλυσίδας προστασίας, θα πρέπει να έχουν το προσωπικό που χρειάζονται για να λειτουργήσουν και όχι λιγότερο. Οι επαγγελματίες πρέπει να υποστηρίζονται και εκείνοι κατάλληλα για να αποφεύγουν την εργασιακή εξουθένωση (burnout), ενώ πρέπει, επίσης, να έχουμε τις απαραίτητες στέγες έκτακτης φιλοξενίας για να μπορούν να έχουν καταφύγιο όλοι όσοι το έχουν ανάγκη.

Το ότι το σπίτι δεν είναι ένα ασφαλές μέρος για όλο τον κόσμο και ότι κάποιοι δεν έχουν καν σπίτι για να μπορέσουν να προφυλαχθούν το ξέραμε εδώ και καιρό. Αν, λοιπόν, το ξέραμε, γιατί δε φροντίσαμε να προετοιμαστούμε κατάλληλα για να μη μείνει κανένας πίσω; Η σημερινή κατάσταση θα φέρει αλλαγές σε πολλούς τομείς και θα αλλάξει τον τρόπο που εργαζόμαστε, τον τρόπο που επικοινωνούμε, τον τρόπο που ζούμε. Βασική πρόκληση, όταν όλο αυτό περάσει, είναι να μην επιτρέψουμε ποτέ ξανά να μείνουν πίσω όσοι το έχουν περισσότερο ανάγκη, τις γυναίκες και τα παιδιά που βιώνουν βία μέσα στο σπίτι τους. Ως τότε, δυστυχώς, το «Μένουμε Σπίτι» δεν είναι το ίδιο ανώδυνο για όλους.

Photo credits: ActionAid

[1] Ενδεικτικά σε άλλες χώρες: France 24, Trapped at home: Domestic violence victims at high risk in coronavirus confinement: https://www.france24.com/en/20200325-trapped-at-home-domestic-violence-victims-at-high-risk-in-coronavirus-confinement και The Guardian, Warning over rise in UK domestic abuse cases linked to coronavirus, https://www.theguardian.com/society/2020/mar/26/warning-over-rise-in-uk-domestic-abuse-cases-linked-to-coronavirus.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΔΡΑΣΗ

Γλωσσικά Αόρατες

Τετάρτη Φεβρουαρίου 26, 2020 - 16:14, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς ότι ενώ η πλειοψηφία των υποστηρικτών της ActionAid είναι γυναίκες, σπάνια αναφερόμαστε στις υποστηρίκτριές μας. Μιλάμε και γράφουμε για τους υποστηρικτές, τους εργαζομένους, τους εθελοντές μας, τον καθένα από μας, όλους μας, θεωρώντας φυσικά ότι συμπεριλαμβάνουμε τις υποστηρίκτριες, τις εργαζόμενες, τις εθελόντριες μας, την καθεμιά μας, όλες μας. Και δεν είμαστε η μόνη οργάνωση που δεν χρησιμοποιεί έμφυλους τύπους, δηλαδή μια συμπεριληπτική προς το φύλο γλώσσα. Πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα αναφέρονται στους πρόσφυγες, τους κρατουμένους, τους εκπαιδευτές, τους βουλευτές και τους ηγέτες αφήνοντας απέξω, ανεξαρτήτως προθέσεων, τις προσφύγισσες, τις κρατούμενες, τις εκπαιδεύτριες, τις βουλεύτριες και τις ηγέτιδες.

Και που είναι το πρόβλημα, θα μου πείτε; Λέμε ο/η βουλευτής, ο/η ηγέτης, ο/η πρόεδρος. Δεν υπάρχει κανένα γραμματικό λάθος. Τα θηλυκά παραλείπονται ως ευκόλως εννοούμενα. Πόσο ευκόλως εννοούμενες είναι, όμως, οι βουλεύτριες και οι ηγέτιδες στον κόσμο μας και πόσω μάλλον στη χώρα μας; “Όπως στις μεγάλες εταιρείες της Αμερικής και της Ευρώπης υπάρχει η αόρατη και άγραφη “γυάλινη οροφή” που εμποδίζει τις γυναίκες να ανέβουν πάνω από κάποιο ορισμένο επίπεδο της  ιεραρχίας”, γράφει ο Νίκος Σαραντάκος στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων[1], “έτσι και στη δική μας γλωσσική πραγματικότητα υπάρχει μια αόρατη οροφή που παραδέχεται γυναίκες εργάτριες και καθαρίστριες, άντε ποιήτριες και πιανίστριες, ακόμα και λογίστριες και καθηγήτριες αλλά όχι παραπάνω: όχι δικάστριες, βουλεύτριες, προς Θεού!”.

Πολλά έχουν γραφτεί για τα θηλυκά επαγγελματικά αλλά δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας και η επιλογή αφήνεται κάθε φορά στη διακριτική ευχέρεια του χρήστη της γλώσσας. Ομολογώ ότι κι εγώ μέχρι σήμερα προτιμούσα τη λύση του αρσενικού τύπου (π.χ. η γιατρός, η βουλευτής), όχι μόνο για λόγους οικονομίας, αλλά και γιατί πολλά από τα θηλυκά και κυρίως τα σε -ίνα, -ίσσα, -έσσα μου ακούγονταν κάπως υποτιμητικά και όχι τόσο σωστά όσο οι αντίστοιχοι θηλυκοποιημένοι αρσενικοί τύποι. Ωστόσο, σήμερα κατανοώ ότι πίσω από αυτή τη γλωσσική επιλογή κρύβεται η διεκδίκηση της πλήρους εξίσωσης της γυναίκας με τους άνδρες συναδέλφους της και όχι της αναγνώρισης της διαφορετικότητάς της. Πόσο σωστή -όχι τόσο γραμματικά όσο κοινωνικά- είναι όμως μια επιλογή που αφήνει απέξω από την πρόσληψη του κόσμου μας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού;

 "Πίσω από τη γενετική χρήση του αρσενικού δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, αλλά συχνά μόνον άνδρες”, αναφέρει ο Οδηγός χρήσης μη σεξιστικής γλώσσας στα διοικητικά έγγραφα[2]της πρώην Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, “και ο γλωσσικός εξοβελισμός των γυναικών οδηγεί στον συμβολικό αποκλεισμό τους από όλα τα πεδία και τις δραστηριότητες της κοινωνίας που χαίρουν κάποιας αναγνώρισης ή αξίας”. Άλλωστε είναι γνωστό ότι η γλώσσα δεν αντανακλά μόνο αλλά επηρεάζει και τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας.

Μήπως, λοιπόν, θα πρεπε να σπάσουμε τη δύναμη της συνήθειας και να υιοθετήσουμε μια περισσότερο συμπεριληπτική γλώσσα αποφεύγοντας τον γενικό αρσενικό τύπο; Μήπως είναι προτιμότερο να επιβαρύνουμε τα κείμενά μας με διπλούς (ή ακόμα και περισσότερους) τύπους αντί να τα επιβαρύνουμε με τα έμφυλα στερεότυπα με τα οποία μεγαλώσαμε; Στην τελική το τι είναι και τι δεν είναι δόκιμο στη γλώσσα δεν είναι θέσφατο, αλλά ορίζεται κοινωνικά και επαναπροσδιορίζεται σε κάθε εποχή. Αν θέλουμε, λοιπόν, να κάνουμε ορατές τις γυναίκες στο δημόσιο χώρο, θα έπρεπε να τις κάνουμε ορατές και στον δημόσιο λόγο.

 

Photo Credits: ActionAid

 


[1]      Σαραντάκος Ν., Γλώσσα μετ’ εμποδίων – Συμβολή στη χαρτογράφηση του γλωσσικού ναρκοπεδίου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2007.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Η αναζήτηση της ευτυχίας

Πέμπτη Ιανουαρίου 16, 2020 - 15:19, by Μάρα Ψαράκη - Accountability Reporting Senior Officer
Main Image

Τελευταία μέρα στη Σενεγάλη κι έχουμε επιστρέψει στο Ντακάρ. Καθόμαστε για φαγητό με τον Κοσμά δίπλα στη θάλασσα, αποκαμωμένοι από τη ζέστη και γεμάτοι εικόνες και ιστορίες. «Το ξέρεις ότι θα σου πάρω κι εσένα συνέντευξη, έτσι;» του λέω και βάζω το κασετοφωνάκι να γράφει. Αργά ή γρήγορα η συζήτηση περιστρέφεται και πάλι γύρω από την ευτυχία. 

ΧΤ32418 -Senegal- Koumianos

Τελικά πού βρίσκεται ο δρόμος για την ευτυχία;

Επί μία εβδομάδα που εγώ παίρνω συνεντεύξεις από τους ανθρώπους που συμμετέχουν στα προγράμματα της ActionAid και ο Κοσμάς καταγράφει με τον φακό του στιγμιότυπα της καθημερινότητας, με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο το καίριο ερώτημα παραμένει ένα: «η ευτυχία». Είναι εύκολο να σου καρφωθεί αυτή η ιδέα στο μυαλό όταν αφήνεις έστω για λίγο τη φρενίτιδα της πόλης και βρίσκεσαι στην επαρχία. Πόσο μάλλον αν είσαι στη σενεγαλέζικη επαρχία, σε μέρη που δεν απεικονίζονται ούτε με κουκκίδα πάνω στον χάρτη. Κι όμως, τα πρόσωπα των ανθρώπων σε τούτο «το μεγάλο πουθενά» μοιάζουν γαληνεμένα και μόλις τους μιλάς φωτίζονται μ’ ένα πλατύ χαμόγελο.

pic1

Ο φωτογράφος Κοσμάς Κουμιανός ταξίδεψε εθελοντικά στη Σενεγάλη, ντύνοντας με τις φωτογραφίες του τα λόγια που μας αφηγήθηκαν οι κάτοικοι

«Ζέστη, ε;» μας λένε χαμογελαστοί, βλέποντάς μας να σκουπίζουμε τον ιδρώτα από τα μέτωπά μας. Αρχικά νομίζω πως μας λυπούνται, μα αμέσως μετά βλέπω και τα δικά τους πρόσωπα να στάζουν, ενώ τα ρούχα τους έχουν αλλάξει κατά τόπους χρώμα από την υγρασία. «Πολλή ζέστη,» απαντάμε. Το θερμόμετρο γράφει 35 βαθμούς Κελσίου, με αίσθηση 44. «Δεν ήταν έτσι πριν λίγα χρόνια,» συνεχίζουν. «Έχει αλλάξει πολύ ο καιρός!»

Σ’ αυτή την αφόρητη ζέστη, οι περισσότεροι μετακινούνται με τα πόδια. Διανύουν χιλιόμετρα, συχνά φορτωμένοι, μέχρι να βγουν στον κεντρικό και να στοιβαχτούν σε κάποιο λεωφορείο, που θα τους μεταφέρει ως την πόλη. Πού και πού συναντάμε κάνα γαϊδουράκι, με την οικογένεια ανεβασμένη στην καρότσα. Άλλες φορές πάλι βλέπουμε μόνο γαϊδουράκια να περπατούν στον δρόμο ή στα χωράφια και πλάι τους ένα αγόρι με μια βίγλα, να τα οδηγεί ποιος ξέρει πού. Αγόρι πάντα, ποτέ κορίτσι. Είναι ανδρική δουλειά αυτή… Οι γυναίκες εξάλλου κάνουν όλα τα υπόλοιπα. 

Κάποιοι λίγοι, ή μάλλον κάποιοι ελάχιστοι, προφανώς πιο προνομιούχοι, έχουν αποκτήσει μηχανάκι. Χάρηκαν τόσο όταν κατάφεραν να το αγοράσουν, που το άφησαν τυλιγμένο με τη ζελατίνα, να φαίνεται ότι είναι καινούργιο. Σιγά-σιγά η ζελατίνα βρώμισε και σχίστηκε, το μηχανάκι άρχισε να φθείρεται από τις πέτρες και τους χωματόδρομους, μα αυτοί εκεί, δε λένε να το ξετυλίξουν. Στα μάτια τους παραμένει κάτι σπουδαίο (και είναι!), οπότε πρέπει να το προστατεύουν.

Σ’ ένα από τα νησάκια της κοινότητας Νιοντιόρ, εκεί όπου ο χρόνος δείχνει να έχει σταματήσει και οι συνθήκες είναι πραγματικά σκληρές, συναντάμε κάτι παιδιά να παίζουν τη δική τους τυφλόμυγα. Ένα τεντωμένο σκοινί τυλιγμένο γύρω από τους κορμούς δυο δέντρων και πάνω του δεμένα σκουπίδια. Κάθε τόσο, καλύπτουν τα μάτια ενός παιδιού μ’ ένα πανί, του δίνουν ένα ψαλίδι στο χέρι και το φέρνουν γύρω-γύρω μέχρι να χάσει τον προσανατολισμό του. Μετά το παιδί αρχίζει να περπατάει στα τυφλά, δειλά-δειλά, προσπαθώντας να βρει το σκοινί και να κόψει ένα από τα σκουπίδια που κρέμονται. Είτε τα καταφέρει είτε όχι, όλοι γελούν. Πηγαία και δυνατά… Έχουν ταλέντο τα παιδιά να ξετρυπώνουν την ευτυχία όπου κι αν κρύβεται… Κι εδώ που είμαστε, πιστέψτε με, η ευτυχία είναι καλά κρυμμένη.

ΧΤ34465 - Senegal - koumianos

Και ξαφνικά, κάποιος αφήνει την τυφλόμυγα για να ποζάρει μπροστά στον φακό

Οι ελλείψεις είναι τεράστιες κι όπου κι αν στρέψεις το βλέμμα σου, το καταλαβαίνεις. Το νερό της θάλασσας εισχωρεί στα χωράφια των κατοίκων και το αλάτι καταστρέφει τις καλλιέργειές τους. Η θάλασσα δεν τους προσφέρει τόσα ψάρια όσο παλιά. Τα κέντρα υγείας άδεια από εξοπλισμό και τα νοσοκομεία μόνο στις μεγάλες πόλεις. Τα σχολεία θυμίζουν άλλες εποχές, οι αίθουσες διδασκαλίας δε φτάνουν και μερικά θρανία καταλήγουν κάτω απ’ τις φυλλωσιές των δέντρων. 

DJI 0281- Senegal - Koumianos

Η εισχώρηση των θαλασσίων υδάτων σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων από τις ακτές επηρεάζει τις ζωές όλων

Μιλάω με τους ανθρώπους να δω τι χρειάζονται και κατά πόσον έχουν βοηθηθεί από τη δράση της ActionAid. Εκεί που η ψυχή μου βαραίνει από τις εικόνες που αντικρίζω, τα λόγια τους για τις μικρές, καθημερινές νίκες, μου δίνουν κουράγιο. Κάποιοι μιλούν για τις τράπεζες σπόρων, άλλοι για τις τεχνικές βιώσιμης αλιείας που διδάχθηκαν, άλλοι πάλι για την αύξηση του εισοδήματός τους χάρη στους συνεταιρισμούς και τα προγράμματα κατάρτισης που παρακολούθησαν. Παράλληλα, οι γυναίκες κάνουν λόγο για ραγδαία μείωση της ενδοοικογενειακής βίας.

Στο τέλος κάθε συνέντευξης, για να κλείσουμε την κουβέντα μας σαν φίλοι που μοιραζόμαστε τις πιο μύχιες σκέψεις μας, τους κάνω την ερώτηση που με ταλανίζει: «Τι είναι για εσένα η ευτυχία;» Ξέρω πως κάτι θα με διδάξουν στη δική μου αναζήτηση και πράγματι το κάνουν. Οι απαντήσεις που παίρνω είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους.

xt woman Senegal - koumianos

«Κανείς δε γεννιέται σοφός», λέει μια αφρικανική παροιμία

Η Tenning, ηλικίας γύρω στα 40, περιγράφει την ευτυχία ως μια διαρκή κίνηση. «Να μη μένεις ποτέ στάσιμη, κυριολεκτικά και μεταφορικά.» Μου το λέει ως συμβουλή. «Να μαθαίνεις πράγματα και να τα καταφέρνεις μόνη σου, χωρίς βοήθεια.» Για την 59χρονη Ndiaye, η ευτυχία είναι έννοια συνώνυμη της υγείας, ενώ για την 65χρονη Awoa, ευτυχία είναι να βλέπει τα παιδιά της χαρούμενα. Μού λέει επίσης ότι ο άνδρας της έχει πεθάνει και ότι ήταν πολύ αγαπημένοι οι δυο τους. Μέσα της νιώθει ευτυχισμένη όταν θυμάται όσα ζήσανε μαζί. Η Ndaye, στα 36 της, λέει πως ευτυχία είναι να ξέρεις ποια είναι τα δικαιώματά σου και να τα έχεις κατακτήσει, τα θεωρεί αλληλένδετα με αυτό που ονομάζουμε «καλή ζωή». Η δε Aissatou, που έχει αποκτήσει γνώσεις για καίρια νομικά ζητήματα και βοηθάει τις γυναίκες της κοινότητάς της να διεκδικήσουν τα αυτονόητα μέσα από τον γάμο τους, λέει πως ευτυχία για εκείνην είναι κάθε κορίτσι που το βλέπει να συνεχίζει το σχολείο ακόμα και αν του τύχει μια απρόβλεπτη εγκυμοσύνη, και μετά μεγαλώνοντας πιάσει δουλειά και γίνει αυτόνομη γυναίκα. Στο τέλος προσθέτει γελώντας πως ευτυχία θα ήταν να δει επιτέλους μια γυναίκα στο χωριό της να οδηγεί αυτοκίνητο! Αυτό θα σήμαινε πως είναι πολύ δυνατή και τα έχει καταφέρει…

Είναι η τελευταία μας μέρα, όμως, στη Σενεγάλη και με το κασετοφωνάκι να γράφει, παροτρύνω τον Κοσμά να μου δώσει και τον δικό του ορισμό. Μου αφηγείται μια ιστορία και καταλαβαίνω πως για εκείνον η ευτυχία είναι μια διαρκής αναζήτηση, ένα ιδανικό και ταυτόχρονα λόγος ύπαρξης. «Δε μου είπες εσύ. Για εσένα τι είναι;» με ρωτάει. «Θα έλεγα πως ευτυχία είναι να ξυπνάω το πρωί με κέφι για τη ζωή και το βράδυ να πέφτω ξερή στο κρεβάτι, ξέροντας μέσα μου πως είχα μια καλή, γεμάτη ημέρα».

ΧΤ31852 - Senegal - Koumianos

Να χορεύεις σαν να μη σε βλέπει κανείς. Και να χαμογελάς αυθόρμητα κι αληθινά, σαν να μην ξέρεις πως σε τραβούν φωτογραφία

Δεν ξέρω αν έχει διάρκεια η ευτυχία ή αν απαρτίζεται από πολλές ή λίγες ευτυχισμένες στιγμές που σε σημαδεύουν για πάντα. Ξέρω, όμως, πως οι άνθρωποι, όπου κι αν έχω ταξιδέψει, όποια γλώσσα κι αν μιλούν, αναγνωρίζουν την ευτυχία σαν τους την αναφέρεις. Ξέρω, επίσης, πως την ευτυχία, όσο αντίξοες και αν ήταν οι συνθήκες, την αντίκρισα σε πολλά πρόσωπα στο ταξίδι μας. Ξέρω, τέλος, πως όσες μέρες μείναμε στη Σενεγάλη, ξυπνούσα το πρωί με κέφι για τη ζωή και το βράδυ έπεφτα ξερή στο κρεβάτι, ξέροντας μέσα μου πως είχα μια καλή, γεμάτη ημέρα… Κι αυτό από μόνο του κάτι λέει…

Λεζάντα κεντρικής φωτογραφίας: Παντού άνθρωποι που περπατούν χωρίς να διακρίνεται στον ορίζοντα η αφετηρία ή ο προορισμός τους

Φωτογραφίες: Kosmas Koumianos/ActionAid

 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Σεξιστικός λόγος για τελευταία φορά;

Τρίτη Νοεμβρίου 12, 2019 - 15:30, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Πολλές φορές το μόνο που χρειάζεται για να χαράξει κανείς όρια και να φωτίσει τις περιοχές μεταξύ σοβαρού και αστείου είναι να θέλει να δει τα όσα συμβαίνουν στην πραγματική τους διάσταση. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες περιπτώσεις που τα πράγματα είναι τόσο ξεκάθαρα που όταν τα όρια ξεπερνιούνται, και μάλιστα όχι μόνο για μία και μοναδική φορά, η πρόθεση παράβλεψής τους είναι σαφής και δεδομένη.

Με αφορμή τον εμπαιγμό της 20χρονης φοιτήτριας που δέχτηκε σεξουαλική παρενόχληση στη βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου από τηλεοπτικό πάνελ, αξίζει να μιλήσουμε ξανά για το ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα και ιδίως σε ό,τι έχει να κάνει με το σεβασμό προς τους άλλους. Διαπιστώσαμε και πάλι πως ο δημόσιος λόγος που προβάλλεται μέσα από την τηλεόραση και τα υπόλοιπα μέσα είναι ως επί το πλείστον  μισαλλόδοξος και αρνητικά φορτισμένος προς πάσα κατεύθυνση.

Τα αποτελέσματα πολλών ερευνών καταγράφουν τη χαμηλή εμπιστοσύνη που έχει το κοινό προς τα ΜΜΕ. Η επανάληψη συμβάντων, όπως αυτό που περιγράφεται παραπάνω και έλαβε χώρα στην εκπομπή της μεσημεριανής ζώνης τηλεοπτικού σταθμού πανελλήνιας εμβέλειας την περασμένη εβδομάδα, αποδεικνύουν ότι όταν θίγονται τα κακώς κείμενα, το ζήτημα παύει να είναι προσωπικό. Η αυστηρότητα της όποιας κριτικής δεν εξαντλείται σε μία μόνο τηλεοπτική παρουσία, αλλά σε μια ολόκληρη δομή που –έστω και σιωπηρά, αλλά απόλυτα ηχηρά- υποστηρίζει ένα δημόσιο λόγο που είναι σεξιστικός και μισογυνικός και αναπαράγει την κουλτούρα του βιασμού και της σεξουαλικής παρενόχλησης ως αστεία κανονικότητα. Η συζήτηση για τη συναίνεση και το πώς ορίζει το έγκλημα του βιασμού στον Ποινικό Κώδικα κυριάρχησε μέσα στο καλοκαίρι, αλλά φαίνεται πως πολλοί από τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν τότε ήταν μόνο επιφανειακοί. Όχι, δεν είναι ένα απλό λάθος το να διακωμωδείς μια σεξουαλική επίθεση. Όχι, δεν ειπώθηκε κατά λάθος ότι οι μετανάστριες μπαίνουν σε βάρκες ούσες έγκυες χωρίς να νοιάζονται για τίποτα. Όχι, δεν ήταν πλάκα ότι ο ίδιος παρουσιαστής που διακωμώδησε τη σεξουαλική παρενόχληση της φοιτήτριας αποκάλεσε πριν κάποιες εβδομάδες “φάλαινα” παίκτρια δημοφιλούς τηλεπαιχνιδιού. Όλα αυτά είναι μέρος του προβλήματος στο οποίο επιδεικτικά κλείνουμε τα μάτια. Στα πόσα “λάθη”, λοιπόν, θα θελήσουμε να δούμε το πρόβλημα, όπως ακριβώς είναι και όχι ως κάτι που έγινε “για τελευταία φορά”;

Η μόνη λύση έρχεται πάντα μέσω της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες της, αλλά και μετέπειτα σε όλες τις στάσεις της επαγγελματικής ζωής. Το να θέλουμε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά ΜΜΕ που μπορούμε είναι μείζον δημοκρατικό αίτημα. Άλλωστε, η σωστή ενημέρωση που δεν αναπαράγει – μεταξύ άλλων- χυδαία στερεότυπα, συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών και υπεύθυνων πολιτών. Η μαζική και άμεση ανταπόκριση πολιτών και οργανωμένων φορέων στην υποβάθμιση της σημασίας της σεξουαλικής επίθεσης που δέχτηκε η φοιτήτρια στη Θεσσαλονίκη - λόγο που αξίζει να θυμόμαστε πως ωθεί πολλές επιζήσασες επιθέσεων να μην καταγγέλλουν τις επιθέσεις που δέχονται- πρέπει να ληφθεί από τις αρχές και τους αρμόδιους φορείς ως σαφές μήνυμα. Σε τέτοια περιστατικά θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, όπως προβλέπονται από τη νομοθεσία, ενώ η εκπαίδευση των δημοσιογράφων σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιβάλλεται να είναι στρατηγική προτεραιότητα για ένα δημοκρατικό κράτος που πράγματι θέλει να είναι δημοκρατικό.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ισότητα, δύναμη, εξουσία: σκέψεις με αφορμή ένα αρνητικό ρεκόρ της Ελλάδας

Τρίτη Οκτωβρίου 29, 2019 - 16:24, by Στέλλα Κάσδαγλη - Συνιδρύτρια του Women on Top
Main Image

Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, δημοσιεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ο Δείκτης για την Ισότητα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάθε 2 χρόνια, βαθμολογεί τα 28 κράτη μέλη με βάση τις επιδόσεις τους για την ισότητα σε 6 τομείς: εργασία, χρήμα, εξουσία, γνώση, χρόνος και υγεία. Αποτυπώνει επίσης την κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη των 28 σε σχέση με τη βία κατά των γυναικών. H Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στην τελευταία θέση.

ΤΑΞΙΔΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΝΑΔΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Ταξιδεύοντας με τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη

Σάββατο Ιουνίου 1, 2019 - 16:10, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Όταν οργανώνεις τα γυρίσματα ενός ντοκιμαντέρ σε τρεις ηπείρους, πολλά πράγματα μπορεί να μην πάνε όπως τα σχεδιάζεις και πολλές φορές είναι αυτές οι ανατροπές που σε στιγματίζουν πιο πολύ…

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Σεξουαλική παρενόχληση: ποια είναι τα όρια;

Δευτέρα Μαΐου 27, 2019 - 18:13, by Στέλλα Κάσδαγλη - Συνιδρύτρια του Women on Top
Main Image

Μπορεί να είστε εργαζόμενη ή εργαζόμενος και να αναρωτιέστε αν κάποια συμπεριφορά που υποστήκατε αποτελεί σεξουαλική παρενόχληση ή αν όλα «είναι στο μυαλό σας». Ίσως να προσπαθείτε να αξιολογήσετε τη δική σας συμπεριφορά σε σχέση με το τι θα μπορούσε κάποια ή κάποιος συνάδελφός σας να ορίσει ως σεξουαλική παρενόχληση. Ή, ενδεχομένως, ως εργοδότης να θέλετε να ορίσετε -για τον εαυτό σας αλλά και για τους ανθρώπους που δουλεύουν για σας- ποια είναι τα όρια της ασφαλούς αλληλεπίδρασης μέσα στον επαγγελματικό χώρο και ποια είναι τα καμπανάκια που θα έπρεπε να δίνουν σε όλους μας να καταλάβουμε ότι κάτι τα ξεπερνά. Ποια είναι, λοιπόν, τα όρια πέρα από τα οποία ξεκινάει η σεξουαλική παρενόχληση στη δουλειά;

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Όχι, δεν είναι μαμά

Παρασκευή Μαΐου 10, 2019 - 16:54, by Μάρα Ψαράκη - Accountability Reporting Senior Officer
Main Image

Γιορτή της μητέρας την Κυριακή και στο μυαλό μου αντηχεί εκείνο το γραφικά επαναλαμβανόμενο «εγώ πότε θα γίνω μάνα;» που έλεγε η Δημητρούλα στον Θοδωρή σε μια παλιά τηλεοπτική σειρά. Και δεν μπορώ παρά να σκεφτώ από τη μία τις προσωπικές επιλογές κάθε γυναίκας, που σε κάθε περίπτωση θα έπρεπε να γίνονται σεβαστές, και από την άλλη πόσο η κοινωνία στην οποία ζει κανείς επιβάλλει τελικά πολλές φορές τη μητρότητα, συνθλίβοντας τα όνειρα των ανθρώπων.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ναι, πάλι για τη βία κατά των γυναικών θα μιλάμε»

Παρασκευή Νοεμβρίου 23, 2018 - 14:31, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό ΗνωμένωνΕθνών (ΟΗΕ) ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Δυστυχώς, παρά τα ανησυχητικα στοιχεία που έρχονται διαρκώς στη δημοσιότητα από όλο τον κόσμο, όταν μιλάμε για τη βία κατά των γυναικών, η αμφισβήτηση είναι μία από τις πρώτες αντιδράσεις που μπαίνουν στη συζήτηση.

ΔΡΑΣΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μια φωνή ουρλιαχτό

Τετάρτη Νοεμβρίου 21, 2018 - 16:08, by Στέλλα Ελματζόγλου- Volunteer Program Coordinator
Main Image

Στον 21ο αιώνα, χιλιάδες άνθρωποι ζουν και εργάζονται παγκοσμίως ως σύγχρονοι σκλάβοι. Σε έναν κόσμο στον οποίο έχουν βρεθεί τεχνολογικοί τρόποι να εξαλειφθούν ασθένειες και αποστάσεις, δεν έχει ακόμη παρθεί η απόφαση για την εξάλειψη των βιασμών, της σεξουαλικής παρενόχλησης, της σωματικής και ψυχολογικής κακοποίησης απέναντι σε όλες τις θηλυκότητες. Για όλους αυτούς τους λόγους και για ακόμη περισσότερους, οφείλουμε να ενώνουμε διαρκώς τις δυνάμεις, τις γνώσεις, τις φωνές μας. Έτσι η ActionAid βρέθηκε στο πρώτο Φεστιβάλ Raise your Voice στην Αθήνα

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Παλεύοντας κατά της ακραίας ανισότητας

Τρίτη Ιανουαρίου 17, 2017 - 12:19, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Αυτή την εβδομάδα συναντιούνται στο Νταβός της Ελβετίας δισεκατομμυριούχοι, ιδιοκτήτες και γενικοί διευθυντές πολυεθνικών εταιρειών και πολιτικοί ηγέτες με ευκαιρία το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Οι άνθρωποι που κινούν τα νήματα της παγκόσμιας οικονομίας και επηρεάζουν τις ζωές όλων μας. Η ActionAid μαζί με τη συμμαχία κατά της ανισότητας θα εξακολουθήσει να παλεύει για έναν πιο δίκαιο κόσμο με λιγότερη φτώχεια και θα εξακολουθήσει να αλλάζει τις ζωές των πιο περιθωριοποιημένων ανθρώπων για πάντα.

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΡΑΣΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μία ιστορία ελπίδας και χιλιάδες απελπισίας

Τετάρτη Νοεμβρίου 23, 2016 - 15:43, by Μάττα Σαμίου - Υπεύθυνη Εκστρατειών
Main Image

Πριν από μερικές μέρες κυκλοφόρησε αυτό το βίντεο των προσφύγων που κατάφεραν να επανενωθούν με την οικογένειά τους που τους περίμενε στην Ιρλανδία για περισσότερο από ένα χρόνο. Η Γουάφα από τη Συρία κλαίει που βλέπει ξανά την κόρη και τον εγγονό της και εγώ δεν μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι την Μάριαμ που γνώρισα την προηγούμενη βδομάδα στον προσφυγικό καταυλισμό στον Σκαραμαγκά. Η Μάριαμ δεν είναι παντρεμένη και δεν έχει παιδιά. Ταξιδεύει με την αδερφή της, η οποία περιμένει στην Ελλάδα με τα τέσσερα παιδιά της μέχρι να βγει η απόφαση οικογενειακής επανένωσης με τον σύζυγο της που μένει στη Γερμανία.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μετά το τέλος του κόσμου τι; μια προσωπική μαρτυρία

Τρίτη Απριλίου 26, 2016 - 15:07, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Οι δύο σεισμοί του Νεπάλ στις 25 Απριλίου και στις 12 Μαΐου 2015 σκότωσαν περισσότερους από 9.000 ανθρώπους και τραυμάτισαν περίπου 23.000. Ο ΟΗΕ υπολογίζει ότι 4,2 εκατομμύρια άνθρωποι είδαν τη ζωή τους να καταστρέφεται μεταξύ των οποίων 1,7 εκατομμύριο παιδιά. Ο Tok, που έχασε τα δυο του παιδιά στο σεισμό του Νεπάλ, φέρνει την ανάκαμψη στην κοινότητά του.

ΑΝΑΔΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Στηρίζοντας το μισό του ουρανού

Τετάρτη Μαρτίου 9, 2016 - 11:46, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Η ActionAid έχει ως μια από τις βασικές προτεραιότητές της τη στήριξη των κοριτσιών και των γυναικών. Θα αναρωτιόταν κανείς εάν χρειάζεται αυτή η έμφαση τον 21ο αιώνα. Όμως, ο δρόμος που έχουμε να διανύσουμε είναι ακόμη μακρύς. Η πρόοδος που έχει σημειώσει η Σουηδία στην ισότητα είναι τελείως διαφορετική από αυτή του Αφγανιστάν και της Σομαλίας.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΡΑΣΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Λέσβος 2015: Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία

Πέμπτη Οκτωβρίου 22, 2015 - 12:25, by Χαρά Τασόγλου - Επικεφαλής Επικοινωνίας
Main Image

«Δεν υπάρχει φαγητό, αλλά δόξα τω θεώ που φτάσαμε ζωντανοί» : Νομίζω ότι αυτή η φράση είναι αντιπροσωπευτική των όσων νιώθουν οι πρόσφυγες στη Μυτιλήνη. Ανήκει στη Shefqe από το Αφγανιστάν. Ήρθε με τον άντρα της και τα 2 τους παιδιά από το Αφγανιστάν.

ΑΝΑΔΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

795 εκατομμύρια άνθρωποι πεινούν. Κι όμως, υπάρχουν και καλά νέα.

Παρασκευή Οκτωβρίου 16, 2015 - 13:13, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Ο κόσμος γίνεται όλο και χειρότερος, όλο και πιο άδικος, ε; Εντάξει δεν υπάρχει μια εύκολη απάντηση, διότι ενώ εμείς βρισκόμαστε σε κρίση, άλλες περιοχές βρίσκονται σε άνθιση… Υπάρχει, όμως, κάτι που πρέπει να μας γεμίζει αισιοδοξία: η πείνα σε παγκόσμιο επίπεδο μειώνεται.

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό