Μαρτυρίες για την αναπηρία

Έκανες ένα σημαντικό βήμα!

Είναι πολύ σημαντικό που στηρίζεις την εκστρατεία μας για την πρόσβαση σε σχολεία των παιδιών με αναπηρία στην Ελλάδα. Η δράση σου θα μας βοηθήσει να ανοίξουμε πιο εύκολα την πόρτα του Υπουργού Παιδείας και να τον πιέσουμε να δεχτεί τις 6 προτάσεις μας.

Τι μπορείς να κάνεις:
- Διάβασε παρακάτω τις μαρτυρίες των ανθρώπων για το θέμα των παιδιών με αναπηρία
- Στήριξε τις δράσεις μας και βοήθησέ μας να δυναμώσουμε την εκστρατεία μας. Κάθε ευρώ που προσφέρεις, μας είναι σημαντικό

Επίλεξε ποσό:

Εγώ πέρασα και από τις δύο φάσεις. Στο δημοτικό και στο γυμνάσιο ήμουν σε τυπικό σχολείο. Στο λύκειο πήγα στο ειδικό στην Ηλιούπολη που έχει κυρίως παιδιά με κινητικές δυσκολίες.

Η ζωή μου στο δημοτικό σχολείο ήταν δύσκολη. Όχι από άποψη μαθημάτων αλλά σε σχέση με τα άλλα παιδιά. Με κορόιδευαν. Τα παιδιά βρίσκουν κάθε λογής πράγμα για να κοροϊδέψουν, δεν έχει σημασία ποιο είναι το πρόβλημα το δικό μου ή το δικό σας. Ψάχνουν να βρουν το αδύνατο σημείο του καθενός και να σε κοροϊδέψουν για αυτό. Είναι σαν να έχει κάποιος μια πληγή και να πάνε να ξύσουν αυτή την πληγή.

Εγώ αν ήμουν δάσκαλος στο σχολείο και το έβλεπα αυτό να συμβαίνει, θα έκανα πολλά πράγματα για να το σταματήσω. Θα έβαζα εκείνους τους μαθητές σε αντεστραμμένο ρόλο σαν βιωματικό παιχνίδι και θα έλεγα «για σκεφτείτε αν εσείς ήσασταν στη θέση του. Πώς θα νιώθατε αν σας κορόιδευα;». Ίσως να ήμουν ακόμα πιο αυστηρός, να τους έβαζα να γράψουν σε 100φυλλο τετράδιο «Δεν θα ξανακοροϊδέψω συμμαθητή μου». Δεν είναι όμως θέμα χαρακτήρα, είναι θέμα εκπαίδευσης. Θα έπρεπε να κάνουμε ένα μάθημα στο σχολείο θεωρητικό και πρακτικό που να μαθαίνεις τέτοια πράγματα, να αλλάζει ουσιαστικά η παιδεία μας.

Είχα φυσικά και φίλους στο σχολείο και χαίρομαι πολύ γιατί τους έχω ακόμα. Έχουμε κρατήσει επαφή δεν σταματήσαμε όταν τελειώσαμε το σχολείο. Βγαίνουμε έξω, κάνουμε βόλτες και έχουμε και ένα σύλλογο και κάνουμε διάφορα πράγματα.

Αν δεν είχα πάει σχολείο πώς θα ήταν η ζωή μου; Βαρετά. Κοιτάξτε να δείτε. Και η αναπηρία τι είναι; Ένα κομμάτι της ζωής είναι. Δηλαδή το να μην σταλεί το παιδί στο σχολείο επειδή έχει μια αναπηρία, αυτό είναι για μένα ανήκουστο! Δηλαδή τι είμαστε εμείς; Και οι ανάπηροι άνθρωποι είναι. Στην κοινωνία ανήκουμε. Δεν είμαστε κάτι ξεχωριστό, δεν ήρθαμε από το διάστημα. Έτσι κι αλλιώς αν καθίσουμε να ψαχτούμε όλοι, όλοι μας έχουμε κάποιο πρόβλημα.

Πρέπει να βρει το κράτος τι χρειάζεται το κάθε παιδί και να το παρέχει για να πηγαίνει σχολείο. Χρειάζονται προσβάσιμα σχολεία, κατάλληλο περιβάλλον, παράλληλη στήριξη, καθηγητές; Είναι υποχρέωση του κράτους να το κάνει αυτό, οι γονείς δεν μπορούν, έχουν περιορισμένες δυνατότητες. Εγώ για παράδειγμα είχα παράλληλη στήριξη και με βοήθησε αρκετά με τα μαθήματα μου. Γιατί εγώ για να μάθω κάτι, θέλω να το διαβάζω γραμμένο και χρειαζόμουν σημειώσεις από τα μαθήματα για να μου μένουν.

Για το μέλλον, ελπίζω να έχω μια ωραία δουλειά. Μου αρέσουν και ξέρω πολλά πράγματα. Σπούδασα υπολογιστές αλλά τώρα στο "Μαργαρίτα" εργάζομαι στην εστίαση. Γενικά το καθισιό με κουράζει. Το να έχω δουλειές δεν με κουράζει, ίσα ίσα με χαροποιεί. Πιστεύω ότι ο πολυπράγμων δεν χάνει, μόνο κερδίζει. Εγώ είμαι ένας άνθρωπος που μ’ αρέσει να μιλάω με άλλους, να γνωρίζω καινούρια πράγματα, να γνωρίζω καινούρια μέρη, να διαβάζω.

Έχω αξιολόγηση με το υπουργείο Παιδείας, με το ΚΕΔΔΥ* αύριο και είμαι πάρα πολύ αγχωμένη. Εγώ και ο Παναγιώτης. Δηλαδή εμείς σαν οικογένεια και ο Παναγιώτης ξεχωριστά. Γιατί είναι να ξεκινήσει πρώτη Δημοτικού και πρέπει να μας πούνε πώς τον βλέπουνε γιατί δεν τον έχουν ξαναδεί στο υπουργείο Παιδείας.

Έχω τρομοκρατηθεί με το ΚΕΔΔΥ αύριο και είναι η πρώτη φορά που έκλαψα μετά από πάρα πολύ καιρό. Θα σας πω τι συνέβη. Έπρεπε από το νόμο να έχω γράψει τον Παναγιωτάκη σε τυπικό σχολείο κι ας μην φοιτούσε εκεί. Έπρεπε παρ' όλα αυτά να είναι γραμμένος. Εγώ όμως δεν το ήξερα αυτό, πώς θα έπρεπε να το ξέρω; Και όταν πήρα στο ΚΕΔΔΥ να μάθω πληροφορίες, άρχισαν να μου φωνάζουν στο τηλέφωνο. «Μα δεν τον γράψατε; Μα δεν το ξέρατε; Μα Μα Μα» Τους απαντάω ότι πάει σε σχολείο γιατί όντως ο Παναγιώτης πηγαίνει σε ιδιωτικό. «Αυτό δεν είναι σχολείο, αυτό είναι θεραπευτήριο!». Και συνεχίζουν «μα δεν το ξέρατε;» και λέω «μα πώς να το ξέρω;». Και φοβήθηκα εκείνη τη στιγμή. Φοβήθηκα ότι είμαι κακιά μαμά και θα μου πάρουν το παιδί. Έτσι ένιωσα και έβαλα τα κλάματα μετά από πάρα πολύ καιρό. Μα γιατί να μου μιλήσει έτσι; Με σοκάρει γιατί για να τους πάρει κάποιος τηλέφωνο, έχει κάποιο πρόβλημα με το παιδί του, δεν παίρνει οποιοσδήποτε.

Όταν ο Παναγιώτης ήταν δυόμιση ετών, τον είχαμε πάει στο ΕΘΜΑ που είναι η μόνη δημόσια θεραπευτική μονάδα αυτιστικών στην Αθήνα και δεν πληρώνεις τίποτα. Λειτουργεί σαν πρώιμη παρέμβαση και τα παιδιά κάνουν καθημερινά εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και σχολική ένταξη. Και είναι πάρα πολύ δύσκολο να μπεις και θέλουν όλοι να μπουν γιατί στα άλλα σχολεία τα δίδακτρα είναι πανάκριβα. Και όσο καιρό ήμασταν στο ΕΘΜΑ, επί 6-7 μήνες, μπορεί και περισσότερο, ο Παναγιώτης φώναζε όλη μέρα, κάθε μέρα με μια φωνή σαν σειρήνα αυτοκινήτου. Όλη μέρα. Συμπεριφοριακά δηλαδή μας έδειχνε μια πολύ άσχημη συμπεριφορά και σκεφτόμασταν να σταματήσουμε. Το χειρότερο όμως είναι ότι μας πήραν οι ίδιοι από το ΕΘΜΑ να μας πουν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για το παιδί μας και να τον πάρουμε. Ήταν πολύ άσχημη εκείνη η μέρα. Ήταν η πρώτη φορά που νομίζω ο άνδρας μου συνειδητοποίησε ότι κάτι έχει το παιδί και είχε κλειδωθεί στο μπάνιο και έκλαιγε.

Για να την πάρω όμως την ιστορία μου από ακόμη πιο νωρίς, όλα ξεκινούν με την έγκαιρη ενημέρωση που γίνεται από τους παιδίατρους. Κι εμείς από εκεί ξεκινήσαμε. Η παιδίατρός μας τον παρακολουθούσε από μωρό και όταν ο Παναγιώτης έγινε 1,5 ετών άρχισα να ανησυχώ από διάφορα συμπτώματα που έβλεπα. Το πρώτο-πρώτο ήταν που κράταγε το χέρι του στο πλάι χωρίς λόγο, σαν να είχε δυσκαμψία στο σώμα του. Και της το έλεγα και μου απαντούσε «δώσε του μια μπάλα να κρατάει, να μην φαίνεται έντονα». Λες και αυτό ήταν το σημαντικό, το τι θα πει ο κόσμος! Μετά όταν της έλεγα ότι φωνάζει και τσιρίζει μου έλεγε ότι έτσι κάνουν τα αγόρια. Βασικά όλο αυτό έλεγε, ότι είναι αγόρι και για αυτό κάνει έτσι. Και ακόμη και όταν της είπα ότι σταμάτησε να μιλάει, «το κάνουν τα αγόρια αυτό».

Και πέρασαν έτσι έξι μήνες που χάσαμε θεραπεία. Όταν ήταν δύο χρονών έτυχε να δω σε μια εκπομπή της Ελένης Μενεγάκη, μια εργοθεραπεύτρια, την Χριστίνα Σύψα. Πήρα τηλέφωνο έτσι ξαφνικά και λέω ναι, γεια σας, θέλω ο γιος μου να κάνει εργοθεραπεία. Δεν ήξερα ούτε καν τι είναι, δεν ήξερα ότι είναι τόσο σημαντικό. Με ρώτησε «πώς θα κάνετε εργοθεραπεία; Έχετε περάσει αξιολόγηση;» και είπα πως όχι και μου είπε να πάω από εκεί. Τον εξέτασε, μας παρέπεμψε σε μια αναπτυξιολόγο και από εκεί πήραμε την τελική διάγνωση ότι ο Παναγιωτάκης είναι στο φάσμα του αυτισμού. Και ήταν 2,5 χρονών τότε και κάναμε σχετικά νωρίς τη διάγνωση παρόλο που χάσαμε έξι μήνες. Την παιδίατρο φυσικά την άλλαξα.

Όταν ο Παναγιωτάκης διαγνώστηκε, με συμβούλεψαν να πάω στην Πρόνοια και να κάνω αίτηση για επίδομα. Αρχικά είχα σκεφτεί να μην το κάνω είτε για να μην στιγματιστεί ο Παναγιώτης είτε γιατί νόμιζα δεν θα χρειαστώ οικονομική υποστήριξη. Σκεφτόμουν ότι δύο-τρία χρόνια θα πάρει όλο αυτό. Παρόλο που ήξερα τόσα έλεγα ότι ο Παναγιώτης θα τα ξεπεράσει μωρέ. Αυτό. Από την στιγμή που έκανα την αίτηση μέχρι να γίνει η αξιολόγηση του Παναγιώτη στην Πρόνοια ήταν ένας χρόνος ολόκληρος. Και μετά άρχισαν να μπαίνουν τα λεφτά κάθε δίμηνο από την Πρόνοια, που είναι μεγάλη βοήθεια. Συνολικά από την Πρόνοια και το ταμείο μου στο ΙΚΑ δίνεται ένα ποσό περίπου 900€ αλλά φυσικά τα έξοδα είναι πολύ περισσότερα. Ξοδεύουμε περίπου 2000€ το μήνα. Το θέμα των οικονομικών είναι τεράστιο θέμα στον αυτισμό. Είναι η πιο ακριβή θεραπεία που υπάρχει γιατί ποτέ δεν είναι αρκετή.

Με τον Παναγιώτη κάνουμε πάρα πολλές δραστηριότητες. Του αρέσουν όλα πάρα πολύ. Τον χειμώνα του αρέσει να πηγαίνει θέατρο. Του αρέσει πάρα πολύ η θάλασσα. Του αρέσει να πηγαίνουμε εκδρομές. Γενικά του αρέσει να βγαίνει από το σπίτι. Η αλήθεια είναι το σπίτι τον τρελαίνει λίγο. Μόλις βγαίνει όμως έξω είναι ήρεμος, είναι χαμογελαστός, είναι πολύ κοινωνικός, πάρα πολύ κοινωνικός. Όμως το έξω, σημαίνει και έξοδα. Το λέω και θα ακούγεται αστείο αλλά εγώ αναγκάστηκα να πουλήσω ένα χωράφι που μου είχε αφήσει ο μπαμπάς μου. Είπα γιατί να μην τα έχω για τον Παναγιωτάκη. Ακούγεται αστείο το ξέρω αλλά από την στιγμή που δεν έχω κάτι.

Στο φορέα που πηγαίνει τώρα, μαθαίνει ένα σύστημα επικοινωνίας με εικόνες που λέγεται PECS. Έχει μαζί του ο Παναγιωτάκης ένα βιβλιαράκι με εικόνες κολλημένες με Velcro και βγάζει την εικόνα την οποία θέλει να δείξει για να εκφραστεί. Δηλαδή δεν μιλάει αλλά δείχνει αυτό που θέλει. Έχουμε κάνει και οπτικό σύστημα μέσα στο σπίτι για να το συνοδεύουμε. Έχουμε οπτικοποιήσει τις λέξεις και τις έχουμε παντού μέσα στο σπίτι. Όταν για παράδειγμα, είναι να πάμε στο σούπερ μάρκετ, του το λέω και του δείχνω την εικόνα του σούπερ μάρκετ. Τις προάλλες μου έφερε την εικόνα με την οποία έλεγε θέλω να φάω και για μένα ήταν συγκλονιστικό ότι μπορούσε να μου δείξει τι ήθελε. Ναι, βέβαια δεν ήξερα ακριβώς τι ήθελε αλλά δεν πειράζει, ανοίξαμε το ψυγείο και μου έδειχνε κάτι. Είναι πολύ μεγάλη εξέλιξη αυτή. Όταν πηγαίναμε στο ΕΘΜΑ, η επικοινωνία του ήταν μόνο ένα «γκανγκ γκανγκ». Αυτή ήταν λέξη του για οτιδήποτε. Κι εγώ ξεχώριζα από την χροιά του τι ήταν αυτό που έλεγε. Μου έλεγαν «πώς ξέρεις τι θέλει;» κι απαντούσα ότι «ξέρω, θέλει νερό». Τώρα πλέον πίνει νερό μόνος του. Ανοίγει τη βρύση βάζει το ποτηράκι του από κάτω. Ξανακλείνει. Θα μου φέρει το χυμό από το ψυγείο όταν θέλει χυμό.

Φοβάμαι πάρα πολλά. Για το μέλλον και για τον Παναγιώτη. Πώς να μη φοβάμαι; Φοβάμαι μήπως όταν μεγαλώσει δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί, ακόμα και στα βασικά πράγματα, και χρειάζεται εμένα, τον μπαμπά ή την αδερφή του συνέχεια. Και μετά όταν γεράσω, όταν φύγω από τη ζωή, τι θα γίνει; Αυτό φοβάμαι πάρα πολύ. Όμως ταυτόχρονα ελπίζω. Ελπίζω ότι δεν θα γίνει έτσι και ότι θα τα καταφέρει μόνος του και θα είναι ανεξάρτητος.

----------------------------------------------

*Τα ΚΕΔΔΥ αξιολογούν μαθητές που δεν έχουν συμπληρώσει το εικοστό δεύτερο (22ο) έτος της ηλικίας τους. Ανιχνεύουν και διαπιστώνουν το είδους και τον βαθμό των δυσκολιών των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και εισηγούνται για την κατάταξη, εγγραφή και φοίτηση στην κατάλληλη σχολική μονάδα.

Υπάρχουν εκατοντάδες άνθρωποι σαν εμένα που θα μπορούσαν με τις κατάλληλες ευκαιρίες και τον δικό τους αγώνα να καταφέρουν να κάνουν κάτι στην ζωή τους. Αλλά δεν μπορούν και φταίει το σύστημα για αυτό. Το κράτος στο οποίο ζούμε, άσχετα από την κρίση, είναι εναντίον του πολίτη. Πρέπει να παλέψεις για πολύ δεδομένα πράγματα, για πράγματα τα οποία είναι πολύ δεδομένα στο εξωτερικό. Σε σχέση με την αναπηρία, δεν είμαστε σε καμία περίπτωση Ευρωπαϊκό κράτος. Έξω, μπορεί κάποιος να προσφερθεί να σε βοηθήσει, χωρίς όμως να δεις την λύπη στα μάτια του. Που μπορεί ο άνθρωπος στην Ελλάδα να είναι ειλικρινής αλλά μάλλον σκέφτεται «τον κακομοίρη ρε γαμώτο, μα τι του έτυχε!»

Είμαστε στο 2015 και ακόμα η εικόνα ενός ανθρώπου με αναπηρία, είναι κάτι πολύ περίεργο για το κοινωνικό σύνολο. Συμβαίνει συχνά κάποιος να αναφέρεται σε έναν άνθρωπο με αναπηρία λες και είναι μικρό παιδί. Δεν είναι μόνο ότι δεν υπάρχει αίσθηση ισότητας, δηλαδή ότι μπορεί να νιώθει ανώτερος αυτός που δεν έχει την αναπηρία, αλλά είναι και η έλλειψη ευγένειας. Δεν έχουμε συνηθίσει την διαφορετικότητα, σε κανένα επίπεδο. Μπορεί να φταίνε και οι άνθρωποι με αναπηρία, αλλά όχι, σε ορισμένα πράγματα δεν φταίνε οι ίδιοι. Ο ανάπηρος δεν μπορεί να φταίει που το οικογενειακό του περιβάλλον θέλει να τον κρύψει.

Εγώ πήγα Δημοτικό στην ΕΛΕΠΑΠ, το οποίο είναι το πρώτο ειδικό σχολείο στην Ελλάδα. Στο Δημοτικό έφυγα σε μια τάξη, πήγα σε ιδιωτικό σχολείο και μετά επέστρεψα στην ΕΛΕΠΑΠ. Βλέποντάς το εκ των υστέρων, μπορώ να πω ότι μάλλον ήθελα να επιστρέψω στην σιγουριά της αναπηρίας. Έτσι έχω αποφασίσει. Ένιωθα πιο καλά σ' ένα περιβάλλον όπου δεν ήμουν διαφορετικός. Αν διάλεγα τώρα, πάλι την ίδια επιλογή θα έκανα. Στο Γυμνάσιο πήγα σε τυπικό σχολείο και επέστρεψα στο ειδικό στη Β’ Λυκείου. Η εκπαίδευσή μου ήταν ένα πήγαινε-έλα μεταξύ των σχολείων για άτομα με αναπηρία και των τυπικών σχολείων!

Νομίζω ότι όλα εμπειρίες είναι, δηλαδή νομίζω ότι αν δεν είχα την εικόνα από το Γυμνάσιο και τις τάξεις του Λυκείου, που πήγα στο κανονικό σχολείο και αν δεν είχα και την εικόνα, την εμπειρία μιας χρονιάς στο Δημοτικό, δεν θα είχα να πω αυτά που σου λέω τώρα. Στο ειδικό σχολείο θεωρητικά τα παιδιά πρέπει να μάθουν τα ίδια πράγματα , σε πιο αργούς ρυθμούς. Δεν μπορώ να πω ότι ήμουν ιδιαίτερα επιμελής μαθητής, παρότι όποιο μάθημα μου άρεσε το διάβαζα. Συνεπώς τα άκουγα και πολύ άσχημα από τους καθηγητές των μαθημάτων που δεν μου άρεσαν, χωρίς καθόλου να σκέφτονται την αναπηρία μου.

Κάποιοι δάσκαλοι ήταν πολύ καλοί, κάποιοι άλλοι πάλι όχι αλλά αυτό παντού συμβαίνει. Δεν είχα όμως ιδιαίτερη μεταχείριση, στο σχολείο, με την έννοια του “κακόμοιρου” όχι! Η χειρότερη όμως κουβέντα που έχω ακούσει και εξακολουθεί να ακούγεται και σήμερα πολύ από τα χείλη εκπαιδευτή, οποιασδήποτε βαθμίδας, σε όλα τα παιδιά στον κόσμο είναι το «δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω». Έλεος δηλαδή. Υπάρχει και το δεν θέλω και το δεν μπορώ. Και τα δύο μπορεί να ισχύουν!

Δυστυχώς στην Ελλάδα, όπως για όλα τα πράγματα έτσι και για την αναπηρία, τα πάντα επαφίενται στην προσωπική φλόγα του καθενός. Αν θα πέσεις σε γονιό που έχει ένα βλέμμα παραπάνω ή σε φίλο, φίλη, στην οικογένεια, σ' έναν υπάλληλο που θα καταλάβει τι γίνεται και θα τρέξει να βοηθήσει. Αφού δεν υπάρχουν δομές, τα πάντα επαφίενται στην αντίληψη που έχει ο καθένας για την διαφορετικότητα. Πιστεύω ότι στο μέλλον τα πράγματα θα είναι καλύτερα, αλλά δεν ξέρω σε ποιο βαθμό. Ατομικά πιστεύω ότι θα βελτιωθούν, σαν κράτος όμως δεν ξέρω πως θα είμαστε. Αν είχα απεριόριστες δυνάμεις, αν ήμουν Υπουργός Παιδείας για παράδειγμα, θα έστελνα όλους τους δασκάλους και καθηγητές ειδικής αγωγής, στο εξωτερικό για να μάθουν πως δουλεύουν τα πράγματα εκεί.

Η ιστορία μου χωρίζεται σε δύο κομμάτια και μιλάω από δύο διαφορετικές πλευρές. Από τη μία δουλεύω η ίδια ως αναπληρώτρια σε ειδικά δημόσια σχολεία εδώ και 8 χρόνια. Ανήκω στο ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό ως βοηθός δασκάλου. Από την άλλη, είμαι η μαμά του Βαγγέλη που έχει κινητική αναπηρία.

Ήμουν σε διαφορετικά σχολεία και οι εμπειρίες είναι διαφορετικές. Μια εξαιρετική εμπειρία είχα στο ειδικό δημοτικό σχολείο στη Λήμνο. Εκεί υπήρχε μια εξαιρετική δασκάλα που είχε σπουδάσει ειδική αγωγή στην Αυστρία που δημιούργησε σε συνεργασία με άλλους, ένα πρόγραμμα ανίχνευσης και αξιολόγησης παιδιών με αναπηρίες στο νησί. Το σχολείο εκεί ιδρύθηκε πριν από δέκα χρόνια περίπου και μέχρι τότε, τα παιδιά με αναπηρίες δεν πήγαιναν σχολείο, κάθονταν σπίτι τους! Αυτό το σχολείο ήταν πρότυπο για μένα. Ήταν πλήρως ενταγμένο στην κοινωνία, ήταν ένα πάρα πολύ ανοικτό σχολείο και τα μαθήματα είχαν πολύ τέχνη μέσα, πολύ ζωγραφική, μουσική και θέατρο. Κάθε μήνα έρχονταν άλλα σχολεία επίσκεψη, κάναμε κοινές δράσεις, μαγειρεύαμε μαζί, πηγαίναμε για περίπατους. Είχαμε κάνει και μια θεατρική παράσταση που συμμετείχαν παιδιά γενικής εκπαίδευσης με της ειδικής. Οργανώναμε πολύ μεγάλες εκδηλώσεις την ημέρα της διαφορετικότητας τον Δεκέμβρη. Έρχονταν όλα τα σχολεία γενικής σε μας και ετοιμάζαμε κοινές δράσεις.

Ένα σημαντικό πρόβλημα είναι ότι το εκπαιδευτικό προσωπικό, οι δάσκαλοι και οι ειδικοί εκπαιδευτικοί είναι οι περισσότεροι αναπληρωτές. Κάθε χρόνο, κάθε παιδί έχει διαφορετικό δάσκαλο. Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για την εκπαίδευση, για τα παιδιά και για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, σε πάρα πολλά επίπεδα. Το άλλο πολύ σημαντικό θέμα είναι ότι το Υπουργείο έχει ελλιπή πληροφόρηση. Λείπει αρκετά το στατιστικό κομμάτι. Δεν έχουν τη δυνατότητα να δουν ποιες ανάγκες καλύπτουν τα υπάρχοντα σχολεία, σε ποιες περιοχές υπάγονται τα παιδιά και τι λειτουργικές ανάγκες έχουν.

Το άλλο κομμάτι για το οποίο πρέπει να μιλήσω είναι η πρώιμη παρέμβαση. Κοιτάξτε, εμένα τα παιδιά γεννήθηκαν πρόωρα, 32 εβδομάδων, και υπήρχαν κάποιες ενδείξεις γιατί είχαν εγκεφαλική αιμορραγία. Ο Ηλίας είχε 1ου βαθμού κι ο Βαγγέλης είχε 3ου βαθμού λόγω της προωρότητας. Εμείς ξεκινήσαμε παρέμβαση με το που γεννήθηκαν. Τότε μέναμε στη Λήμνο και δεν υπήρχε τίποτα εκεί, οπότε ερχόμασταν Αθήνα για φυσικοθεραπεία. Μετά από λίγο διάστημα ο Ηλίας εξελίχθηκε καλά. Όταν ο Βαγγέλης έφτασε ενός έτους καταλάβαμε ότι κάτι συμβαίνει και τότε έγινε ουσιαστικά η διάγνωση.

Το πιο σημαντικό στην πρώιμη παρέμβαση είναι οι παιδίατροι, αφού είναι οι πρώτοι που εξετάζουν το παιδί. Διότι δεν μπορεί ένα παιδί να φοιτά σε ιδιωτικό ή σε δημόσιο παιδικό σταθμό και να φτάνει η διάγνωση να γίνει όταν πάει νήπιο. Είναι ευθύνη του παιδίατρου, δεν είναι όμως όλοι εκπαιδευμένοι.

Ο Βαγγέλης έχει εγκεφαλική παράλυση, σπαστική διπληγία και πηγαίνει στο σχολείο με ένα rollator. Πήγαινε από τα δύο του χρόνια, σε ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς και φέτος πήγε στο δημόσιο σχολείο. Αυτό που κατάλαβα είναι ότι δεν τους είχε τύχει να ξαναδουν παιδί με κινητική αναπηρία. Πρόκειται για ανθρώπους που είναι 20 χρόνια στο σχολικό χώρο. Διάθεση υπήρχε, εκπαίδευση δεν υπήρχε. Να το ξεκαθαρίσω αυτό, γιατί κάποιες φορές δεν υπάρχει ούτε διάθεση.

Ο Βαγγέλης είναι πολύ ευτυχισμένος, αγαπάει πάρα πολύ το σχολείο του, κλαίει άμα δεν έχει σχολείο, το οποίο θεωρώ πολύ σημαντικό. Νιώθω ότι πλέον είναι ενταγμένος στη σχολική του ομάδα αλλά είναι ένα κομμάτι που δουλέψαμε πολύ με τα υπόλοιπα παιδιά. Καλέσαμε μια συγγραφέα τη Λίλα Πατρόκλου που έχει η ίδια κινητική αναπηρία και πήγε και μίλησε στα παιδιά στο πλαίσιο της δανειστικής βιβλιοθήκης. Η εκπαίδευση είναι το Α και το Ω! Δεν υπάρχει κάποιος που ξυπνάει μια μέρα και είναι ευαισθητοποιημένος με την αναπηρία.  Πρέπει να εκπαιδευτούμε, όπως εκπαιδεύουμε το δίχρονο παιδί για το πώς θα φάει, έτσι πρέπει να το εκπαιδεύσουμε και για το πώς θα φερθεί σε ένα παιδί με αναπηρία. Κι αν δεν συνυπάρχεις, αν είναι κάτι το οποίο δεν γνωρίζεις, είναι ξένο.  Και το ξένο το φοβάσαι αν δεν το έχει δει ποτέ σου. 

Όταν πήγε ο Βαγγέλης στο σχολείο, τα παιδιά δεν είχαν δει ποτέ τους rollator.  Αν δεν τους δίναμε να παίξουν και να περπατήσουν με αυτό, δεν θα μπορούσαν να καταλάβουν ότι δεν είναι τέρας.  Χρειάζεται εξοικείωση με κάτι που τελικά δεν είναι τόσο ξένο. Το αποτέλεσμα είναι ότι όταν χτυπάει κουδούνι για διάλειμμα, τρέχουν όλοι ποιος θα πρωτοφέρει το rollator στον Βαγγέλη, γιατί υπάρχει ένα σκαλοπάτι και δεν μπορεί να μπει στην τάξη με αυτό. Κάποιες φορές, παίζουν ένα παιχνίδι που μπαίνουν σε κύκλο, για το οποίο ο Βαγγέλης χρειάζεται να ακουμπάει τα πόδια του σε ένα μικρό βάθρο για να έχει καλή ισορροπία γιατί δεν ακουμπάνε κάτω. Όταν η δασκάλα φωνάζει «όλοι σε κύκλο!», κανείς δεν μπαίνει στον κύκλο, όλοι τρέχουν να φέρουν το βάθρο στον Βαγγέλη. Είναι πολλά μικρά τέτοια καθημερινά πράγματα που νιώθεις την ενσωμάτωση.

Το αν θα πάει σε ειδικό ή σε γενικό σχολείο ήταν μια σημαντική απόφαση. Όταν ήταν να ξεκινήσει παιδικό σταθμό και ήταν δύο ετών, δεν περπατούσε ούτε με rollator, τον παίρναμε αγκαλιά. Οι ειδικοί μας έδιναν αντικρουόμενες συμβουλές. Υπήρχαν και κάποιοι, ένας μάλιστα και ψυχολόγος που μας είπε ότι ήταν καλύτερο να πάει σε ειδικό σχολείο για να είναι ο καλύτερος γιατί σε γενικό θα υστερεί πάντα. Εγώ αυτό που είπα τότε είναι ότι εφόσον ο Βαγγέλης έτσι κι αλλιώς δεν περπατάει, δεν θα περπατάει ούτε στο σχολείο του, όπως δεν περπατάει και στο σπίτι του, δεν θα περπατάει και στην κοινωνία. Το να μην πάει στο γενικό σχολείο επειδή οι άλλοι περπατάνε κι αυτός δεν περπατάει, δεν αλλάζει την κατάσταση, η κατάσταση είναι ίδια, επομένως πρέπει η κοινωνία να είναι ανοιχτή για να χωρέσουμε όλοι.

Και αφού τελικά πήγε στον γενικό παιδικό σταθμό, μας κάλεσε η ιδιοκτήτρια να μας ρωτήσει εάν ο μεγαλύτερος γιος μου, ο Ηλίας που πήγαινε επίσης εκεί, θα έπαιρνε μέρος στην Χριστουγεννιάτικη γιορτή «γιατί όπως καταλαβαίνετε ο Βαγγέλης δεν θα συμμετέχει στην γιορτή». Και λέω «με τίνος απόφαση δεν θα συμμετέχει ο Βαγγέλης στη γιορτή;». Και μου απαντάει «είναι δύο με δυόμιση χρονών, τα παιδιά όλα θα περπατάνε στη σκηνή κι εκείνος δεν θα περπατάει, τι θα κάνει;» Αυτό έγινε το 2007.  Και της απάντησα ότι ο Βαγγέλης μπορεί να μην περπατήσει ποτέ στη ζωή του, δεν θα συμμετέχει ποτέ σε γιορτή;  Βέβαια, μετά από τη δική μου παρέμβαση, ο Βαγγέλης έγινε ο Άγιος Βασίλης της γιορτής, στη μέση της σκηνής, με βελούδινη στολή κι έδωσε ρεσιτάλ! Αν εγώ έλεγα, «μήπως τελικά έχει δίκιο; Και γιατί να τον εκθέσω να νιώσει άσχημα που δεν περπατάει;» τι θα είχε συμβεί;

Πρέπει να αλλάξουμε τα πράγματα. Να το κάνουμε τουλάχιστον για αυτή τη νέα γενιά που είναι τώρα στο σχολείο. Πρέπει να πάμε στη βάση, όχι στην κορυφή, την κορυφή την ξέρουμε. Πρέπει να φτάσουμε στη βάση για να αλλάξουν τα πράγματα και να μην λειτουργήσουμε πυροσβεστικά.

Πήγα δημοτικό στο Μαράσλειο, σε γενικό σχολείο δηλαδή. Έκανα από προσχολική ηλικία προγράμματα πρώιμης παρέμβασης στο ΕΛΕΠΑΠ, με το οποίο έχω πολύ καλή σχέση και τους θεωρώ άψογους στη δουλειά τους. Ήθελα όμως να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου και έξω από τα ειδικά σχολεία. Εκεί δεν μπορώ να πω ότι πέρασα ξέγνοιαστα, όπως θα περνούσε ένα παιδάκι δημοτικού που το μόνο που θα το ένοιαζε είναι να παιξει, να έχει τους φίλους του, να κάνει αυτή τη ζωή που κάνει κάθε παιδάκι από 6 εως 12 χρόνων. Είχα άλλα πράγματα να με προβληματίζουν και έμαθα να διαχειρίζομαι το πρόβλημά μου απο πολύ μικρή.

Στο γενικό σχολείο, στο δημοτικό, με βλέπανε κάπως πιο αδύναμη. Οι δάσκαλοί μου δεν ήτανε πολύ εξοικειωμένοι με τη διαφορετικότητά μου. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που σημάδεψε τη μητέρα μου γιατί εγώ ήμουν μικρό παιδί και δεν καταλάβαινα πολλά, ήταν το εξής. Κάθε μέρα με ρωτούσε, «Μαρία είπες μάθημα σήμερα;» Και εγώ της έλεγα, «μαμά σήκωσα το χέρι μου αλλά η κύρια δε με σήκωσε». Μία, δύο, τρεις, πέντε, δέκα, έρχεται μία μέρα στο σχολείο και ρωτάει τη δασκάλα. «Ρωτάω τη Μαρία αν λέει μάθημα κάθε μέρα και μου λέει ότι σηκώνει το χέρι της αλλά δεν της δίνετε το λόγο και ήθελα να ρωτήσω γιατί» Και η απάντηση της δασκάλας μου ήταν τελείως αποστομωτική: «Ε, τι να μας πει και αυτό το καημένο;»

Αφού δοκίμασα τις δυνάμεις μου στο γενικό, συνέχισα μετά γυμνάσιο-λύκειο στο ειδικό σχολείο στην Ηλιούπολη. Στην πορεία ίσως το μετάνιωσα που δεν κάθησα να αναμετρηθώ και σε ένα πιο μεγάλο επίπεδο του γυμνασίου-λυκείου, αλλά τότε, 12 χρονών, ήμουν ακόμα ένα παιδί που έπρεπε να διαχειριστώ τα προβλήματά μου. Δεν είχα χώρο για να παλέψω για τα συναισθηματικά προβλήματα που σου δημιουργεί μια επίθεση από παιδάκια που λένε ότι εσύ δεν μπορείς να κουνηθείς, είσαι ανάπηρη, είσαι έτσι, είσαι αλλιώς. Δεν μπορούσα δηλαδή. Αυτό το κομμάτι δεν το είχα.

Εμένα ουσιαστικά με έμαθε η γιαγιά μου να είμαι αυτάρκης, αυτή μου έδωσε την αίσθηση ότι «εγώ πιστεύω σε σένα, δεν έχεις τίποτα, όλα μπορείς να τα καταφέρεις». Αναγνώριζε όμως και δεχόταν ότι κάπου υπολείπομαι, ότι δεν περπατούσα ποτέ κανονικά. Είμαι έτσι εκ γενετής από λάθος γιατρού.

Στο γυμνάσιο-λύκειο είχα πάρα πολύ καλούς καθηγητές που πραγματικά θέλανε να αντιμετωπίσουν ισότιμα ένα άτομο με αναπηρία. Υπήρχαν όμως και καθηγητές που μετά από ένα εξάμηνο τους έβλεπες και φεύγανε σαν τις κατσαρίδες πολλές φορές, παρ’ όλο που έπαιρναν έξτρα επίδομα ειδικής αγωγής. Δεν άντεχαν να είναι υπό το καθεστώς μόνιμης πίεσης, ήταν άσχετοι απέναντι στα βαριά περιστατικά και δεν είχαν πραγματική αγάπη για το αντικείμενο.

Τι να γίνει; Η ζωή συνεχίζεται, keep walking που λένε. Αλλά το keep walking δεν είναι πάντα εύκολο επειδή εμάς μας λείπει και το walking και πρέπει να το υποκαταστήσεις με κάτι άλλο.

Από μικρή έκανα κολύμβηση για θεραπευτική αποκατάσταση. Δεν ήμουν όμως έτοιμη να μπω σε ομάδα ατόμων με αναπηρίες. Στους Ολυμπιακούς της Αθήνας πήγαινα σε όλα τα αθλήματά με τον ξάδερφο μου και σιγά σιγά μπήκα σε κλίμα. Κάποια στιγμή είδα σε μια συνέντευξη όταν είχαν τελειώσει οι παραολυμπιακοί αγώνες, την μετέπειτα προπονήτριά μου. Είπα στη μαμά μου: «Μαμά αυτή θέλω» και την επόμενη μέρα ο ξάδερφός μου είχε βρει το τηλέφωνό της, τη συνάντησα και αρχίσαμε. Τέσσερα χρόνια μετά, ήμουν πρωταθλήτρια Ελλάδος στην κολύμβηση και βγήκα 5η παραολυμπιονίκης στο Πεκίνο.

Αν μπορούσα να αλλάξω ένα πράγμα στην εκπαίδευση, θα τοποθετούσα πιο πολλούς ψυχολόγους σε όλα τα σχολεία. Εγώ το θεσμό του ψυχολόγου τον συνάντησα για πρώτη φορά στη ζωή μου όταν πήγα ειδικό σχολείο. Είναι λογικό να έχουν ψυχολόγο στα παιδιά με αναπηρία γιατί ίσως τον χρειάζονται περισσότερο. Στην πορεία όμως είδα ότι και τα αρτιμελή παιδιά αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα και θέλουν να μιλήσουν σε κάποιον που θα τους βοηθήσει.

Εγώ προσωπικά, μέσα από την αναπηρία μου διδάκτικα πάρα πολλά πράγματα. Έμαθα τι σημαίνει αξία της προσφοράς και έμαθα μέσα από τις δυνατότητές μου να βοηθάω όσο μπορώ άλλα παιδιά που δε μπορούσανε να κάνουν όσα μπορώ να κάνω εγώ. Για αυτό ενώ έχω τελειώσει τη Νομική, σπουδάζω τώρα ψυχολογία γιατί θέλω να δουλέψω με τα παιδιά με αναπηρία. Θέλω να τα μάθω να μην ντρέπονται για την εικόνα τους, να διεκδικούν ό,τι καλύτερο μπορούν χωρίς να έχουν ανασφάλεια για το τι ακριβώς μπορούν να καταφέρουν. Από την εμπειρία μου, βλέπω ότι τα παιδιά με αναπηρία έχουνε πολλά προβλήματα με την αυτοεικόνα τους, παρότι και οι ίδιοι οι ανάπηροι δεν καταλάβουνε ότι ζούμε σε μια κοινωνία που ο καθένας πρέπει να παλέψει γι’ αυτό που μπορεί να έχει. Αυτό ισχύει για όλους μας.

Όσο πιο δυνατός γίνεις, τόσο πιο πολλά μπορείς να διεκδικήσεις. Πιστεύω όμως ότι πρέπει να αλλάξει και η αντιμετώπιση του κόσμου και να δει ο κόσμος με διαφορετικό μάτι τους ανθρώπους με αναπηρία και το τι μπορεί να έχει ο καθένας να προσφέρει.

Πήγα δημοτικό στον Πειραιά, σε γενικό σχολείο. Στην Πέμπτη δημοτικού πήγαμε για δύο χρόνια στο Παρίσι και τελείωσα εκεί το Δημοτικό. Μιλάω και γαλλικά γιατί εκεί πήγαμε και Ελληνικό σχολείο και Γαλλικό. Μετά πήγα και λίγο Γυμνάσιο, αλλά δεν το τελείωσα, πήγα μέχρι με την πρώτη Γυμνασίου. Μετά το Γυμνάσιο πήγα σε μια τεχνική σχολή κι έμαθα να υφαίνω και να φτιάχνω υφάσματα στον αργαλειό. Έφτιαχνα διάφορα πράγματα.

Στο Γυμνάσιο δεν μου πολυάρεσε για να πω την αλήθεια. Τα μαθήματα ήταν δύσκολα και δεν είχα στο μεταξύ και καλούς βαθμούς και είπα να μην συνεχίσω. Θα ήθελα να είχα συνεχίσει, αν το Γυμνάσιο ήταν μουσικό. Εγώ θα πρότεινα όλα τα σχολεία να γίνουν και μουσικά και να μπορούν να μάθουν τα παιδιά μουσικά όργανα. Το μουσικό σχολείο είναι ωραίο, γιατί άλλο είναι να ακούς μουσική και άλλο να παίζεις μουσική. Δεν είναι το ίδιο. Εγώ όταν παίζω μουσική νιώθω διαφορετικά από ότι όταν ακούω μουσική, είτε είναι με κιθάρα, με ντέφι ή οτιδήποτε.

Αν δεν είχα πάει σχολείο, η ζωή μου θα ήταν πολύ διαφορετική. Θα ήταν σαν να μην ήξερα να διαβάζω, να γράφω, δεν θα ήξερα τίποτα. Δεν θα έκανα όλα αυτά που κάνω τώρα. Τώρα κάνω πολλά πράγματα: παίζω στο θέατρο με το Very Special Arts, κάνω κολύμβηση, βλέπω τους φίλους μου. Τώρα θα παίξω σε μια παράσταση, στον Κατά Φαντασία Ασθενή.

Θα μου άρεσε να μαθαίνω σε άλλα παιδιά θέατρο στα σχολεία ή να βοηθάω εθελοντικά να μάθουν κάποιο μουσικό όργανο. Ωραία θα ήτανε.

Τον Οκτώβριο κλήθηκα αναπάντεχα να υπηρετήσω στην ειδική αγωγή, προσφέροντας παράλληλη στήριξη σε δυο μαθητές δημοτικού σχολείου σε δυο διαφορετικές τάξεις. Είμαι δάσκαλος γενικής αγωγής αλλά από τον κρατικό προυπολογισμό δεν υπήρχαν αρκετά χρήματα για να προσληφθούμε. Μέσω του ΕΣΠΑ όμως υπήρχαν αρκετά χρήματα για δομές ειδικής αγωγής και έτσι προσλήφθηκα κι εγώ κι ας μου έλειπαν βασικές γνώσεις πάνω στο αντικείμενο.

Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι ξεκίνησα 1η Οκτωβρίου, καθώς η χρηματοδότηση των προγραμμάτων παράλληλης στήριξης είναι εξασφαλισμένη για 9μήνες συμβάσεις, με συνέπεια τα παιδιά να μένουν χωρίς στήριξη όλο το Σεπτέμβρη. Παράλληλα έχω ακούσει και ιστορίες συναδέλφων που ο δάσκαλος παράλληλης στήριξης προσλήφθηκε Ιανουάριο ή και Μάρτιο ακόμα! Αρχικά, χρειάστηκα αρκετό καιρό για να συνηθίσω το καινούργιο μου ρόλο. Δεν είχα τις γνώσεις και δεν ήξερα γενικά πως έπρεπε αν κινηθώ μέσα στο πλαίσιο της παράλληλης στήριξης. Ωστόσο η συνεργασία και με τις δυο δασκάλες ήταν εξαιρετική και δουλέψαμε άψογα.

Στη μία τάξη αποφασίσαμε κάτι διαφορετικό με τη δασκάλα. Αντί να προσφέρω στήριξη στο ένα παιδί μόνο, στήριζα όλα τα παιδιά, ώστε να μην στοχοποιηθεί το ένα αλλά ίσα-ίσα να κοινωνικοποιηθεί, μιας και αυτό ήταν τα βασικό ζητούμενο. Ουσιαστικά, το παιδί είχε ανάγκη για αποδοχή και συναισθηματική στήριξη από τους γύρω του και αυτό προσπαθήσαμε να κάνουμε. Καθόμουν σε διάφορες ομάδες κάθε μέρα μέσα στην τάξη ενώ στις εργασίες εκτός τάξης επέλεγα μικρές ομάδες μαθητών στις οποίες πάντα συμμετείχε και το παιδί που στήριζα. Είναι πολύ αστείο ότι στο τέλος της χρονιάς, όλοι οι μαθητές της τάξης μου έκαναν ένα δώρο και στη κάρτα έγραψαν «ευχαριστούμε κύριε Μιχάλη που μας στηρίζετε παράλληλα».

Αν ήμουν Υπουργός Παιδείας και είχα τη δύναμη να αλλάξω κάτι; Αυτό που μπορώ να προτείνω με σιγουριά είναι ένα σταθερό εκπαιδευτικό περιβάλλον για το παιδί με σταθερά πρόσωπα και σχέσεις. Αυτά τα παιδιά συνήθως δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις συχνές αλλαγές , οπότε καταλαβαίνετε ότι το να αλλάζει κάθε χρόνο ο δάσκαλος της παράλληλης δεν είναι ό,τι καλύτερο. Σίγουρα μια λύση θα ήταν να υπάρχει μια μορφή οργανικής θέσης στο σχολείο ώστε να λειτουργεί ανεξάρτητα από ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Φυσικά εννοείται πως ανάλογα με τη περίπτωση η εν λόγω οργανική θέση θα στελεχώνεται από δάσκαλο ειδικής αγωγής.

Πήγα σε γενικό σχολείο, σε ιδιωτικό στο δημοτικό και σε δημόσιο στο γυμνάσιο και λύκειο. Τα παιδιά της τάξης μου με είχαν αποδεχτεί κανονικά. Σε όλα τα σχολικά χρόνια δεν είχα ποτέ κανένα πρόβλημα. Πιστεύω ότι η συνύπαρξη είναι που κάνει άρση του αποκλεισμού και γενικότερα των προκαταλήψεων. Εκτός της τάξης, υπήρχαν περιπτώσεις που με κοιτούσαν παράξενα, γιατί περπατούσα με στηρίγματα ή με βοηθούσε κάποιος. Σε ένα αρτιμελές παιδάκι φαίνεται παράξενο και λογικό είναι. Σε τέτοιες ηλικίες μπορεί αρκετά παιδιά να είναι πολύ σκληρά και να αντιμετωπίσεις κάποιον ρατσισμό και περιθωριοποίηση. Το θέμα είναι να μην σου δημιουργήσει αυτό ψυχολογικό τραύμα. Χρειάζεται με κάποιον τρόπο να θωρακίσεις τον εαυτό σου.

Εμένα με βοήθησαν οι γονείς μου. Προσπάθησαν να με κάνουν να μην σκέφτομαι τι θα πει ο καθένας για το δικό μου πρόβλημα. Έτσι ξεκίνησε η κοινωνικοποίησή μου στο ευρύτερο πλαίσιο της κοινωνίας. Εγώ θεωρώ ότι είμαι ένας κανονικός άνθρωπος, ένα κανονικό μέλος της κοινωνίας. Μπορεί να έχω το κινητικό μου πρόβλημα, αλλά η ζωή συνεχίζεται και πρέπει να μάθω να ζω κανονικά, χωρίς να σκέφτομαι τι θα πει ο ένας, τι θα πει ο άλλος.

Αν δεν είχα θωρακιστεί έτσι, η ζωή μου θα ήταν τελείως διαφορετική. Αν δεν είχα πάει σχολείο, ίσως να ήμουν κλεισμένος μέσα σε ένα σπίτι, να υστερούσα σε πολλά πράγματα από τα αρτιμελή παιδιά, να μην είχα βρει δουλειά, να μην ζούσα κανονική ζωή. Είχα έναν γνωστό μου που ήταν μια τέτοια περίπτωση. Δεν είχε τις σωστές βάσεις από το σπίτι και με το παραμικρό καταρρακωνόταν. Μπορεί να έβλεπε κάποιον στο δρόμο και να έβαζε τα κλάμματα και να έλεγε «εγώ γιατί είμαι έτσι;» . Και πραγματικά δεν ξέρεις πλέον πώς να βοηθήσεις τέτοιες περιπτώσεις. Ίσως είναι πολύ αργά. Θα έπρεπε τα παιδιά με αναπηρία και όλα τα παιδιά δηλαδή, να βγαίνουν στην κοινωνία με μια ισχυρή προσωπικότητα. Κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να διδάσκεται ως μάθημα στο σχολείο.

Το δημοτικό σχολείο είχε προβλήματα προσβασιμότητας. Το κτίριο ήταν παλιό και δεν είχε ασανσέρ. Στις δύο πρώτες ταξεις δεν είχα πρόβλημα γιατί οι αίθουσες ήταν στο ισόγειο. Στις υπόλοιπες τάξεις, ήμουν στον πρώτο όροφο και έπρεπε να πάω από τις σκάλες. Τα στηρίγματα που είχα δεν με βοηθούσαν και έπρεπε κάποιος να με πηγαίνει. Εκεί υπήρξε ένα θέμα από το οποίο εισέπραξα απόλυτη αδιαφορία και από τους δασκάλους και απο την υπεύθυνη του σχολείου. Τι να γίνει, συνέχισα, τελείωσα, το άφησα πίσω μου, τελείωσε!

Όταν πήγα πανεπιστήμιο, αντιμετώπισα κι εκεί θέματα προσβασιμότητας. Μας είχανε πει από την πρυτανεία ότι δεν υπήρχαν κονδύλια για την κατασκευή ραμπών για πρόσβαση σε άτομα με ειδικές ανάγκες. Είχαμε πρόσβαση στο κτίριο με ασανσέρ αλλά κι αυτά συχνά δεν λειτουργούσαν Μια φορά χρειάστηκε να ανέβω στον 6ο όροφο με τα πόδια γιατί δεν δούλευαν τα ασανσέρ. Και να κρατάω από το ένα χέρι τα στηρίγματά που έχω για να στηρίζομαι και από το άλλο την κουπαστή και να ανεβαίνω 6 ορόφους. Και να φτάνεις, πεθαμένος πάνω. Πώς να παρακολουθήσεις μάθημα; Και εντάξει εγώ, ανέβηκα. Είχα συμφοιτητή, ο οποίος ήταν σε καρότσι και έλεγε στον καθηγητή «εγώ δεν μπορώ να ανέβω γιατί δεν δουλεύουν τα ασανσέρ κι αν μπορείτε ηχογραφήστε τη διάλεξη και στείλτε τη μου σε e-mail».

Οι εκπαιδευτικοί και τότε αλλά πιστεύω και σήμερα δεν έχουν τις κατάλληλες γνώσεις να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον ένταξης και να εκπαιδεύσουν τα παιδιά. Πρέπει ο εκπαιδευτικός να είναι και ψυχολόγος, να μπει στην ψυχολογία του κάθε παιδιού, είτε αυτός ο μαθητής είναι με αναπηρία, είτε αρτιμελής. Να μάθουμε όλοι να ζούμε με την διαφορετικότητα. Αν υπήρχε μάθημα ψυχολογίας στα σχολεία, θα ήταν πολύ διαφορετικός ο κόσμος. Δηλαδή πιστεύω ότι δεν θα υπήρχε αυτός ο ρατσισμός. Γιατί ο ρατσισμός υπάρχει. Και να θες να τον απορρίψεις σε προσωπικό επίπεδο, δεν μπορείς να πεις ότι δεν υπάρχει.

Μου έχει τύχει για παράδειγμα, να είναι κάποιος παρκαρισμένος σε θέση ΑμΕΑ ενώ δεν θα έπρεπε να είναι εκεί. Εγώ την ίδια στιγμή, είχα αναγκαστεί να παρκάρω σε άλλη θέση και έπρεπε να περπατήσω την διπλάσια απόσταση για να πάω στην δουλειά μου. Έτυχε λοιπόν να δω τον κάτοχο του αυτοκινήτου και τον ρώτησα «με συγχωρείτε, είναι το αυτοκίνητο σας αναπηρικό;». Όταν μου απάντησε αρνητικά, του είπα ότι «εγώ που είμαι ΑμΕΑ, ήθελα να παρκάρω σ'αυτή την θέση και να πάω στην δουλειά μου πιο σύντομα και χωρίς να κουραστώ κιόλας”. Και η απάντηση ήταν «και τι θα πάθεις δηλαδή, αν περπατήσεις λίγο παραπάνω;».

 

Πηγαίνω Α’ Λυκείου και σε αρκετές τάξεις μέχρι τώρα έτυχε να έχω συμμαθητές με αναπηρία. Θεωρώ ότι η συνύπαρξη σου διευρύνει τον ορίζοντα. Δεν μένεις προσκολλημένος σε κάτι απλά σκέφτεσαι διαφορετικά. Δεν ένιωσα ότι ήταν διαφορετικοί. Εντάχθηκαν μια χαρά, δεν είναι κάτι το τρομερό. Δηλαδή, τι είναι; Ένα παιδί που απλά πήγαινε σχολείο. Γενικά, πιστεύω ότι εκεί πρέπει να φτάσουν τα πράγματα. Να μην σκεφτόμαστε «α, έχω στην τάξη μου ένα αυτιστικό παιδί ή ένα μαύρο παιδί». Παιδιά είναι όλα και οι διαχωρισμοί είναι ρατσιστικοί.

Εγώ αυτό που έχω διαπιστώσει από την εμπειρία μου, είναι ότι οι άνθρωποι με αναπηρία απλά λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο. Δηλαδή, έχουν και διαφορετικές δεξιοτεχνίες που οι περισσότεροι από εμάς δεν θα μπορούσαν να κάνουν. Πιστεύω ότι τα παιδιά αυτά θα έπρεπε να ενταχθούν στα σχολεία. Για παράδειγμα, ένα παιδί με αυτισμό έχει τελείως διαφορετικό τρόπο σκέψης. Αν δεν το βοηθήσεις και δεν συνυπάρχει με τους υπόλοιπους, θα κλειστεί εντελώς στον εαυτό του.

Βασική προϋπόθεση βέβαια είναι να μορφωθούν λίγο παραπάνω όλα τα παιδιά. Να καταλάβουν ότι πρώτον είμαστε όλοι διαφορετικοί. Να ξεκινήσουμε με αυτή τη βάση, ότι κανένας δεν είναι ίδιος. Είμαστε προγραμματισμένοι για να είμαστε διαφορετικοί, αλλιώς θα είμαστε ένα αντίτυπο ενός αντίτυπου ενός αντίτυπου. Θα ήμασταν όλοι ίδιοι. Πρέπει να αφήνουμε τη διαφορετικότητα να περάσεις, να μην τους κλείνουμε την πόρτα στη μούρη. Προφανώς είναι καλύτερα να πηγαίνουμε όλοι μαζί σχολείο, έτσι θα ενταχθούν καλύτερα στην κοινωνία. Η αναπηρία δεν θα φύγει ποτέ αλλά δεν θα είναι εμπόδιο στην κοινωνική ζωή τους. 

Καλωσόρισες στην ActionAid!
Γνώρισε τώρα και την Αναδοχή Παιδιού και ξεκίνα κάτι σπουδαίο!