Blog : ActionAid Blog Blog : ActionAid Blog
Blog
ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, για την εξάλειψη του ρατσισμού…

Παρασκευή Μαΐου 29, 2020 - 14:28, by Απόστολος Στυλιανός Τζιόλας- Κοινωνικός Επιστήμονας
Main Image

Συνήθως, η καθεμία και ο καθένας μας ψάχνει μία αφορμή και μία ανάγκη για να γίνει μέλος μιας ομάδας. Η κοινωνία που ζούμε δεν ήταν και δεν θα υπάρξει ποτέ αγγελικά πλασμένη, γιατί σε κάθε γωνιά μπορεί να συναντήσεις τη φτώχια, τον ρατσισμό, τον αντι-σημιτισμό. Άτομα να καταριούνται, για τα δικά τους προβλήματα, τους ξεριζωμένους από τους τόπους τους πρόσφυγες και μετανάστες και άλλοι να "νιώθουν δυνατοί" ασκώντας βία σε μία γυναίκα, σύζυγο, κόρη… Και όσοι/ες θέλουν να δουν τον κόσμο λίγο διαφορετικό, προς το καλύτερο, να ψάχνουν συνεχώς αφορμές για να τον αλλάξουν.

Αυτό έπρεπε να κάνουμε, και το κάναμε με μεγάλη επιτυχία στο διαδικτυακό εργαστήριο της ActionAid Hellas "Action Lab for Migration" μαζί με ακόμα δεκατέσσερις νέους και νέες από κάθε πλευρά της χώρας και τις τέσσερις εξαιρετικές εκπαιδεύτριες μας. Ένα εργαστήριο που ήταν αρχικά προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί στο Σοφικό Κορινθίας, πραγματοποιήθηκε από το δωμάτιο του σπιτιού μας, βλέποντας πίσω από τις κάμερες για φόντο μία βιβλιοθήκη, ένα παράθυρο ή ένα μπαλκόνι.

Εξοπλιστήκαμε με μπόλικο καφέ και για δύο σαββατοκύριακα γεμίσαμε τις μέρες μας με ομιλίες από ειδικούς σε θέματα Fake News και ηθικής δημοσιογραφίας. Βάλαμε σπουδαίους ακτιβιστές του παρελθόντος όπως ο Martin Luther King και ο Nelson Mandela να προσαρμοστούν στην τωρινή εποχή, χρησιμοποιώντας τα social media για την αντιρατσιστική τους εκστρατεία. Μιλήσαμε αναλυτικά το προσφυγικό ζήτημα και τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα, θίξαμε το κατά πόσο έχει επηρεαστεί η ψυχική υγεία προσφύγων και μεταναστών, εμβαθύναμε και σε λιγότερο γνωστά ζητήματα όπως οι καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που υφίστανται οι γυναίκες πρόσφυγες/μετανάστριες, καθώς και τα μέλη της LGBTQI+ κοινότητας.

Αλλά κυρίως, έστω και πίσω από έναν υπολογιστή, κατορθώσαμε να ανταλλάξουμε απόψεις και γνώσεις για τον ρατσισμό και το προσφυγικό, να συμφωνήσουμε και να διαφωνήσουμε για την αντιμετώπισή τους και κυρίως, να δεχθούμε την διαφορετική οπτική, μικρή και μεγάλη του καθενός, για θέματα που μας απασχολούν καθημερινά.

Ο καθένας και η καθεμία από εμάς έστυψε λίγο το μυαλό του, και ύστερα ομαδικά, προτείναμε δράσεις για να ακουστούν οι φωνές, αυτών που ακούγονται λιγότερο στη σημερινή κοινωνία. Γιατί ως ομάδα, γινόμαστε δυνατότεροι και δυνατότερες…

 

 Credits Εικαστικού : ActionAid

ΔΡΑΣΗ

3 χρόνια με τον άνθρωπο στο επίκεντρο

Τετάρτη Μαΐου 20, 2020 - 12:55, by Mαρού Καραϊσάρογλου - Community Centre Coordinator
Main Image

Το Επίκεντρο έγινε 3 ετών! Ξεκινήσαμε τον Μάιο του 2017, βάζοντας στο... επίκεντρο τον άνθρωπο και τη διάθεση να γίνουν πράξη όσα σχεδιάσαμε. Οι 9 εργαζόμενοι έγιναν 20, οι συνεργάτες πάνω από 50 και οι 5 άνθρωποι που βοηθήθηκαν την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας μας έχουν ξεπεράσει πλέον τους 3.400!

Μιλώντας για το Επίκεντρο η συγκίνηση είναι κάθε φορά μεγάλη. Δεν είναι ότι συγκινούμαστε μόνο για τα όσα έχουμε καταφέρει έως τώρα. Συγκινούμαστε για τις σχέσεις που καλλιεργήσαμε με τους ανθρώπους. Συγκινούμαστε με την χαρά και την εκτίμηση που βλέπουμε στα πρόσωπά τους όταν μας συναντούν. Συγκινούμαστε με τις αλλαγές στη ζωή και τη συμπεριφορά τους.

3 χρόνια τώρα έχουμε δει ανθρώπους που έμειναν άνεργοι, ανθρώπους που αδυνατώντας να τα βγάλουν πέρα οδηγήθηκαν σε επικίνδυνες σκέψεις ή αποφάσεις, γυναίκες και άντρες μέσα σε κακοποιητικές σχέσεις, ανθρώπους που λόγω των συνθηκών βρέθηκαν να στερούνται πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες, θύματα απάτης, αστέγους, ανθρώπους στο όριο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, κακοποιημένα παιδιά, παιδιά χωρίς βασικά δικαιώματα, παιδιά λυπημένα...

Έχουμε δει, όμως, και ανθρώπους που κατάφεραν να βρουν δουλειά, ανθρώπους που άρχισαν να βλέπουν πιο θετικά τη ζωή και τους γύρω τους, που μέσα από την ενδυνάμωση κατάφεραν να φύγουν από κακοποιητικά περιβάλλοντα, ανθρώπους που έβαλαν σε μια τάξη τα οικονομικά τους, που έλαβαν επιδόματα που δικαιούνται μέχρι να σταθούν στα πόδια τους, που βρήκαν λύση σε θέματα στέγασης ή σίτισης, ανθρώπους που ενθαρρύνθηκαν να πάρουν στα χέρια τους τη ζωή!

Βιώνοντας αυτές τις αλλαγές μέσα από την καθημερινή επαφή με διαφορετικές ομάδες ανθρώπων, ένα είναι το δεδομένο: η δουλειά στο Επίκεντρο σίγουρα δεν αποτελεί ρουτίνα. Καμία μέρα δεν είναι ίδια με την προηγούμενη, κάθε φορά αντιμετωπίζουμε κάτι καινούριο και σίγουρα υπάρχει πλήθος και ποικιλία συναισθημάτων. Οι εναλλαγές στη διάθεσή μας είναι καθημερινό φαινόμενο. Όταν η ιστορία του ανθρώπου που έχουμε μπροστά μας είναι ιστορία ενδυνάμωσης, είμαστε περήφανοι για όσα καταφέραμε. Τις περισσότερες φορές, όμως, το είδος ιστοριών που ακούμε δεν είναι αυτό... Στόχος μας είναι να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να έρθουν στο Επίκεντρο, να πραγματοποιήσουν συναντήσεις με τους κατάλληλους συμβούλους για να καταφέρουν ενδυναμωμένοι πια να κινητοποιηθούν, αναλαμβάνοντας το δύσκολο έργο της αλλαγής της ζωής τους.

 

Κάποιοι από τους πρώτους εργαζόμενους του Επίκεντρου μοιράζονται τις σκέψεις τους μαζί μας:

«Τα όνειρά μας για το Επίκεντρο έγιναν πραγματικότητα και με το παραπάνω. Δεν είναι απλά ένα κέντρο κοινότητας. Έχει ψυχή και προτεραιότητά του είναι η άμεση και αποτελεσματική εξυπηρέτηση. Είναι πολύ σπάνιο να συνεργάζεσαι με μια τόσο επιτυχημένη ομάδα από υπέροχους ανθρώπους. Γιατί οι άνθρωποι είναι που το έκαναν να πετύχει!»

Ευδοκία Βενέτη – Υπεύθυνη Υποδοχής

 

«Ήταν κάτι πρωτόγνωρο για μένα. Είχα άγχος, δεν το κρύβω, για το κατά πόσο μπορεί να εκπληρωθεί αυτό που είχαμε οραματιστεί. Από τον πρώτο καιρό κατάλαβα πως θα γινόταν εύκολα χάρη στους ανθρώπους του Επίκεντρου και τη σχέση που είχαμε μεταξύ μας, κάτι που διατηρείται αναλλοίωτο μέχρι σήμερα.»

Δημήτρης Μπανούσης – Λογιστής

 

«Είχα αγωνία για το νέο πεδίο, για τους συνεργάτες, για τους ανθρώπους που θα εξυπηρετούσα. Από την πρώτη μέρα όλοι ήταν ευχάριστοι, με διάθεση να δουλέψουν. Και αυτή η διάθεση διατηρείται αμείωτη μέχρι σήμερα. Οι περισσότεροι όταν έρχονται μου λένε: Είχα αυτό το θέμα και σκέφτηκα να έρθω να το δω με τη δικηγόρο μου στο Επίκεντρο!»

Ζέφη Λαβδιώτη – Δικηγόρος

 

«Ως εταίροι (ΙΑΣΙΣ) κληθήκαμε να στελεχώσουμε την ψυχοκοινωνική υπηρεσία του Επίκεντρου. Ενθουσιασμός, ανυπομονησία, αλλά και αγωνία. Δεθήκαμε πολύ μεταξύ μας, γιατί ήμασταν επαγγελματίες που δουλεύαμε για έναν κοινό στόχο και με κοινό όραμα. Η στήριξη από την ActionAid σε οτιδήποτε χρειαστήκαμε ως εταίροι για να γίνεται καλύτερα η δουλειά μας είναι αξιοσημείωτη και ευχαριστώ όλους όσοι βοήθησαν σε αυτό.»

Έλενα Χαραμή-Αλεξανδροπούλου – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΑΜΚΕ ΙΑΣΙΣ

 

Photo Credits: ActionAid

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ποτέ να μην ξεχάσουμε τι ‘κάναν στην Ελένη…»

Παρασκευή Μαΐου 15, 2020 - 11:16, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Η ανάγνωση των ειδήσεων κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση ειδικά σε ό,τι αφορά στα ζητήματα των στερεοτύπων λόγω φύλου και της βίας κατά των γυναικών. Σε όλες τις έρευνες που διαβάζουμε κατά καιρούς σχετικά με το πώς αντιμετωπίζονται τα θύματα έμφυλης βίας, υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό: τα θύματα καταλήγουν να κατηγορούνται είτε ότι προκάλεσαν αυτό που τους συνέβη είτε ότι δεν προσπάθησαν αρκετά να το αποτρέψουν. Αυτό είναι ένα χτύπημα κάτω από τη μέση για κάθε άνθρωπο που έχει βρεθεί σε παρόμοια θέση, αλλά και για όποιον και όποια αισθάνεται τη σοβαρότητα της κάθε κατάστασης. Αυτό είναι πλήγμα για τον πολιτισμό μας. Αυτό δεν μπορεί να συνεχίζει να χαρακτηρίζεται ως υστερική υπερβολή. 

Όταν άνοιξαν ξανά τα δικαστήρια μετά την καραντίνα, η δίκη για τον βιασμό και τη γυναικοκτονία της Ελένης Τοπαλούδη συνεχίστηκε. H εισαγγελέας της έδρας, έκανε την αγόρευσή της συμπεριλαμβάνοντας στοιχεία που κάνουν κάθε δημοκρατικό πολίτη να ανησυχεί, όχι επειδή παρουσιάστηκαν συναισθηματικά, αλλά γιατί θίγουν σπουδαία ζητήματα που πολλοί παραβλέπουν. Οι ρόλοι του Εισαγγελέα, των Δικαστών, των συνηγόρων, των ενόρκων, του ακροατηρίου, των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των προσώπων που κατέχουν πολιτικές θέσεις περιγράφονται πολύ καθαρά στο Σύνταγμα και σε σειρά νόμων. Μάλιστα, είναι τόσο ξεκάθαροι που πρέπει να καταβάλλει κανείς μεγάλη προσπάθεια για να καταλάβει κάτι διαφορετικό. Αν είναι κάτι που μπερδεύει τα πράγματα είναι ότι έχουμε συνηθίσει να ζούμε σε ένα περιβάλλον που οι έννοιες έχουν χάσει το νόημά τους και βλέπουμε μόνο το άσπρο και το μαύρο.

Αυτό που πρέπει να μείνει από τη δίκη μέχρι τώρα, είναι ότι για πρώτη φορά έγινε σαφές πως κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να πει όχι, ότι κανένα θύμα δεν τα ‘θελε και τα ‘παθε και ότι δεν μιλάμε απλώς για ανθρωποκτονία, αλλά για γυναικοκτονία, έγκλημα που πρέπει να προβλεφθεί νομικά και ξεχωριστά γιατί το κίνητρό του είναι διαφορετικό από τη γενική πρόβλεψη του άρθρου 299 του ποινικού κώδικα. Οι αντιδράσεις είναι λογικές και αναμενόμενες. Κανένας δε δέχεται εύκολα την αλλαγή που ανατρέπει τον τρόπο που σκέφτεται και ζει, ειδικά όταν η αλλαγή σχετίζεται με την κατοχή και την άσκηση δύναμης.

Προσπαθώντας να βάλω σε σειρά τις σκέψεις μου, συνειδητοποίησα τις πολλές ομοιότητες της υπόθεσης της Ελένης Τοπαλούδη με αυτήν του Βαγγέλη Γιακουμάκη. Οι ομοιότητες αφορούσαν κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι κατηγορούμενοι έφτιαξαν σιγά σιγά τη γραμμή υπεράσπισής τους, αλλά και στο πόσο εκτέθηκαν προσωπικές πληροφορίες για τη ζωή της Ελένης και του Βαγγέλη χωρίς να χρειάζεται. Όλοι και όλες θυμόμαστε. Και επειδή ακριβώς η μνήμη είναι ένα από τα χαρακτηριστικά πάνω στα οποία οι κοινωνίες χτίζουν την ανθεκτικότητά τους, το να μην ξεχνάμε είναι κυρίως δημοκρατικό καθήκον και όχι πολυτέλεια, ειδικά όταν μιλάμε για τη δικαιοσύνη. Ποτέ να μην ξεχάσουμε τι ‘καναν στην Ελένη, λοιπόν…

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Σάββατο απόγευμα στο θέατρο

Τετάρτη Μαΐου 6, 2020 - 16:20, by Αμαλία Παναγιωτοπούλου - Δασκάλα Ελληνικών στο Επίκεντρο
Main Image

Εδώ και δύο χρόνια συναντιέμαι καθημερινά στην τάξη των ελληνικών με ανθρώπους από διάφορους και διαφορετικούς πολιτισμούς. Εκεί ανακάλυψα ότι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της δουλειάς μου δεν είναι η διδασκαλία της γλώσσας, αλλά η συνύπαρξη στον ίδιο χώρο με ανθρώπους από τέσσερις διαφορετικές ηπείρους και η προσπάθεια συντονισμού μαθητών διαφορετικού φύλου, ηλικίας, κοινωνικού και μορφωτικού επιπέδου και ασφαλώς πολιτισμικών καταβολών. Το μόνο κοινό μας εργαλείο μέχρι στιγμής ήταν η ελληνική γλώσσα. Στα δύο χρόνια μαθημάτων αισθάνθηκα ότι οι μαθητές και εγώ είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα: να έρθουμε σε επαφή με την τέχνη στην Ελλάδα. Το θέατρο ήταν στις πρώτες μου επιλογές. Οι μαθητές ενθουσιάστηκαν με την ιδέα. Κάπως έτσι, ένα Σάββατο απόγευμα μας υποδέχτηκε πολύ φιλόξενα το Σύγχρονο Θέατρο.

Η συνέχεια από την Τζίνα, μία από τις μαθήτριες του τμήματος!

Χτυπάει το τηλέφωνο....

«Aπό ActionAid τηλεφωνώ! Τι κάνεις, Λάουρα; Το Σάββατο έχουμε θέατρο!»

«Τέλεια» λέω «ανυπομονώ!».

Το Σάββατο στις έξι έχοντας φορέσει τα καλά μου, έφτασα συνοδευμένη από την κόρη μου στο Σύγχρονο Θέατρο, όπου η Αμαλία, η δασκάλα και φίλη μας, μας περίμενε με το υπέροχο χαμόγελό της.

Έφτασα νωρίς και έτσι είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον κύριο Αλέκο, έλληνα μαθητή της άλλης τάξης, ο όποιος γεννήθηκε και έζησε για πάρα πολλά χρόνια στην Τουρκία. Με μερικές ιστορίες από τα βιώματά του, πέρασε η ώρα, ήρθε και η φίλη μου η Ροντίκα, μαζεύτηκαν και οι άλλοι μαθητές και μπήκαμε.

Σάββατο απόγευμα στο θέατρο - Εσωτερική

 

«Οι μαθητές κατά την επίσκεψη στη θεατρική παράσταση».

Για καλή μου τύχη έχουμε τις θέσεις στην πρώτη σειρά ανάμεσα στην σκηνή και τα καθίσματα κι αισθάνομαι ότι είμαι μέρος της παράστασης.

Τι είδαμε ; «Οι λαντζέρηδες» (The Dishwashers, 2005) του πολυβραβευμένου καναδού συγγραφέα Morris Panych, μια καταπληκτική παράσταση με ταλαντούχους ηθοποιούς.

Ένα άρθρο που διάβασα παρουσίασε την παράσταση: «Τρεις λαντζέρηδες που εργάζονται στο υπόγειο ενός πολυτελούς εστιατορίου στοχάζονται πάνω στο νόημα της δουλειάς τους και της ζωής».

Με συγκίνησε ο Ντρέσλερ, ο αυστηρός αλλά ταυτόχρονα καλόκαρδος προϊστάμενος, ο οποίος αγαπάει τη δουλειά του και θεωρεί το πλύσιμο των πιάτων τέχνη, καθήκον και αξιοπρέπεια.

Ο Μος, ο ταλαίπωρος γέρος, αν και έχει την υγεία του πολύ επιβαρημένη συνεχίζει να καπνίζει σαν καμινάδα. 

Η παράσταση με κέρδισε εντελώς, με απορρόφησε. Δεν θα πίστευα ποτέ ότι τρεις ηθοποιοί θα μπορούσαν να με κερδίσουν και να μου προκαλέσουν (ξυπνήσουν) τόσα συναισθήματα όπως: αφοσίωση, χαρά, λύπη, θλίψη, πίκρα, αδικία, συμπόνια.

Μετά την παράσταση βγήκα για καφέ με την κόρη μου και την καλή μου συμμαθήτρια Ροντίκα η οποία και αυτή παρακολουθεί μαθήματα ελληνικής γλώσσας στο Eπίκεντρο της ActionAid. Περάσαμε πολύ όμορφα έχοντας την ευκαιρία να γνωριστούμε καλύτερα σε μία υπέροχη καφετέρια της γειτονιάς του Κεραμεικού. Πού να ήξερα ότι θα ήταν η τελευταία μας έξοδος!!!

Την Τρίτη βγήκε η απόφαση: «κλείνουν τα σχολεία, μένουμε σπίτι!»

*Η επίσκεψη στο θέατρο καθώς και το ίδιο το κείμενο γράφτηκαν λίγο πριν ξεκινήσουν τα περιοριστικά μέτρα εξαιτίας της πανδημίας.

 

Photo Credits κεντρικής φωτoγραφίας: @StudioKominis

Photo Credits εσωτερικής φωτoγραφίας: ActionAid

ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Πρωτομαγιά 2020: Μας φτάνει ένα τριαντάφυλλο κι ένα κλαδί χλωρό;

Πέμπτη Απριλίου 30, 2020 - 19:52, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

«Ο Μάιος μάς έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ…». Και όλοι αναπολούμε στιγμές που σπεύδαμε να τον «πιάσουμε» στα πάρκα και στις εξοχές, παρέα με τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Και ανυπομονούμε. Να επανέλθουμε στην παλιά, «καλή» μας καθημερινότητα. Κατά πόσο, όμως, θα μπορέσουμε να επανέλθουμε και πόσοι;

Η Πρωτομαγιά δεν είναι απλά η μέρα που πλέκουμε στεφάνια και γιορτάζουμε την άνοιξη, είναι και η καθιερωμένη παγκόσμια ημέρα των εργατών. Είναι ημέρα συνυφασμένη με τα εργατικά κινήματα, με την κατοχύρωση θεμελιωδών δικαιωμάτων στον τομέα της εργασίας, πολλά από τα οποία μας φαίνονται σήμερα αυτονόητα, μολονότι μόλις μερικές δεκαετίες πριν, ήταν καθολικά αμφισβητούμενα, μολονότι σε μεγάλο μέρος του πλανήτη πρέπει ακόμα να τα διεκδικήσουν. Και αν κάθε χρόνο τέτοια μέρα μερικοί αναρωτιούνται για τη χρησιμότητα μιας τέτοιας επετείου μέσα στις πολιτικά ορθές, «δίκαιες» πλέον κοινωνίες μας-ας μην εξετάσουμε τώρα κατά πόσο ισχύει ο χαρακτηρισμός-, οι τρέχουσες συνθήκες μπορεί να μας κάνουν να αναλογιστούμε τα πράγματα διαφορετικά.

Αν η επιστροφή στα πάρκα και τους αγρούς, στις εκδρομές στη φύση, είναι αυτονόητη και προσιτή σε όλους με τη λήξη των περιοριστικών μέτρων, η επιστροφή στην παλιά επαγγελματική καθημερινότητα έχει πολλούς λόγους να αμφισβητείται. Μέσα σε ένα μόλις τρίμηνο έκτακτης κατάστασης που βιώνει η παγκόσμια κοινότητα, έχουν ανατραπεί ισορροπίες δεκαετιών κι έχουν εκχωρηθεί -αναπόφευκτα- δικαιώματα μακροχρόνιων αγώνων. Μία πολύ μικρή γεύση της έλλειψης ωραρίου, μπορεί να πήραμε όλοι με την εργασία από το σπίτι. Το ελαστικό ωράριο «ξεχειλώνει» κατά κανόνα προς τη μεριά του εργοδότη, όταν απουσιάζει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο. Οι εργάτες που ξεσηκώθηκαν την Πρωτομαγιά του 1886 στο Σικάγο απαιτούσαν 8ωρη εργασία κι εμείς, στον 21ο αιώνα πλέον επιστρέφουμε με βήμα ταχύ στον 19ο… Και αυτό είναι το καλό σενάριο-προϋποθέτει ότι έχεις ένα ωράριο. Χιλιάδες άνθρωποι βλέπουν-και θα συνεχίσουν να βλέπουν το εργασιακό τους πεδίο να συρρικνώνεται, μένουν χωρίς δουλειά, χωρίς εισόδημα, χωρίς ασφάλεια. Υπολογίζεται ότι οι μισοί εργαζόμενοι στον κόσμο κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι. Μεγάλος αριθμός από αυτούς έκαναν αδήλωτες εργασίες, που σημαίνει ότι δεν δικαιούνται καμία αποζημίωση, καμία ιατρική κάλυψη, καμία διέξοδο.

Τα πράγματα είναι πιο δυσοίωνα για μία ακόμα φορά, αν είσαι γυναίκα. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σε μη επίσημα δηλωμένες εργασίες είναι γυναίκες. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, περισσότερο από τα 2/3 των γυναικών απασχολούνται σε μη επίσημες δουλειές. Οι γυναίκες είναι και οι πρώτες σε περιπτώσεις απολύσεων, στις ελαστικές μορφές απασχόλησης, στη μείωση αμοιβών, στην άσκηση πίεσης στον χώρο της εργασίας. Και μπορεί σε πολλά κράτη να είναι θεσπισμένη η ισότητα των αμοιβών, στην εφαρμογή, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική, αφού υπολογίζεται ότι παγκοσμίως η διαφορά τους σε απολαβές αγγίζει το 23% ή αλλιώς, η εξίσωση των μισθών αναμένεται να φτάσει σε 68-200 χρόνια! Τα «κορίτσια τον Μάη», λοιπόν, έχουν πολλούς λόγους να βγουν στους δρόμους την πρωτομαγιά-και όχι για να πλέξουν στεφάνια. Όπου τους επιτρέπεται βέβαια, αν σκεφτεί κανείς ότι σε 18 χώρες στον κόσμο οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα να δουλέψουν αν δεν έχουν τη συγκατάθεση του συζύγου τους… 

Έχουν περάσει σχεδόν 135 χρόνια από τις πρώτες κινητοποιήσεις των εργατών και των εργατριών. Από τότε, σίγουρα έχουν αλλάξει πολλά, σίγουρα τα εργασιακά δικαιώματα σε πολλές χώρες κατοχυρώνουν αξιοπρεπείς συνθήκες για τους εργαζομένους. Το γεγονός αυτό, όμως, δεν πρέπει να μας είναι αρκετό, ώστε να εφησυχάζουμε, να αρκούμαστε σε όσα διασφάλισαν άλλοι για εμάς, διακινδυνεύοντας να τα χάσουμε. Αν ακόμα και το ίδιο το οκτάωρο, θεωρείται πολυτέλεια για τόσους εργαζόμενους, ο κίνδυνος να επιστρέψουμε στις εργασιακές συνθήκες του 19ου αιώνα, απέχει πράγματι πολύ; Για να ανθίσει ο κόσμος, θέλει δουλειά, αλλά τότε γίνεται πραγματικά όμορφος. Καλή Πρωτομαγιά!

ΔΡΑΣΗ

Δείχνοντας αλληλεγγύη στην περίοδο του κορωνοϊού

Πέμπτη Απριλίου 16, 2020 - 13:30, by Στέλλα Ελματζόγλου- Volunteer Program Coordinator
Main Image

Η Αφροδίτη και η Μαριλένα είναι μέλη της ευρύτερης πολύτιμης οικογένειας των εθελοντών της ActionAid. Η Μαριλένα ξεκίνησε να υποστηρίζει την οργάνωση από τον περασμένο Σεπτέμβριο, ενώ η Αφροδίτη εντάχθηκε στην ομάδα μας λίγο διάστημα πριν ξεσπάσει η κρίση του κορωνοϊού. Οι δύο τους γνωρίστηκαν στο Επίκεντρο, μέσα από την συνεργασία τους στην Υπηρεσία Συμβουλευτικής Εύρεσης Εργασίας, την οποία εξακολουθούν να στηρίζουν εθελοντικά, χωρίς διακοπή, από το σπίτι τους.

Παίρνοντας κίνητρο από τη δοτικότητα και την αφοσίωσή τους, τους ζήτησα να μοιραστούν μαζί μας πως αποφάσισαν να συνεχίσουν την εθελοντική τους υποστήριξη, παρόλη τη δυσκολία της κατάστασης που βιώνουμε, και αν υπάρχει κάποιο μήνυμα το οποίο θα ήθελαν να περάσουν σε όσους θα διαβάσουν τις απαντήσεις τους. Εκείνες, λοιπόν, ανταποκρίθηκαν λέγοντάς μας:

(Μαριλένα) «Η δραστηριοποίηση της ActionAid σε χώρες που πλήττονται και η αποτελεσματική βοήθεια της ήταν αυτό που με παρακίνησε αρχικά να ενημερωθώ για το πώς μπορώ να προσφέρω εθελοντικά στην συγκεκριμένη οργάνωση. Όταν ενημερώθηκα για το Επίκεντρο και την Συμβουλευτική Εύρεσης Εργασίας ένιωσα πώς εκεί θα μπορούσα να συνεισφέρω αποτελεσματικά. Πέρα από το πρακτικό κομμάτι του εθελοντισμού, η σχέση που αναπτύσσεται με τους ανθρώπους που συμμετέχουν στα προγράμματα και τους εθελοντές είναι μοναδική. Μέσα σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς που ο ανταγωνισμός κυριαρχεί, εκεί καταφέρνουμε να γίνουμε όλοι μια ομάδα, να βοηθάει και να μαθαίνει ο ένας από τον άλλο. Αυτός ήταν κι ο λόγος για τον οποίο αποφάσισα να συνεχίσω να υποστηρίζω εθελοντικά τη Συμβουλευτική Εύρεσης Εργασίας εξ αποστάσεως την παρούσα περίοδο, με την ενημέρωση νέων αγγελιών εργασίας και σεμιναρίων. Νιώθω κομμάτι αυτής της ομάδας και δεν θα μπορούσα να σταματήσω να προσφέρω όσο μπορώ. Βέβαια μου λείπει το Επίκεντρο, οι συζητήσεις και τα γέλια μας, είμαι σίγουρη όμως πώς θα επανέλθουμε ακόμα πιο δυνατοί και δεμένοι. Όντας εθελόντρια στην ActionAid ένιωσα τι σημαίνει αλληλεγγύη και γέμισα αισιοδοξία. Υπάρχει μια τρομερή συνεργασία με όλα τα άτομα της οργάνωσης. Οποιαδήποτε βοήθεια κι αν ζήτησα ήταν εκεί τόσο οι σύμβουλοι όσο και η υπεύθυνη εθελοντισμού η οποία πάντα είναι εκεί γι’ όλους και πάντα χαμογελαστή. Θα ήθελα λοιπόν να ευχαριστήσω όλους, που με έκαναν κομμάτι της υπέροχης ομάδας τους.»

Δείχνοντας αλληλεγγύη στην περίοδο του κορωνοϊού - Μαριλένα

Η εθελόντριά μας Μαριλένα Τσαδίμα 

(Αφροδίτη) «Είναι απόλυτα κατανοητό ότι υπό αυτές τις συνθήκες της κοινωνικής απομόνωσης, του εγκλεισμού και της παύσης σχεδόν κάθε καθημερινής και απλής δραστηριότητας, η ανάγκη για αλληλεγγύη και για συντροφιά εντείνεται. Δεδομένων των συνθηκών ο μόνος τρόπος για να συνεχίσουμε να επικοινωνούμε είναι διαδικτυακά. Πιστεύω πως είναι ακόμα πιο σημαντικό να νιώθει κανείς ότι δεν είναι μονός του, ότι η ζωή και η δράση της δεν σταματάει παντελώς και ότι υπάρχουν εκεί έξω άνθρωποι που αφιλοκερδώς είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν ψυχολογικά, ηθικά αλλά και πρακτικά. Έτσι, μέσω των διαδικτυακών ραντεβού αυτές τις μέρες του κορωνοϊού, συνεχίζουμε να υποστηρίζουμε άτομα που έχουμε γνωρίσει από κοντά ή άλλα καινούργια με τα οποία συστηνόμαστε πρώτη φορά μπροστά από μία κάμερα και από απόσταση μερικών χιλιομέτρων. Αυτό που αποκομίζω από αυτές τις διαδικτυακές μας συναντήσεις είναι ότι η θέρμη της ανθρώπινης επαφής καταφέρνει να εκμηδενίσει αποστάσεις και ψυχρά υλικά, μοναξιές και ανασφάλειες. Θα ήθελα να μοιραστώ τη χαρά, την ικανοποίηση και την πληρότητα που αποκομίζει κανείς από το να προσφέρει βοήθεια και στήριξη σε συνανθρώπους μας. Ας μην ξεχνάμε πως στις παλαιότερες, μικρότερες και πιο κλειστές κοινωνικές δομές η έννοια της αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς ήταν αυτονόητες. Η αστικοποίηση κυρίως, οι ρυθμοί της πόλης, η εγκληματικότητα, ο άκρατος ατομικισμός και η μανία της κατανάλωσης μας έχουν απομακρύνει από τις βάσεις του κοινωνικού ιστού, της συλλογικότητας. Απεναντίας, δράσεις όπως αυτές που αναλαμβάνει η ActionAid δίνουν την ευκαιρία να αναδείξουμε το ανθρώπινο πρόσωπο των απρόσωπων πόλεων και να νιώσουμε εμείς οι ίδιοι λίγο καλύτεροι άνθρωποι απλά και μόνο γιατί επιστρέφουμε σε αυτό που είναι γραμμένο στο DNA μας· την ανθρώπινη επαφή.»

Δείχνοντας αλληλεγγύη στην περίοδο του κορωνοϊού - Αφροδίτη

Η εθελόντριά μας Αφροδίτη Νταή

Από τη δική μας πλευρά, είμαστε πολύ τυχεροί και τυχερές να συνεργαζόμαστε με ανθρώπους σαν τη Μαριλένα και την Αφροδίτη, οι οποίες συνειδητά φέρνουν φως, αγάπη και ανιδιοτέλεια σε μία περίοδο που η αλληλεγγύη συνδέει τις αποστάσεις περισσότερο έμπρακτα από ποτέ και μας δίνει ελπίδα.

Credits κεντρικής φωτογραφίας© Studio Kominis/ActionAid

ΑΝΑΔΟΧΗ

Αναδοχή: Η αγάπη από μακριά

Πέμπτη Απριλίου 9, 2020 - 16:22, by Άννα Μπότσογλου - Brand & Content Manager
Main Image

Δεν τη βλέπω καθημερινά. Δεν έχουμε βρεθεί ποτέ από κοντά. Μαθαίνω νέα της μέσα από ένα γράμμα, ένα σχέδιό της και λίγα λόγια. Παίρνω φωτογραφίες της και τη βλέπω να μεγαλώνει. Καμαρώνω για τις επιτυχίες της και για όσα μου φτιάχνει. Είναι κορίτσι και παίζει ποδόσφαιρο! Στη Σενεγάλη! Μένει σε μια πολύ απομακρυσμένη και φτωχή περιοχή της χώρας της κι έχει μπροστά της πολλά εμπόδια. Είναι η Φατού, που με συντροφεύει χρόνια τώρα στο υπέροχο ταξίδι της Αναδοχής της ActionAid.

Η κοινότητά της, το Μπακέλ, βρίσκεται στα σύνορα με τη Μαυριτανία, μακριά από την πρωτεύουσα της Σενεγάλης, Ντακάρ, και φυσικά πολύ μακριά από την Ελλάδα. Κι όμως, εγώ δεν τη νιώθω μακριά, ίσα – ίσα αισθάνομαι ότι εκείνη και οι άνθρωποι που ζουν στην περιοχή δράσης της ActionAid είναι πρόσωπα δικά μου. Άνθρωποι με τους οποίους συνδεόμαστε χάρη στη γέφυρα αλληλεγγύης που δημιουργεί η Αναδοχή.

Όταν είχα ξεκινήσει να δουλεύω στην ActionAid το 2008 είχα τη μεγάλη τύχη να βρεθώ σε μια άλλη κοινότητα Αναδοχής στο μακρινό Μπανγκλαντές. Φτάσαμε στο Κούριγκραμ, μια περιοχή που εκτεινόταν δίπλα σε ένα από τα πολλά ποτάμια της χώρας. Το πρώτο εκείνο βράδυ, την ώρα που έδυε ο ήλιος, γνώρισα τους πρώτους κατοίκους. Οι άνθρωποι αυτοί ζούσαν πάνω σε ένα από τα νησάκια που είναι τόσο χαμηλά, που εξαφανίζονται όταν φουσκώνει το ποτάμι. Με καλωσόρισαν και με έβαλαν να καθίσω στη μοναδική καρέκλα τους. Με ρώτησαν πολλά για μένα, τη ζωή μου, τη χώρα μου. Τους ρώτησα κι εγώ «πώς ζείτε; φτάνει το φαγητό;». «Όχι,» απάντησαν «δεν φτάνει γιατί πήρε τα χωράφια μας το ποτάμι στην προηγούμενη πλημμύρα.» «Ωχ, κι εσείς τι κάνετε; Πώς προφυλάσσεστε;», ρώτησα. «Τι να κάνουμε; Αν είναι θέλημα Θεού να πνιγούμε, θα πνιγούμε.»

Η απάντηση αυτή με συγκλόνισε και είναι κάτι που με συνοδεύει από τότε. Ρώτησα τους συναδέλφους από την ActionAid στο Μπανγκλαντές, προσπαθώντας να καταλάβω πώς ένας άνθρωπος φτάνει σε τέτοια απελπισία. Μου εξήγησαν ότι δεν ήταν πρώτη φορά που το ακούγανε. Το συναντούσαν κι εκείνοι όταν κατά τη διάρκεια μιας πλημμύρας έβγαιναν με τις βάρκες για να σώσουν ανθρώπους που ήταν έτοιμοι να αφεθούν στα νερά. Ήταν άνθρωποι, μου εξήγησαν, που ζούσαν έξω από την περιοχή δράσης της ActionAid και άλλων τοπικών οργανώσεων.

Την επομένη γνώρισα τις γυναίκες του συνεταιρισμού που είχε δημιουργήσει η ActionAid. Αφού τα είπαμε και μου εξήγησαν τι προσπαθούν να πετύχουν, έκανα την ερώτηση που με έκαιγε: «Εσείς τι θα κάνετε όταν θα έρθει η πλημμύρα;» «Α, μα έχουμε σχέδιο,» μου απάντησαν και μου εξήγησαν με λεπτομέρεια τι είχε αναλάβει να κάνει η κάθε μια. Μου είπαν, επίσης, πώς διεκδίκησαν από τις τοπικές αρχές και πέτυχαν να ανυψωθούν οι δρόμοι για να υπάρχει τρόπος διαφυγής και να κατασκευαστούν καταφύγια για ανθρώπους και ζώα. Μέχρι και το κορίτσι με τη σφυρίχτρα μού γνώρισαν, που έδωσε το σήμα στην προηγούμενη μεγάλη καταιγίδα κι έσωσε την οικογένεια και τους γείτονές της.   

Από τις ενημερώσεις που λαμβάνω, τόσο από τη Σενεγάλη, αλλά και από όλες τις χώρες όπου η ActionAid έχει πρόγραμμα Αναδοχής βλέπω τέτοιες αλλαγές να συμβαίνουν: ανθρώπους, που αποκτούν γνώσεις και σχέδιο. Και σκέφτομαι τη Φατού στο χωριό της να αποκτά κι εκείνη γνώσεις και σχέδιο για να φτιάξει τη ζωή της όπως τη θέλει. Αυτή είναι η χαρά, εξάλλου, που παίρνουμε όλοι εμείς οι Ανάδοχοι που έχουμε μάθει να αγαπάμε ανθρώπους που δεν θα γνωρίσουμε ποτέ.

Photo Credits: Άννα Μπότσογλου/ ActionAid

ΔΡΑΣΗ

Εθελοντισμός: Από τη θεωρία στην πράξη

Τετάρτη Απριλίου 1, 2020 - 15:00, by Βιολέττα Σφουντούρη – Πρακτική στο τμήμα Εθελοντισμού
Main Image

Η αλήθεια είναι πως όταν μπήκα στην σχολή δεν ήξερα τι ήθελα να κάνω, ή τι μπορούσα να κάνω, και τα πρώτα έτη απλά  πήγαινα με τους ρυθμούς της με την ελπίδα κάποια στιγμή να μου έρθει η φώτιση και ξαφνικά να καταλάβω με τι θέλω να ασχοληθώ. Με το που έφτασε η ώρα να ψάξω για πρακτική άρχισα να κοιτάω για ΜΚΟ. Δεν θυμάμαι γιατί και πως, ίσως με αυτά που έβλεπα να γίνονται τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας μου βγήκε η θέληση να κάνω κάτι και να μην είμαι μια απλή παρατηρήτρια, αλλά ένιωσα ότι μέσα από μια ΜΚΟ θα μπορέσω να κάνω κάτι. Έμαθα  λοιπόν ότι μπορώ μέσω της σχολής μου να ασχοληθώ ή τουλάχιστον να γνωρίσω τον τρίτο τομέα. Είχα αρχίσει επίσης να ψάχνω για τον εθελοντισμό, κάτι με το οποίο δεν είχα ασχοληθεί αλλά ήθελα πολύ να γνωρίσω. Και εκεί μπαίνει η ActionAid στην ζωή μου.

Με το που έμαθα ότι με δέχτηκαν τον Σεπτέμβρη, μέχρι και τον Δεκέμβρη που τελικά ξεκίνησα την πρακτική το μόνο που μπορώ να πω πως ένιωθα είναι ενθουσιασμό για να κάνω καινούργια πράγματα, να γνωρίσω νέο κόσμο και να δω τις δυνατότητές μου στον χώρο και ανυπομονησία για να ξεκινήσω αυτή την εμπειρία. Είχα ήδη ξεκινήσει ως εθελόντρια στην ομάδα νέων του Επικέντρου τον Οκτώβρη, χάρη στην Στέλλα που με μύησε στον κόσμο του εθελοντισμού, οπότε είχα μια πρώτη εικόνα για τις δράσεις και τους ανθρώπους της οργάνωσης. Εκεί γνώρισα την Σωτηρία και τη Ντόρα, συντονίστριες της ομάδας και εμψυχώτριες μας, καθώς και τα υπόλοιπα παιδιά της ομάδας, όλοι τους άνθρωποι που έχουν προσφέρει τόσα και με όρεξη για ακόμα περισσότερα.

Τον Δεκέμβρη ξεκινάω και επίσημα την πρακτική μου, με την Στέλλα Ελματζόγλου ως υπεύθυνή μου και δεν θα μπορούσα να ζητήσω τίποτα περισσότερο. Νιώθω απίστευτα τυχερή που τη γνώρισα πρώτα απ’ όλα σαν άνθρωπο και έπειτα σαν συνεργάτη. Με την όρεξη και το μεράκι που έχει για αυτό που κάνει, την αισιοδοξία που βγάζει σαν άνθρωπος, νιώθω πως θα είναι λίγο ότι και να πω για εκείνη. Απλά την ευχαριστώ. Μου έδειξε απίστευτη εμπιστοσύνη από την πρώτη στιγμή, αναθέτοντάς μου σαν πρώτο «task» να πάω με τους εθελοντές μας στις Αόρατες Διαδρομές της Σχεδίας, που ήταν απίστευτη εμπειρία από μόνη της! Αποτελεί απλά έμπνευση και πηγή δύναμης για εμένα, καθώς χάρη σε εκείνη φεύγω από την οργάνωση έχοντας κάνει πράγματα που δεν πίστευα ότι θα κάνω σε οποιαδήποτε πρακτική, ξεπερνώντας φόβους, ντροπές και συστολές, φεύγω σαν εθελόντρια πλέον, πιο σίγουρη για τον εαυτό μου, έχοντας μια καλύτερη εικόνα για το τι θέλω να κάνω και να προσφέρω προχωρώντας στη ζωή μου και τέλος, φεύγω με όρεξη να κάνω νέα πράγματα και να κυνηγήσω νέους στόχους χωρίς φόβο.

Νιώθω ότι τελειώνοντας την πρακτική μου φεύγω διαφορετική, καλύτερος άνθρωπος θα ήθελα να πω, και σε αυτό με βοήθησαν όλοι, από τα άτομα που απλά μου χαμογελούσαν στο γραφείο ή με ρωτούσαν πως περνάω εκεί, μέχρι  τα άτομα που είχα μια πιο καθημερινή τριβή είτε στο γραφείο είτε στο Επίκεντρο. Νιώθω ότι πλέον κάθε μέρα θέλω να κάνω κάτι καλό, μικρό ή μεγάλο, να βοηθάω λίγο παραπάνω τους γύρω μου, να μιλάω σε κάποιον άγνωστο αν δω ότι χρειάζεται βοήθεια χωρίς να  περιμένω από κάποιον άλλον να το κάνει.

Πριν ξεκινήσω, η αλήθεια είναι πως είχα σκεφτεί το πρακτικό-εργασιακό κομμάτι της πρακτικής μου και πώς θα με βοηθούσε αργότερα στην επαγγελματική μου πορεία, όποια κι αν είναι αυτή, δεν είχα σκεφτεί όμως τον ανθρώπινο παράγοντα. Γνώρισα όμορφους ανθρώπους, που προσφέρουν ο καθένας και η καθεμία με τον τρόπο τους στην οργάνωση για να την κάνουν αυτό που είναι και μπορώ μόνο να ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα μπορέσω κι εγώ να προσφέρω κάτι εδώ. Νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη και πολύ τυχερή για όσες και όσους γνώρισα, για τις εμπειρίες που απέκτησα, για την ActionAid, και φυσικά για τη Στέλλα.

 Phοtο Credits: ActiοnAid 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ

«Κι αν δεν μπορώ να μείνω σπίτι;»

Παρασκευή Μαρτίου 27, 2020 - 17:39, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Το χιούμορ μας και ο τρόπος με τον οποίο αντιδράμε σε κρίσιμες στιγμές, δείχνει πολλά για το ποιοι είμαστε. Ωστόσο, πολλά πράγματα δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι αστεία, πόσο μάλλον σε συνθήκες που οι επιλογές και οι ελευθερίες μας περιορίζονται. Από τη στιγμή που αναγκαστήκαμε να μείνουμε σπίτι για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας από τον κορωνοϊό, ξεκίνησαν να κυκλοφορούν μεταξύ σοβαρού και αστείου εικόνες και βίντεο που μιλούσαν για μεγάλη αύξηση των διαζυγίων λόγω της καραντίνας και τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα ζευγάρια για να αντέξουν τους συντρόφους ή  τις συντρόφους τους. Πολλά από αυτά, ωστόσο, δεν είναι καθόλου αστεία, αλλά το ακριβώς αντίθετο. «Πρώτος θάνατος λόγω κορωνοϊού. Άντρας στραγγάλισε τη σύζυγό του μετά από τρεις ημέρες καραντίνας μέσα στο σπίτι», έλεγε ένα από αυτά, ενώ σε μία άλλη φωτογραφία, φαίνεται ένας άντρας με χειρουργική μάσκα και δίπλα του μια γυναίκα με πολλές στρώσεις χαρτοταινίας στο στόμα και σε ένα άλλο βίντεο μια φιμωμένη γυναίκα, της οποίας ο σύζυγος -για να αποφύγει τη γκρίνια- την έκλεισε στο ψυγείο μέχρι να λήξει η καραντίνα. «Αστεία» όλα. Περίεργη αίσθηση του χιούμορ σε μια χώρα που πολλοί δράστες ομολογούν στα δικαστήρια ότι χτυπούν και σκοτώνουν για πλάκα.

Ιστορικά, κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων, αλλά και άλλων γεγονότων που όσο διαρκούν μας κρατούν για σημαντικό χρόνο στο σπίτι, έχει παρατηρηθεί αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας. Ήδη από τις πρώτες μέρες της καραντίνας, ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια στην Κύπρο (ΣΠΑΒΟ) κατέγραψε αύξηση της τάξης 30% στις τηλεφωνικές κλήσεις με αίτημα την υποστήριξη για άσκηση βίας μέσα στην οικογένεια.[1] Η έρευνα της ActionAid για την ενδοοικογενειακή βία κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, που δημοσιεύτηκε μέσα στο 2018 συμπέρανε, μεταξύ άλλων, ότι η κρίση από μόνη της δεν αύξησε τη βία, αλλά βοήθησε να βγουν στην επιφάνεια βίαιες συμπεριφορές που εκδηλώνονταν μέσα στα χρόνια. Με τον ίδιο τρόπο, ο περιορισμός στο σπίτι θα βγάλει στην επιφάνεια εξίσου συμπεριφορές βίαιες.

Για όσους δέχονται τη βία μέσα στην οικογένεια, που είναι συνήθως γυναίκες και παιδιά, είναι διαθέσιμη η τηλεφωνική γραμμή 15900 του Δικτύου της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, που παρά τις δυσκολίες υποστηρίζει και καθοδηγεί χιλιάδες γυναίκες. Για να μπορούμε να έχουμε διαρκώς αποτελεσματικές υπηρεσίες, οι δομές φιλοξενίας, η δημόσια υγεία και όλοι οι κρίκοι της αλυσίδας προστασίας, θα πρέπει να έχουν το προσωπικό που χρειάζονται για να λειτουργήσουν και όχι λιγότερο. Οι επαγγελματίες πρέπει να υποστηρίζονται και εκείνοι κατάλληλα για να αποφεύγουν την εργασιακή εξουθένωση (burnout), ενώ πρέπει, επίσης, να έχουμε τις απαραίτητες στέγες έκτακτης φιλοξενίας για να μπορούν να έχουν καταφύγιο όλοι όσοι το έχουν ανάγκη.

Το ότι το σπίτι δεν είναι ένα ασφαλές μέρος για όλο τον κόσμο και ότι κάποιοι δεν έχουν καν σπίτι για να μπορέσουν να προφυλαχθούν το ξέραμε εδώ και καιρό. Αν, λοιπόν, το ξέραμε, γιατί δε φροντίσαμε να προετοιμαστούμε κατάλληλα για να μη μείνει κανένας πίσω; Η σημερινή κατάσταση θα φέρει αλλαγές σε πολλούς τομείς και θα αλλάξει τον τρόπο που εργαζόμαστε, τον τρόπο που επικοινωνούμε, τον τρόπο που ζούμε. Βασική πρόκληση, όταν όλο αυτό περάσει, είναι να μην επιτρέψουμε ποτέ ξανά να μείνουν πίσω όσοι το έχουν περισσότερο ανάγκη, τις γυναίκες και τα παιδιά που βιώνουν βία μέσα στο σπίτι τους. Ως τότε, δυστυχώς, το «Μένουμε Σπίτι» δεν είναι το ίδιο ανώδυνο για όλους.

Photo credits: ActionAid

[1] Ενδεικτικά σε άλλες χώρες: France 24, Trapped at home: Domestic violence victims at high risk in coronavirus confinement: https://www.france24.com/en/20200325-trapped-at-home-domestic-violence-victims-at-high-risk-in-coronavirus-confinement και The Guardian, Warning over rise in UK domestic abuse cases linked to coronavirus, https://www.theguardian.com/society/2020/mar/26/warning-over-rise-in-uk-domestic-abuse-cases-linked-to-coronavirus.

ΔΡΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Επίκεντρο: ημερολόγιο καταστρώματος A

Πέμπτη Μαρτίου 26, 2020 - 15:00, by Μάχη Κανελλάκη - Local Programs Communications Officer
Main Image

Νομοτελειακά οι πρώτες μέρες σε νέο περιβάλλον, ειδικά εργασιακό, σου προκαλούν αμηχανία. Κάτι τέτοιο δε συνέβη και με το Επίκεντρο της ActionAid. Σε ένα τριώροφο φωτεινό κτήριο, στο κέντρο της Αθήνας, στην περιοχή του Κολωνού, στεγάζεται εδώ και σχεδόν τρία χρόνια μία δομή που σε προκαλεί να την αναζητήσεις και σε καλεί να την επισκεφτείς.

Μπαίνοντας το μόνο που συναντάς είναι μία φιλική ατμόσφαιρα: μία ομάδα ανθρώπων, περισσότερο μία παρέα, χωρίς αυτό να μειώνει στο ελάχιστο τον επαγγελματισμό, τη συνέπεια και την οργάνωσή τους. Σε υποδέχονται με χαμόγελο και ευγένεια για να σε βοηθήσουν και να σε εξυπηρετήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Το Επίκεντρο αποτελεί ένα κοινοτικό κέντρο, το οποίο εκτός από μία ποικιλία εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μικρούς και μεγάλους, παρέχει μία πληθώρα υπηρεσιών που στόχο έχουν να βοηθήσουν ανθρώπους που αντιμετωπίζουν οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό. Ποιος είναι ο σκοπός του;! Να αποτελέσει έναν πολυχώρο δράσης και αλλαγής, έναν χώρο όπου όσοι τον επισκέπτονται ενδυναμώνονται και διαμορφώνουν τις συνθήκες για ένα καλύτερο παρόν και μέλλον, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και αλληλοβοήθειας.

Στην είσοδο γνώρισα ανθρώπους έτοιμους να κατευθύνουν και να λύσουν κάθε απορία για τα προγράμματα και τις υπηρεσίες. Την ώρα που πήγαινα να ανέβω στο δεύτερο όροφο συνάντησα τις γυναίκες από την ομάδα ενδυνάμωσης και με καλωσόρισαν κι εκείνες, αφού νιώθουν ότι είναι μέρος του Επίκεντρου, και είναι πράγματι. Σε άλλο όροφο μίλησα με την εθελόντρια στα μαθήματα ελληνικών για πρόσφυγες και μετανάστες και τη χαρά που νιώθει να προσφέρει. Ενώ δίπλα σε μία άρτια εξοπλισμένη αίθουσα υπολογιστών ξεκινούσαν το μάθημα. Και ενώ νόμιζα ότι είχα δει αρκετά με κατηύθυναν στην ταράτσα, σε έναν απίστευτα περιποιημένο χώρο, με λουλούδια και μυρωδικά που έβαλαν τα παιδιά κατά τη διάρκεια παλαιότερου εργαστηρίου. Ξαφνικά ακούσαμε φωνές στην είσοδο, και κατεβαίνοντας περίμεναν τα παιδιά από την ποδοσφαιρική ομάδα, για να πάμε όλοι μαζί στο κοντινό γήπεδο στη Ακαδημία Πλάτωνος για το παιχνίδι της βδομάδας!

Βλέποντας μέσα στις μέρες πώς λειτουργούν οι άνθρωποι στο Επίκεντρο κατάλαβα ότι πάνω από όλα είναι μία οικογένεια, ένας χώρος που δεν στοχεύει να παρέχει βοήθεια μόνο μια φορά. Η ομάδα ξέρει τους ανθρώπους με το όνομά τους και βλέπει τη μεγαλύτερη εικόνα. Το παιδί θα φέρει τη μητέρα του, ο θείος θα ενημερωθεί για τα μαθήματα που θα βοηθήσουν τον ανιψιό. Στη συνάντηση προσωπικού οι εργαζόμενοι θα προτείνουν τον γιό της κυρίας που είναι στη χορωδία για τα μαθήματα αγγλικών και είναι σίγουροι πως η συμβουλευτική εύρεση εργασίας θα βοηθήσει πολύ τη μητέρα του μικρού που συμμετέχει στην κεραμική.

Η εικόνα που θα δεις τελικά στο Επίκεντρο; Μία πολύχρωμη αίθουσα υποδοχής, όπου παιδιά κάθονται αρμονικά παρέα με τον κύριο που περιμένει να δει τη δικηγόρο και το ζευγάρι που έχει έρθει να κλείσει ραντεβού για τη λογιστική υποστήριξη. Αρμονική συνύπαρξη ηλικιών και εθνικοτήτων ή αλλιώς ένα πρότυπο κοινοτικό κέντρο που θέλει να κάνει τη διαφορά και να προτείνει μία νέα μορφή ανθεκτικής συνεργατικής κοινότητας. Ένα κέντρο που ο καθένας μπορεί να μιλήσει και που σίγουρα ο καθένας θα ακουστεί. Κι αυτό δε σταματά ούτε το τελευταίο διάστημα με την πανδημία, καθώς το Επίκεντρο προσαρμοζόμενο στις ανάγκες της περιόδου, κάνοντας πράξη το όραμα του για μία τέτοια κοινότητα, συνεχίζει την παροχή υπηρεσιών και προγραμμάτων διαδικτυακά και τηλεφωνικά.

Και ναι θα πω κι εγώ χωρίς καμία αμφιβολία, να μάθεις σίγουρα για το Επίκεντρο και να έρθεις μαζί μας!

Photo credits: Studio Kominis

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ένα εργαστήριο γεμάτο αλληλεγγύη!

Σάββατο Μαρτίου 21, 2020 - 10:30, by Αγγελίνα Τσακίρη - Public Awareness Projects Officer
Main Image

Διαφορετικότητα – ξενοφοβία – ενσωμάτωση – φιλοξενία. Τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις; Και ποιος μπορεί πραγματικά να απαντήσει ποια είναι η ουσία των λέξεων αυτών και πώς μπορεί να καλλιεργηθεί η κουλτούρα που θα αποτρέπει την ξενοφοβία και θα αγκαλιάζει την ενσωμάτωση και τη φιλοξενία; Η απάντηση είναι η εκπαίδευση και φυσικά ξεκινάει από τα παιδιά! Τα παιδιά είναι το μέλλον, είναι η νέα γενιά, που θα δημιουργήσει τα δικά της πιστεύω, τις δικές της συμπεριφορές, αντιλήψεις, πεποιθήσεις και στερεότυπα.

Έτσι είναι μεγάλη η πρόκληση και η ευθύνη εκπαιδευτικών και γονέων, να καλλιεργήσουν μία θετική κουλτούρα ενσωμάτωσης και φιλοξενίας στις νεαρές ηλικίες.

Εφόσον όμως μιλάμε για παιδιά, η εκπαίδευση για να έχει ενδιαφέρον και αποτέλεσμα πρέπει να είναι διαδραστική και οπτικοποιημένη, με τρόπο τέτοιο ώστε τα παιδιά να γίνονται μέρος αυτής.

Μία τέτοια εκπαίδευση είχα την τύχη να παρακολουθήσω πρόσφατα σε γυμνάσιο της Αθήνας. Για την ακρίβεια ήταν ένα εργαστήριο, στο οποίο συμμετείχαν περίπου 15 παιδιά, μία σκηνοθέτιδα και μία δασκάλα και έγινε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος MigratED, στο οποίο συμμετέχουν η ActionAid Ελλάς και ο Καρπός από την Ελλάδα, μαζί με οργανώσεις από 5 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός ντοκιμαντέρ. Σκοπός του προγράμματος είναι να μυήσει τα παιδιά στις έννοιες της διαφορετικότητας, της ενσωμάτωσης, της φιλοξενίας και της αλληλεγγύης, μέσα από τη συνεργασία με πρόσφυγες και μετανάστες, ενώ παράλληλα εκπαιδεύει και εξοικειώνει τα παιδιά με τα ψηφιακά μέσα και την οπτικοακουστική καταγραφή.

Ένα εργαστήριο γεμάτο αλληλεγγύη - Εσωτερική

Τα παιδιά συμμετέχουν στις δραστηριότητες του εργαστηρίου

Το εργαστήριο ξεκίνησε με την προβολή μίας ταινίας με τίτλο «Ημέρα Πορτραίτου» της σκηνοθέτιδας Μαρίας Λεωνίδα, που είχε γυριστεί σε δομή φιλοξενίας προσφύγων στο Σχιστό, οι οποίοι παρακολούθησαν ένα τρίμηνο σεμινάριο φωτογραφίας. Με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ, ξεκίνησε και η συζήτηση, πάνω στο θέμα της διαφορετικότητας και της προσφυγιάς αλλά και πάνω στη χρήση της κάμερας και του ήχου για την αποτύπωση στιγμών, εικόνων και ανθρώπων. Οι ερωτήσεις των παιδιών ήταν πολλές αναφορικά με το περιεχόμενο του ντοκιμαντέρ ενώ η αίθουσα γέμισε με φωνές ενθουσιασμού, όταν η σκηνοθέτιδα τους έδωσε να κρατήσουν την κάμερα για να καταγράψουν κάτι, καθώς και όταν τους έδωσε να φορέσουν ακουστικά για να «νοιώσουν» τον ήχο της βιντεοσκόπησης και να καταλάβουν πώς μπορεί να αξιοποιηθεί ο ήχος για τη δημιουργία ενός video. 

Τον ενθουσιασμό των παιδιών από την εμπειρία της κάμερας, ακολούθησε το παιχνίδι ρόλων το οποίο κλήθηκαν να παίξουν, χρησιμοποιώντας και πάλι την κάμερα. Σκοπός ήταν η δημιουργία ενός video, όπου θα αποτυπώνεται η προσπάθεια προσφύγων να εισέλθουν στην Ελλάδα-όλοι τα καταφέρνουν εκτός από μία προσφύγισσα, η οποία συλλαμβάνεται από τους συνοριοφύλακες-. Το παιχνίδι ρόλων δημιούργησε πολύ έντονα συναισθήματα στα παιδιά, τα οποία συζήτησαν στη συνέχεια. Τα παιδιά που υποδύθηκαν τους πρόσφυγες, είπαν πως ένιωσαν τον φόβο και την αγωνία για το αν θα τα καταφέρουν, το άγχος να μην χαθούν και να μην χάσουν κάποιον από την ομάδα τους και τον τρόμο του να πιαστούν. Αυτοί που τα κατάφεραν και δεν συλλήφθηκαν, είπαν πως αισθάνθηκαν ανακούφιση αλλά και λύπη που άφησαν κάποιον πίσω, ενώ η προσφύγισσα που συλλήφθηκε, είπε πως ένιωσε αγωνία για το τι θα της συμβεί, αλλά και άγχος επειδή δεν μιλούσε τη γλώσσα. Παράλληλα όμως είπε πως ένιωσε αισιοδοξία ότι θα τα έβγαζε πέρα χρησιμοποιώντας την εσωτερική της δύναμη και κάνοντας θετικές σκέψεις. Τα παιδιά που υποδύθηκαν τους φύλακες τήρησαν μία πιο σκληρή στάση, λέγοντας πως από τη μία ένιωσαν ικανοποίηση γιατί έκαναν τη δουλειά τους, ενώ από την άλλη αμηχανία γιατί δεν θα ήθελαν να είναι στη θέση των προσφύγων που συλλαμβάνονται.  

Φόβος, αγωνία, τρόμος, ανακούφιση, αμηχανία αλλά και αισιοδοξία, είναι μερικά από τα συναισθήματα που βίωσαν τα παιδιά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, στο οποίο δούλεψαν ομαδικά με μεγάλη χαρά και όρεξη να μυηθούν σε έννοιες που κάποιες φορές για άλλους και κυρίως ενήλικες, είναι γνωστές, αλλά κατ’ ουσίαν άγνωστες.

Αυτό που είδα στο συγκεκριμένο εργαστήριο ήταν ομαδική δουλειά, χρήση ψηφιακών μέσων, δημιουργία διαλόγου, απλή και ξεκάθαρη γλώσσα, παιχνίδι και ανοιχτά μυαλά από όλους - μάλλον εκεί κρύβεται και το μυστικό της αλληλεγγύης και της ενσωμάτωσης-, κάτι που χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ τώρα, δεδομένης της έντασης που υπάρχει στα σύνορα της χώρας.

Το εργαστήριο αυτό θα έχει και δεύτερο μέρος, έτσι τα παιδιά ανανέωσαν το ραντεβού τους και έφυγαν μαζί, πρόσφυγες και συνοριοφύλακες, συζητώντας και γελώντας!

 

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Τέσσερα χρόνια μετά την Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας: άνθρωποι και κοινωνίες στην αναμονή

Πέμπτη Μαρτίου 19, 2020 - 14:30, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Έρχονται κάποιες στιγμές που προσπαθείς να γράψεις για ένα θέμα, ενώ αισθάνεσαι ότι όλα έχουν ειπωθεί. Ενδεχομένως, μάλιστα, όλα να έχουν χωρέσει σε εικόνες, κάτι που κάνει ακόμα πιο δύσκολο το πεις κάτι καινούριο. Από το 2015 η λέξη «προσφυγικό» έχει συνοδεύσει -ενδεικτικά- ως επιθετικός προσδιορισμός τα ουσιαστικά πρόβλημα, πρόκληση, ευκαιρία, ζήτημα. Ο διάλογος συνεχίζεται μέχρι σήμερα, έχοντας περάσει από πολλά στάδια τόσο στο πεδίο όσο και σε θεσμικό επίπεδο. Αν ένα πράγμα μπορεί με βεβαιότητα να χαρακτηρίσει το προσφυγικό είναι ότι μέσα στα χρόνια φαίνεται να έγινε προσπάθεια να αλλάξουν πολλά προς το καλύτερο, ενώ στην πραγματικότητα τίποτα δεν άλλαξε όψη παρά μόνο όνομα.

Ο Μάρτιος του 2016 έφερε μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές σε ό,τι αφορά στα μέτρα που ελήφθησαν για τη διαχείριση του προσφυγικού. Τέτοιες μέρες πριν από τέσσερα χρόνια, λοιπόν, κοιμόμασταν και ξυπνούσαμε χωρίς να ξέρουμε τι θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε την επόμενη μέρα. Η Κοινή Δήλωση ΕΕ- Τουρκίας, ένα δελτίο τύπου, το οποίο μέχρι πρότινος τηρούνταν σαν να ήταν κείμενο με νομικά δεσμευτική ισχύ, προέβλεπε ότι όσοι έφταναν στα ελληνικά νησιά μετά από τις 20 Μαρτίου του 2016 θα έπρεπε να μείνουν στα hotspots των νησιών μέχρι να ολοκληρωθεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας που θα έκρινε αν η Τουρκία ήταν γι’ αυτούς ασφαλής τρίτη χώρα. Σύντομα, τα hotspots ξεπερνούσαν τη δυναμικότητά τους, καθώς οι διαδικασίες κυλούσαν αργά και όλο και περισσότεροι άνθρωποι εγκλωβίζονταν στα νησιά για μήνες. Σήμερα, στη Λέσβο, στη Χίο, στη Σάμο, στην Κω και στη Λέρο πάνω από 40.000 άνθρωποι ζουν -ακόμη- κάτω από άθλιες συνθήκες μη γνωρίζοντας τίποτα για το αύριο. Η πρόσφατη αναστολή λειτουργίας της υπηρεσίας ασύλου στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού αναμένεται να επεκτείνει το χρονικό διάστημα παραμονής στα νησιά με συνθήκες και κινδύνους ακόμα πιο επικίνδυνες για όλους.

Για την προστασία του πληθυσμού αυτού, η κυβέρνηση πρότεινε τη δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης, μέτρο το οποίο κατ’ αρχήν έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις οδηγίες για την αποφυγή παραμονής σε υπερπληθείς εγκαταστάσεις στο πλαίσιο των μέτρων προστασίας από τον κορωνοϊό, ενώ σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να εξεταστεί με προσοχή η συμφωνία του με διεθνείς συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Με την Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας να έχει πρακτικά καταρρεύσει μετά από τις πρόσφατες ενέργειες της Τουρκίας στα Βόρεια χερσαία σύνορα του Έβρου και ένα νέο μοντέλο συμφωνίας να βρίσκεται υπό συζήτηση, χιλιάδες αιτούντες άσυλο, οι τοπικές κοινωνίες που τους φιλοξενούν και οι δημοκρατικοί πολίτες της Ευρώπης ζητούν ανθρώπινες λύσεις και όχι αδιέξοδες πολιτικές που υπόσχονται πρακτικά ανέφικτες λύσεις.

Σε ένα χρόνο από σήμερα, κανένας δεν ξέρει σε τι συνθήκες θα ζούμε και τι μέτρα θα έχουν ληφθεί για να αντιμετωπιστούν οι πανδημίες και οι κρίσεις που πιθανότατα θα ακολουθήσουν και τις οποίες θα πρέπει διαχειριστούμε όλοι μαζί. Δε γνωρίζουμε αν θα έχουμε μια νέα συμφωνία διαχείρισης του προσφυγικού, αν τα σύνορα θα είναι ανοικτά ή αν θα υπάρξει μια νέα πανδημία από την οποία θα πρέπει να προστατευτούμε περιορίζοντας τα δικαιώματα και τις ελευθερίες μας ή αλλάζοντας απλώς συνήθειες για ένα χρονικό διάστημα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δε θέλουμε άλλον έναν χρόνο αναμονής για την εφαρμογή πολιτικών που θα σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

Photo Credits: Omar Havana / ActionAid

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

H παραπληροφόρηση στις μέρες του Covid-19

Παρασκευή Μαρτίου 13, 2020 - 16:11, by Σίσσυ Γκουρνέλου - Υπεύθυνη Τύπου ActionAid
Main Image

Αν αυτό το κείμενο δεν είχε τον παραπάνω τίτλο, θα είχε το «τι να μην κάνεις όσο θα μείνεις σπίτι» - ελπίζοντας πραγματικά να ακολουθείς τις οδηγίες των ειδικών και να είσαι σπίτι! Σε αυτή τη χρονική στιγμή λοιπόν της πανδημίας κορονοϊού αλλά και σε όλες εκείνες των έκτακτων καταστάσεων, των μεγάλων γεγονότων (τοπικών, εθνικών, παγκόσμιων), η τάση για συνεχή ενημέρωση είναι για πολλούς έντονη. Και είναι αυτή ακριβώς η ανάγκη, της ασταμάτητης πληροφόρησης που προσφέρει γόνιμο έδαφος για διασπορά ψευδών ειδήσεων. Εκούσια ή ακούσια.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στην προσπάθεια να μειώσει τη διάδοση μύθων επικίνδυνων για όλους (υπάρχει ήδη μία περίπτωση με τραγική κατάληξη καθώς στην Ινδία άντρας που βλέποντας βίντεο στο διαδίκτυο πίστεψε ότι φέρει τον ιό, αυτοκτόνησε), δημιούργησε ειδική σελίδα, στη οποία καταρρίπτει όλα τα ψέματα που έχουν κυκλοφορήσει σχετικά με τον συγκεκριμένο ιό. Για τον ίδιο λόγο ο ΠΟΥ έφτιαξε προφίλ στο Tik Tok, το δίκτυο που χρησιμοποιούν κυρίως έφηβοι και το οποίο μέσα σε λίγες μέρες γέμισε με βίντεο με ψεύτικες ειδήσεις σχετικά με τη διάδοση του ιού και ρατσιστικά σχόλια για ανθρώπους με ασιατική καταγωγή.

Τα fake news που έχουν κυκλοφορήσει είναι εκατοντάδες με κάποια από αυτά να αναφέρουν ότι το εμβόλιο κατά του κορονοϊού είναι ήδη διαθέσιμο προς πώληση, ότι ο ιταλικός στρατός έχει βγει στους δρόμους, ότι πλήθος κόσμου στη Μαδρίτη συγκεντρώνεται έξω από σούπερ μάρκετ για να εφοδιαστεί με τα απαραίτητα. Αυτό το τελευταίο έπαιξε και από τα ελληνικά κανάλια για να αποδειχθεί στη συνέχεια ότι ήταν βίντεο από τη Γερμανία του 2011! Ένα άλλο παράδειγμα fake news είναι το ψευδές μήνυμα που έφτασε τις τελευταίες μέρες στα κινητά τηλέφωνα εκατοντάδων πολιτών και το οποίο ενημέρωνε για γενική επιστράτευση, επιβεβαιώνοντας ότι όποιο θέμα απασχολεί την επικαιρότητα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο στη φαρέτρα της παραπληροφόρησης.

Και ενώ μέχρι προσφάτως Έλληνας βουλευτής και πρόεδρος κόμματος διαφήμιζε σκεύασμα, υποστηρίζοντας ότι προστατεύει από τον κορονοϊό, για όσους από εμάς θέλουμε να προστατευθούμε και να προστατέψουμε από τις ψεύτικες ειδήσεις οι οδηγίες είναι λιτές και διαχρονικές:

  • Ελέγχουμε την πηγή της είδησης που διαβάζουμε. Αν είναι διαδικτυακό Μέσο Ενημέρωσης, επισκεπτόμαστε το site για να δούμε συνολικά τον τρόπο που καλύπτει τις ειδήσεις και τι περιεχόμενο δημοσιεύει.
  • Ελέγχουμε αν είναι ενυπόγραφο το άρθρο ή όχι. Αν έχει πηγές και ποιες είναι αυτές. Ποια είναι η ημερομηνία δημοσίευσης.
  • Ο τίτλος ενός άρθρου ή ενός βίντεο μπορεί να είναι παραπλανητικός. Διαβάζουμε ολόκληρο το κείμενο και βλέπουμε μέχρι τέλους το βίντεο πριν αποφασίσουμε να το μοιραστούμε. Το ίδιο ισχύει και με τις φωτογραφίες.
  • Σκεφτόμαστε κατά πόσο τα προσωπικά μας πιστεύω, επηρεάζουν την κρίση μας πριν αναπαράγουμε μια είδηση από τα κοινωνικά μας δίκτυα.
  • Ρωτάμε τους ειδικούς και δεν ανακυκλώνουμε ειδήσεις που δεν είναι επιβεβαιωμένες, που απλά έχουμε δει στα social media ή που έχουμε ακούσει από κάποια φίλη/φίλο.

Οι οδηγίες είναι απλές, τόσο απλές όσο το «μείνετε στα σπίτια σας». Και αποτελεσματικές μιας και μάς προστατεύουν από το να γίνουμε ο επόμενος κρίκος στην αλυσίδα μετάδοσης είτε ψεύτικων ειδήσεων είτε του κορονοϊού.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΔΡΑΣΗ

Γλωσσικά Αόρατες

Τετάρτη Φεβρουαρίου 26, 2020 - 16:14, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς ότι ενώ η πλειοψηφία των υποστηρικτών της ActionAid είναι γυναίκες, σπάνια αναφερόμαστε στις υποστηρίκτριές μας. Μιλάμε και γράφουμε για τους υποστηρικτές, τους εργαζομένους, τους εθελοντές μας, τον καθένα από μας, όλους μας, θεωρώντας φυσικά ότι συμπεριλαμβάνουμε τις υποστηρίκτριες, τις εργαζόμενες, τις εθελόντριες μας, την καθεμιά μας, όλες μας. Και δεν είμαστε η μόνη οργάνωση που δεν χρησιμοποιεί έμφυλους τύπους, δηλαδή μια συμπεριληπτική προς το φύλο γλώσσα. Πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα αναφέρονται στους πρόσφυγες, τους κρατουμένους, τους εκπαιδευτές, τους βουλευτές και τους ηγέτες αφήνοντας απέξω, ανεξαρτήτως προθέσεων, τις προσφύγισσες, τις κρατούμενες, τις εκπαιδεύτριες, τις βουλεύτριες και τις ηγέτιδες.

Και που είναι το πρόβλημα, θα μου πείτε; Λέμε ο/η βουλευτής, ο/η ηγέτης, ο/η πρόεδρος. Δεν υπάρχει κανένα γραμματικό λάθος. Τα θηλυκά παραλείπονται ως ευκόλως εννοούμενα. Πόσο ευκόλως εννοούμενες είναι, όμως, οι βουλεύτριες και οι ηγέτιδες στον κόσμο μας και πόσω μάλλον στη χώρα μας; “Όπως στις μεγάλες εταιρείες της Αμερικής και της Ευρώπης υπάρχει η αόρατη και άγραφη “γυάλινη οροφή” που εμποδίζει τις γυναίκες να ανέβουν πάνω από κάποιο ορισμένο επίπεδο της  ιεραρχίας”, γράφει ο Νίκος Σαραντάκος στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων[1], “έτσι και στη δική μας γλωσσική πραγματικότητα υπάρχει μια αόρατη οροφή που παραδέχεται γυναίκες εργάτριες και καθαρίστριες, άντε ποιήτριες και πιανίστριες, ακόμα και λογίστριες και καθηγήτριες αλλά όχι παραπάνω: όχι δικάστριες, βουλεύτριες, προς Θεού!”.

Πολλά έχουν γραφτεί για τα θηλυκά επαγγελματικά αλλά δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας και η επιλογή αφήνεται κάθε φορά στη διακριτική ευχέρεια του χρήστη της γλώσσας. Ομολογώ ότι κι εγώ μέχρι σήμερα προτιμούσα τη λύση του αρσενικού τύπου (π.χ. η γιατρός, η βουλευτής), όχι μόνο για λόγους οικονομίας, αλλά και γιατί πολλά από τα θηλυκά και κυρίως τα σε -ίνα, -ίσσα, -έσσα μου ακούγονταν κάπως υποτιμητικά και όχι τόσο σωστά όσο οι αντίστοιχοι θηλυκοποιημένοι αρσενικοί τύποι. Ωστόσο, σήμερα κατανοώ ότι πίσω από αυτή τη γλωσσική επιλογή κρύβεται η διεκδίκηση της πλήρους εξίσωσης της γυναίκας με τους άνδρες συναδέλφους της και όχι της αναγνώρισης της διαφορετικότητάς της. Πόσο σωστή -όχι τόσο γραμματικά όσο κοινωνικά- είναι όμως μια επιλογή που αφήνει απέξω από την πρόσληψη του κόσμου μας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού;

 "Πίσω από τη γενετική χρήση του αρσενικού δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, αλλά συχνά μόνον άνδρες”, αναφέρει ο Οδηγός χρήσης μη σεξιστικής γλώσσας στα διοικητικά έγγραφα[2]της πρώην Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, “και ο γλωσσικός εξοβελισμός των γυναικών οδηγεί στον συμβολικό αποκλεισμό τους από όλα τα πεδία και τις δραστηριότητες της κοινωνίας που χαίρουν κάποιας αναγνώρισης ή αξίας”. Άλλωστε είναι γνωστό ότι η γλώσσα δεν αντανακλά μόνο αλλά επηρεάζει και τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας.

Μήπως, λοιπόν, θα πρεπε να σπάσουμε τη δύναμη της συνήθειας και να υιοθετήσουμε μια περισσότερο συμπεριληπτική γλώσσα αποφεύγοντας τον γενικό αρσενικό τύπο; Μήπως είναι προτιμότερο να επιβαρύνουμε τα κείμενά μας με διπλούς (ή ακόμα και περισσότερους) τύπους αντί να τα επιβαρύνουμε με τα έμφυλα στερεότυπα με τα οποία μεγαλώσαμε; Στην τελική το τι είναι και τι δεν είναι δόκιμο στη γλώσσα δεν είναι θέσφατο, αλλά ορίζεται κοινωνικά και επαναπροσδιορίζεται σε κάθε εποχή. Αν θέλουμε, λοιπόν, να κάνουμε ορατές τις γυναίκες στο δημόσιο χώρο, θα έπρεπε να τις κάνουμε ορατές και στον δημόσιο λόγο.

 

Photo Credits: ActionAid

 


[1]      Σαραντάκος Ν., Γλώσσα μετ’ εμποδίων – Συμβολή στη χαρτογράφηση του γλωσσικού ναρκοπεδίου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2007.

ΤΑΞΙΔΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΡΑΣΗ

Ζιμπάμπουε: Περιμένοντας το φράγμα να γεμίσει

Δευτέρα Φεβρουαρίου 17, 2020 - 14:58, by Πόλυ Τσιγκούνη - Reporting and Content Senior Officer
Main Image

Αναφέροντας τη λέξη Αφρική, οι περισσότεροι φέρνουμε συνειρμικά στο μυαλό μας έναν τόπο υπερβολικά ζεστό και άνυδρο, γεγονός που ευθύνεται κατά κύριο λόγο για την αδιάλειπτη φτώχεια των κατοίκων της. Με μια φράση-δύο στερεότυπα: το πρώτο, ότι η Αφρική είναι κατά κανόνα ένας ξερός τόπος, τη στιγμή που εκεί πηγάζουν από τα μεγαλύτερα ποτάμια και λίμνες του πλανήτη. Και το δεύτερο, ότι η φτώχεια είναι μια κατάσταση που οφείλεται σε φυσικά φαινόμενα, ενώ στην πραγματικότητα η έλλειψη υποδομών για την αντιμετώπισή τους είναι που δημιουργεί και διαιωνίζει τον κύκλο της φτώχειας-τρανό παράδειγμα, χώρες που ευημερούν σε περιοχές με πιο ακραίες κλιματικές συνθήκες-. Ίσως και αυτός να είναι ο λόγος που προσπερνάμε με απάθεια ειδήσεις που αναφέρονται σε επισιτιστικές κρίσεις που αντιμετωπίζουν όλο και συχνότερα οι χώρες της Αφρικής, εξαιτίας ακραίων φαινομένων ξηρασίας και παρατεταμένης ανομβρίας.  

 

Τη Ζιμπάμπουε την επισκεφτήκαμε τέλος Οκτωβρίου. Καλή εποχή, για να μην μας προλάβει η περίοδος των βροχοπτώσεων που ξεκινά τον Νοέμβριο. Που τελικά δεν έχει ξεκινήσει ακόμα... Αποστολή μας ήταν να βοηθήσουμε στην οικοδόμηση τουαλετών για το νηπιαγωγείο ενός χωριού στην κοινότητα Νιάνγκα. Επισκεφτήκαμε τον χώρο όπου θα γινόταν η δουλειά ένα ζεστό πρωινό. Και οι ίδιοι οι ντόπιοι διαμαρτύρονταν για την ασυνήθιστη για την εποχή ζέστη, σε έναν τόπο που είναι μεν από τους πιο ξηρούς της χώρας, αλλά που δεν αντιμετώπιζε μέχρι πρόσφατα τόσο σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας. Με τους υπεύθυνους της κοινότητας περιηγηθήκαμε στην περιοχή. Η βλάστηση ήταν ελάχιστη, η σκιά σχεδόν ανύπαρκτη. Κοντά σε μια αντλία νερού μερικές καλλιέργειες επιβίωναν χάρη στην εγγύτητα με το νερό. Η αντλία, ό,τι πιο πολύτιμο στην περιοχή, ήταν περιφραγμένη με συρματόπλεγμα για να προστατεύεται από την εισβολή των διψασμένων ζώων. Τα βόδια και τα αιγοπρόβατα συνωστίζονταν στο μικρό αυλάκι που συγκέντρωνε τα νερά που έφευγαν από την αντλία, όταν κάποιος τραβούσε νερό. Ρουφούσαν λαίμαργα και την παραμικρή υγρασία μέσα από τη λάσπη. Στο θέαμα ένιωθες και τον δικό σου λαιμό να στεγνώνει και ψηλαφούσες το σακίδιό σου να βρεις το μπουκάλι σου. Τότε, κοιτούσες ενοχικά τους γύρω σου και το άφηνες χωρίς να πιείς... 

 

Κάποια στιγμή βρεθήκαμε κάτω από την ευεργετική σκιά πυκνότερης βλάστησης. Μας εξήγησαν ότι βρισκόμασταν στην κοίτη ενός ποταμού που κατεβάζει νερό την περίοδο των βροχοπτώσεων και δίνει ζωή στην περιοχή. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι βροχοπτώσεις περιορίζονται όλο και περισσότερο, το νερό πέφτει μαζεμένο και σε σύντομο διάστημα, μειώνοντας εξαιρετικά τα περιθώρια καλλιέργειας. Κόσμος ήταν μαζεμένος μέσα στο άνοιγμα του ποταμού και δούλευε πυρετωδώς. Ο επικεφαλής της περιφέρειας μάς εξήγησε ότι προσπαθούσαν να διευρύνουν την κοίτη και να φτιάξουν ένα φράγμα, ώστε να συγκρατούν το νερό, όσο πιο πολύ μπορούσαν. Μετά από αρκετή συζήτηση για τη σοβαρότητα του προβλήματος, οι άνθρωποι της ActionAid Ζιμπάμπουε πρότειναν να βοηθήσουμε στην κατασκευή του φράγματος, που αποτελούσε πλέον πρώτη προτεραιότητα για την περιοχή.  

 

Περιμένοντας το πηγάδι να γεμίσει_Εσωτερική (1)

 

Για τέσσερις ημέρες δουλεύαμε όλοι μαζί, να προλάβει να τελειώσει το φράγμα πριν από τις βροχές. Σκάψαμε, γεμίσαμε σακιά με χώμα, φτιάξαμε τσιμέντο. Μιλήσαμε με τους κατοίκους για τα προβλήματα που συνεπάγεται η έλλειψη νερού. Για τις γυναίκες που πρέπει να κουβαλάνε τα βαριά μπιτόνια σε μεγάλες αποστάσεις. Για τα παιδιά που πρέπει να εγκαταλείπουν το σχολείο, αναλαμβάνοντας εκείνα πολλές φορές το κουβάλημα ή επειδή αρρωσταίνουν απο το μολυσμένο βρώμικο νερό. Για τους αγρότες που η σοδειά δεν επαρκεί πλέον ούτε για τη διατροφή της οικογένειας. Για τους κτηνοτρόφους που βλέπουν τα ζώα τους να χάνονται από τη δίψα και την πείνα. Για την ελπίδα που εξατμίζεται, όπως το νερό από τις τελευταίες ρωγμές του εδάφους.  

 

Στη Ζιμπάμπουε αυτή τη στιγμή 3,6 εκατομμύρια κάτοικοι βρίσκονται  σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της ξηρασίας, ενώ 7,7 εκατομμύρια, περίπου ο μισός πληθυσμός της χώρας, βρίσκονται στα πρόθυρα λιμού, γεγονός που κατατάσσει τη Ζιμπάμπουε στις χώρες με τη μεγαλύτερη επισιτιστική κρίση παγκοσμίως. Υπάρχουν μαρτυρίες ότι αρκετές οικογένειες παντρεύουν τα κορίτσια τους με αντάλλαγμα μερικά σακιά καλαμπόκι. Σε κάποιες αγροτικές περιοχές η τελευταία συγκομιδή έγινε το 2017. Ναι, είναι Αφρική και τα νούμερα μπορούν απλώς να εκληφθούν ως θριαμβευτική επιβεβαίωση των στεροτύπων που κουβαλάμε. Στη Ζιμπάμπουε βρίσκονται οι καταρράκτες του Ζαμβέζη στη λίμνη Βικτώρια. Λέγεται ότι ο ήχος του νερού μπορεί να ακουστεί από απόσταση μέχρι και 40 χιλιομέτρων, ενώ τα σταγονίδια του νερού που πέφτει με ορμή μπορούν να είναι ορατά από ψηλά σε απόσταση 50 χιλιομέτρων. 

 

Περιμένοντας το πηγάδι να γεμίσει_Εσωτερική (2)

 

Φεύγοντας από τη Νιάνγκα ζητήσαμε να μας στείλουν φωτογραφίες με το φράγμα μας γεμάτο νερό. Περιμένουμε ακόμα...  

 

Photo Credits: Πόλυ Τσιγκούνη

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗ

Οι χρωματιστές μου Πέμπτες στο Επίκεντρο

Δευτέρα Φεβρουαρίου 10, 2020 - 17:00, by Σοφία Ασμάνη - Εθελόντρια στο Επίκεντρο
Main Image

Αρχές Σεπτέμβρη και βρισκόμενη σε μία μεταβατική φάση (όπως οι περισσότεροι κάθε Σεπτέμβρη) ψάχνω να γεμίσω το πρόγραμμά μου με καινούργια ενδιαφέροντα πράγματα. Ασχολούμουν χρόνια εθελοντικά με δημιουργικές δραστηριότητες και με παράδοση μαθημάτων σε παιδιά ευπαθών κοινωνικών ομάδων και προσφύγων. Έτσι, μία φίλη που ήξερε αυτές μου τις ανησυχίες μου πρότεινε να πάω εθελοντικά στο Επίκεντρο της Actionaid και να βοηθάω στα μαθήματα ελληνικών σε ενήλικες πρόσφυγες και μετανάστες. Ενήλικες;;; Σοκ! Δεν είχε περάσει ποτέ ούτε σαν σκέψη απ’ το μυαλό μου.

Έλεγα ότι αγαπώ να δουλεύω με παιδιά. Όμως, εκεί γνώρισα και την ομορφιά του να διδάσκεις σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Γνώρισα το μαγικό κόσμο του να διδάσκεις τη γλώσσα σου σαν ξένη γλώσσα. Γνώρισα ανθρώπους που μου εμπιστεύτηκαν ιστορίες της καθημερινότητάς τους και της ζωής τους που διέφεραν πολύ απ’ τη δική μου, ανθρώπους που με εμπιστεύτηκαν να τους εξηγήσω πώς λειτουργεί η ελληνική γλώσσα. Και δε μιλάω μόνο για τους μαθητές, αλλά και για την Αμαλία, η οποία είναι η δασκάλα στο Επίκεντρο.

Η Αμαλία απ’ την πρώτη στιγμή που μπήκα στην τάξη και έτρεμε η φωνή μου καθώς μιλούσα, μου έδειξε τρομερή εμπιστοσύνη και με βοήθησε να ξεκινήσω σιγά σιγά να ανακαλύπτω αυτό το μαγικό ταξίδι και να βρίσκω τα πατήματά μου. Μπορεί να ακούγεται χαζό όπως το γράφω, αλλά για ‘μένα πρόκειται πράγματι για ένα παραμυθένιο ταξίδι.

Περιμένω όλη την εβδομάδα να φτάσει η Πέμπτη για να ξαναπάω στο Επίκεντρο και να δω αυτούς τους ανθρώπους που θα μου χαμογελάσουν με την καρδιά τους, θα πούμε τα νέα μας, θα κάνουμε μάθημα, θα κάνουμε αστεία και όλοι μαζί, μαθητές, δάσκαλοι, εθελοντές θα βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο, θα δώσουμε και θα πάρουμε. Κάπως έτσι οι Πέμπτες μου απέκτησαν νόημα, πήραν χρώμα!Κάθε φορά που φεύγω απ’ το μάθημα νιώθω τόσο γεμάτη και νομίζω ότι έχω ένα χαμόγελο κολλημένο στο πρόσωπό μου για όλη την υπόλοιπη μέρα.

Οι χρωματιστές μου Πέμπτες στο Επίκεντρο_εσωτερική

Η Σοφία κατά τη διάρκεια του μαθήματος

Είναι τόση η χαρά του να προσφέρεις, να συναναστρέφεσαι με τόσο ενδιαφέροντες ανθρώπους, να μεταφέρεις τη γνώση σου σε άλλους, να μαθαίνεις καινούργια πράγματα απ’ αυτούς και συγχρόνως να παρατηρείς τη γλώσσα σου από μία άλλη οπτική γωνία που δεν μπορούσες να την αντιληφθείς καθώς για ‘σένα είναι η μητρική σου.

Έχω πολύ ωραίες στιγμές να θυμάμαι από αυτή την εμπειρία, στιγμές αστείες, στιγμές συγκινητικές… η πιο συγκινητική όμως που δε θα ξεχάσω ποτέ ήταν όταν μία μέρα που είχα αργήσει, η Αμαλία μου είπε ότι οι μαθητές σε ψάχνουν, ρωτάνε πού είναι η φίλη τους…! Με θεωρούσαν πλέον φίλης τους… δικό τους άνθρωπο… τι περισσότερο να θέλω για να είμαι ευτυχισμένη κάθε πρωί που πηγαίνω στο Επίκεντρο;!

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Η αναζήτηση της ευτυχίας

Πέμπτη Ιανουαρίου 16, 2020 - 15:19, by Μάρα Ψαράκη - Accountability Reporting Senior Officer
Main Image

Τελευταία μέρα στη Σενεγάλη κι έχουμε επιστρέψει στο Ντακάρ. Καθόμαστε για φαγητό με τον Κοσμά δίπλα στη θάλασσα, αποκαμωμένοι από τη ζέστη και γεμάτοι εικόνες και ιστορίες. «Το ξέρεις ότι θα σου πάρω κι εσένα συνέντευξη, έτσι;» του λέω και βάζω το κασετοφωνάκι να γράφει. Αργά ή γρήγορα η συζήτηση περιστρέφεται και πάλι γύρω από την ευτυχία. 

ΧΤ32418 -Senegal- Koumianos

Τελικά πού βρίσκεται ο δρόμος για την ευτυχία;

Επί μία εβδομάδα που εγώ παίρνω συνεντεύξεις από τους ανθρώπους που συμμετέχουν στα προγράμματα της ActionAid και ο Κοσμάς καταγράφει με τον φακό του στιγμιότυπα της καθημερινότητας, με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο το καίριο ερώτημα παραμένει ένα: «η ευτυχία». Είναι εύκολο να σου καρφωθεί αυτή η ιδέα στο μυαλό όταν αφήνεις έστω για λίγο τη φρενίτιδα της πόλης και βρίσκεσαι στην επαρχία. Πόσο μάλλον αν είσαι στη σενεγαλέζικη επαρχία, σε μέρη που δεν απεικονίζονται ούτε με κουκκίδα πάνω στον χάρτη. Κι όμως, τα πρόσωπα των ανθρώπων σε τούτο «το μεγάλο πουθενά» μοιάζουν γαληνεμένα και μόλις τους μιλάς φωτίζονται μ’ ένα πλατύ χαμόγελο.

pic1

Ο φωτογράφος Κοσμάς Κουμιανός ταξίδεψε εθελοντικά στη Σενεγάλη, ντύνοντας με τις φωτογραφίες του τα λόγια που μας αφηγήθηκαν οι κάτοικοι

«Ζέστη, ε;» μας λένε χαμογελαστοί, βλέποντάς μας να σκουπίζουμε τον ιδρώτα από τα μέτωπά μας. Αρχικά νομίζω πως μας λυπούνται, μα αμέσως μετά βλέπω και τα δικά τους πρόσωπα να στάζουν, ενώ τα ρούχα τους έχουν αλλάξει κατά τόπους χρώμα από την υγρασία. «Πολλή ζέστη,» απαντάμε. Το θερμόμετρο γράφει 35 βαθμούς Κελσίου, με αίσθηση 44. «Δεν ήταν έτσι πριν λίγα χρόνια,» συνεχίζουν. «Έχει αλλάξει πολύ ο καιρός!»

Σ’ αυτή την αφόρητη ζέστη, οι περισσότεροι μετακινούνται με τα πόδια. Διανύουν χιλιόμετρα, συχνά φορτωμένοι, μέχρι να βγουν στον κεντρικό και να στοιβαχτούν σε κάποιο λεωφορείο, που θα τους μεταφέρει ως την πόλη. Πού και πού συναντάμε κάνα γαϊδουράκι, με την οικογένεια ανεβασμένη στην καρότσα. Άλλες φορές πάλι βλέπουμε μόνο γαϊδουράκια να περπατούν στον δρόμο ή στα χωράφια και πλάι τους ένα αγόρι με μια βίγλα, να τα οδηγεί ποιος ξέρει πού. Αγόρι πάντα, ποτέ κορίτσι. Είναι ανδρική δουλειά αυτή… Οι γυναίκες εξάλλου κάνουν όλα τα υπόλοιπα. 

Κάποιοι λίγοι, ή μάλλον κάποιοι ελάχιστοι, προφανώς πιο προνομιούχοι, έχουν αποκτήσει μηχανάκι. Χάρηκαν τόσο όταν κατάφεραν να το αγοράσουν, που το άφησαν τυλιγμένο με τη ζελατίνα, να φαίνεται ότι είναι καινούργιο. Σιγά-σιγά η ζελατίνα βρώμισε και σχίστηκε, το μηχανάκι άρχισε να φθείρεται από τις πέτρες και τους χωματόδρομους, μα αυτοί εκεί, δε λένε να το ξετυλίξουν. Στα μάτια τους παραμένει κάτι σπουδαίο (και είναι!), οπότε πρέπει να το προστατεύουν.

Σ’ ένα από τα νησάκια της κοινότητας Νιοντιόρ, εκεί όπου ο χρόνος δείχνει να έχει σταματήσει και οι συνθήκες είναι πραγματικά σκληρές, συναντάμε κάτι παιδιά να παίζουν τη δική τους τυφλόμυγα. Ένα τεντωμένο σκοινί τυλιγμένο γύρω από τους κορμούς δυο δέντρων και πάνω του δεμένα σκουπίδια. Κάθε τόσο, καλύπτουν τα μάτια ενός παιδιού μ’ ένα πανί, του δίνουν ένα ψαλίδι στο χέρι και το φέρνουν γύρω-γύρω μέχρι να χάσει τον προσανατολισμό του. Μετά το παιδί αρχίζει να περπατάει στα τυφλά, δειλά-δειλά, προσπαθώντας να βρει το σκοινί και να κόψει ένα από τα σκουπίδια που κρέμονται. Είτε τα καταφέρει είτε όχι, όλοι γελούν. Πηγαία και δυνατά… Έχουν ταλέντο τα παιδιά να ξετρυπώνουν την ευτυχία όπου κι αν κρύβεται… Κι εδώ που είμαστε, πιστέψτε με, η ευτυχία είναι καλά κρυμμένη.

ΧΤ34465 - Senegal - koumianos

Και ξαφνικά, κάποιος αφήνει την τυφλόμυγα για να ποζάρει μπροστά στον φακό

Οι ελλείψεις είναι τεράστιες κι όπου κι αν στρέψεις το βλέμμα σου, το καταλαβαίνεις. Το νερό της θάλασσας εισχωρεί στα χωράφια των κατοίκων και το αλάτι καταστρέφει τις καλλιέργειές τους. Η θάλασσα δεν τους προσφέρει τόσα ψάρια όσο παλιά. Τα κέντρα υγείας άδεια από εξοπλισμό και τα νοσοκομεία μόνο στις μεγάλες πόλεις. Τα σχολεία θυμίζουν άλλες εποχές, οι αίθουσες διδασκαλίας δε φτάνουν και μερικά θρανία καταλήγουν κάτω απ’ τις φυλλωσιές των δέντρων. 

DJI 0281- Senegal - Koumianos

Η εισχώρηση των θαλασσίων υδάτων σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων από τις ακτές επηρεάζει τις ζωές όλων

Μιλάω με τους ανθρώπους να δω τι χρειάζονται και κατά πόσον έχουν βοηθηθεί από τη δράση της ActionAid. Εκεί που η ψυχή μου βαραίνει από τις εικόνες που αντικρίζω, τα λόγια τους για τις μικρές, καθημερινές νίκες, μου δίνουν κουράγιο. Κάποιοι μιλούν για τις τράπεζες σπόρων, άλλοι για τις τεχνικές βιώσιμης αλιείας που διδάχθηκαν, άλλοι πάλι για την αύξηση του εισοδήματός τους χάρη στους συνεταιρισμούς και τα προγράμματα κατάρτισης που παρακολούθησαν. Παράλληλα, οι γυναίκες κάνουν λόγο για ραγδαία μείωση της ενδοοικογενειακής βίας.

Στο τέλος κάθε συνέντευξης, για να κλείσουμε την κουβέντα μας σαν φίλοι που μοιραζόμαστε τις πιο μύχιες σκέψεις μας, τους κάνω την ερώτηση που με ταλανίζει: «Τι είναι για εσένα η ευτυχία;» Ξέρω πως κάτι θα με διδάξουν στη δική μου αναζήτηση και πράγματι το κάνουν. Οι απαντήσεις που παίρνω είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους.

xt woman Senegal - koumianos

«Κανείς δε γεννιέται σοφός», λέει μια αφρικανική παροιμία

Η Tenning, ηλικίας γύρω στα 40, περιγράφει την ευτυχία ως μια διαρκή κίνηση. «Να μη μένεις ποτέ στάσιμη, κυριολεκτικά και μεταφορικά.» Μου το λέει ως συμβουλή. «Να μαθαίνεις πράγματα και να τα καταφέρνεις μόνη σου, χωρίς βοήθεια.» Για την 59χρονη Ndiaye, η ευτυχία είναι έννοια συνώνυμη της υγείας, ενώ για την 65χρονη Awoa, ευτυχία είναι να βλέπει τα παιδιά της χαρούμενα. Μού λέει επίσης ότι ο άνδρας της έχει πεθάνει και ότι ήταν πολύ αγαπημένοι οι δυο τους. Μέσα της νιώθει ευτυχισμένη όταν θυμάται όσα ζήσανε μαζί. Η Ndaye, στα 36 της, λέει πως ευτυχία είναι να ξέρεις ποια είναι τα δικαιώματά σου και να τα έχεις κατακτήσει, τα θεωρεί αλληλένδετα με αυτό που ονομάζουμε «καλή ζωή». Η δε Aissatou, που έχει αποκτήσει γνώσεις για καίρια νομικά ζητήματα και βοηθάει τις γυναίκες της κοινότητάς της να διεκδικήσουν τα αυτονόητα μέσα από τον γάμο τους, λέει πως ευτυχία για εκείνην είναι κάθε κορίτσι που το βλέπει να συνεχίζει το σχολείο ακόμα και αν του τύχει μια απρόβλεπτη εγκυμοσύνη, και μετά μεγαλώνοντας πιάσει δουλειά και γίνει αυτόνομη γυναίκα. Στο τέλος προσθέτει γελώντας πως ευτυχία θα ήταν να δει επιτέλους μια γυναίκα στο χωριό της να οδηγεί αυτοκίνητο! Αυτό θα σήμαινε πως είναι πολύ δυνατή και τα έχει καταφέρει…

Είναι η τελευταία μας μέρα, όμως, στη Σενεγάλη και με το κασετοφωνάκι να γράφει, παροτρύνω τον Κοσμά να μου δώσει και τον δικό του ορισμό. Μου αφηγείται μια ιστορία και καταλαβαίνω πως για εκείνον η ευτυχία είναι μια διαρκής αναζήτηση, ένα ιδανικό και ταυτόχρονα λόγος ύπαρξης. «Δε μου είπες εσύ. Για εσένα τι είναι;» με ρωτάει. «Θα έλεγα πως ευτυχία είναι να ξυπνάω το πρωί με κέφι για τη ζωή και το βράδυ να πέφτω ξερή στο κρεβάτι, ξέροντας μέσα μου πως είχα μια καλή, γεμάτη ημέρα».

ΧΤ31852 - Senegal - Koumianos

Να χορεύεις σαν να μη σε βλέπει κανείς. Και να χαμογελάς αυθόρμητα κι αληθινά, σαν να μην ξέρεις πως σε τραβούν φωτογραφία

Δεν ξέρω αν έχει διάρκεια η ευτυχία ή αν απαρτίζεται από πολλές ή λίγες ευτυχισμένες στιγμές που σε σημαδεύουν για πάντα. Ξέρω, όμως, πως οι άνθρωποι, όπου κι αν έχω ταξιδέψει, όποια γλώσσα κι αν μιλούν, αναγνωρίζουν την ευτυχία σαν τους την αναφέρεις. Ξέρω, επίσης, πως την ευτυχία, όσο αντίξοες και αν ήταν οι συνθήκες, την αντίκρισα σε πολλά πρόσωπα στο ταξίδι μας. Ξέρω, τέλος, πως όσες μέρες μείναμε στη Σενεγάλη, ξυπνούσα το πρωί με κέφι για τη ζωή και το βράδυ έπεφτα ξερή στο κρεβάτι, ξέροντας μέσα μου πως είχα μια καλή, γεμάτη ημέρα… Κι αυτό από μόνο του κάτι λέει…

Λεζάντα κεντρικής φωτογραφίας: Παντού άνθρωποι που περπατούν χωρίς να διακρίνεται στον ορίζοντα η αφετηρία ή ο προορισμός τους

Φωτογραφίες: Kosmas Koumianos/ActionAid

 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Σεξιστικός λόγος για τελευταία φορά;

Τρίτη Νοεμβρίου 12, 2019 - 15:30, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Πολλές φορές το μόνο που χρειάζεται για να χαράξει κανείς όρια και να φωτίσει τις περιοχές μεταξύ σοβαρού και αστείου είναι να θέλει να δει τα όσα συμβαίνουν στην πραγματική τους διάσταση. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες περιπτώσεις που τα πράγματα είναι τόσο ξεκάθαρα που όταν τα όρια ξεπερνιούνται, και μάλιστα όχι μόνο για μία και μοναδική φορά, η πρόθεση παράβλεψής τους είναι σαφής και δεδομένη.

Με αφορμή τον εμπαιγμό της 20χρονης φοιτήτριας που δέχτηκε σεξουαλική παρενόχληση στη βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου από τηλεοπτικό πάνελ, αξίζει να μιλήσουμε ξανά για το ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα και ιδίως σε ό,τι έχει να κάνει με το σεβασμό προς τους άλλους. Διαπιστώσαμε και πάλι πως ο δημόσιος λόγος που προβάλλεται μέσα από την τηλεόραση και τα υπόλοιπα μέσα είναι ως επί το πλείστον  μισαλλόδοξος και αρνητικά φορτισμένος προς πάσα κατεύθυνση.

Τα αποτελέσματα πολλών ερευνών καταγράφουν τη χαμηλή εμπιστοσύνη που έχει το κοινό προς τα ΜΜΕ. Η επανάληψη συμβάντων, όπως αυτό που περιγράφεται παραπάνω και έλαβε χώρα στην εκπομπή της μεσημεριανής ζώνης τηλεοπτικού σταθμού πανελλήνιας εμβέλειας την περασμένη εβδομάδα, αποδεικνύουν ότι όταν θίγονται τα κακώς κείμενα, το ζήτημα παύει να είναι προσωπικό. Η αυστηρότητα της όποιας κριτικής δεν εξαντλείται σε μία μόνο τηλεοπτική παρουσία, αλλά σε μια ολόκληρη δομή που –έστω και σιωπηρά, αλλά απόλυτα ηχηρά- υποστηρίζει ένα δημόσιο λόγο που είναι σεξιστικός και μισογυνικός και αναπαράγει την κουλτούρα του βιασμού και της σεξουαλικής παρενόχλησης ως αστεία κανονικότητα. Η συζήτηση για τη συναίνεση και το πώς ορίζει το έγκλημα του βιασμού στον Ποινικό Κώδικα κυριάρχησε μέσα στο καλοκαίρι, αλλά φαίνεται πως πολλοί από τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν τότε ήταν μόνο επιφανειακοί. Όχι, δεν είναι ένα απλό λάθος το να διακωμωδείς μια σεξουαλική επίθεση. Όχι, δεν ειπώθηκε κατά λάθος ότι οι μετανάστριες μπαίνουν σε βάρκες ούσες έγκυες χωρίς να νοιάζονται για τίποτα. Όχι, δεν ήταν πλάκα ότι ο ίδιος παρουσιαστής που διακωμώδησε τη σεξουαλική παρενόχληση της φοιτήτριας αποκάλεσε πριν κάποιες εβδομάδες “φάλαινα” παίκτρια δημοφιλούς τηλεπαιχνιδιού. Όλα αυτά είναι μέρος του προβλήματος στο οποίο επιδεικτικά κλείνουμε τα μάτια. Στα πόσα “λάθη”, λοιπόν, θα θελήσουμε να δούμε το πρόβλημα, όπως ακριβώς είναι και όχι ως κάτι που έγινε “για τελευταία φορά”;

Η μόνη λύση έρχεται πάντα μέσω της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες της, αλλά και μετέπειτα σε όλες τις στάσεις της επαγγελματικής ζωής. Το να θέλουμε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά ΜΜΕ που μπορούμε είναι μείζον δημοκρατικό αίτημα. Άλλωστε, η σωστή ενημέρωση που δεν αναπαράγει – μεταξύ άλλων- χυδαία στερεότυπα, συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών και υπεύθυνων πολιτών. Η μαζική και άμεση ανταπόκριση πολιτών και οργανωμένων φορέων στην υποβάθμιση της σημασίας της σεξουαλικής επίθεσης που δέχτηκε η φοιτήτρια στη Θεσσαλονίκη - λόγο που αξίζει να θυμόμαστε πως ωθεί πολλές επιζήσασες επιθέσεων να μην καταγγέλλουν τις επιθέσεις που δέχονται- πρέπει να ληφθεί από τις αρχές και τους αρμόδιους φορείς ως σαφές μήνυμα. Σε τέτοια περιστατικά θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, όπως προβλέπονται από τη νομοθεσία, ενώ η εκπαίδευση των δημοσιογράφων σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιβάλλεται να είναι στρατηγική προτεραιότητα για ένα δημοκρατικό κράτος που πράγματι θέλει να είναι δημοκρατικό.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ισότητα, δύναμη, εξουσία: σκέψεις με αφορμή ένα αρνητικό ρεκόρ της Ελλάδας

Τρίτη Οκτωβρίου 29, 2019 - 16:24, by Στέλλα Κάσδαγλη - Συνιδρύτρια του Women on Top
Main Image

Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, δημοσιεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ο Δείκτης για την Ισότητα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάθε 2 χρόνια, βαθμολογεί τα 28 κράτη μέλη με βάση τις επιδόσεις τους για την ισότητα σε 6 τομείς: εργασία, χρήμα, εξουσία, γνώση, χρόνος και υγεία. Αποτυπώνει επίσης την κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη των 28 σε σχέση με τη βία κατά των γυναικών. H Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στην τελευταία θέση.

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό