ActionAid Blog : ActionAid Blog ActionAid Blog : ActionAid Blog
ActionAid Blog
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Τέσσερα χρόνια μετά την Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας: άνθρωποι και κοινωνίες στην αναμονή

Πέμπτη Μαρτίου 19, 2020 - 14:30, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Έρχονται κάποιες στιγμές που προσπαθείς να γράψεις για ένα θέμα, ενώ αισθάνεσαι ότι όλα έχουν ειπωθεί. Ενδεχομένως, μάλιστα, όλα να έχουν χωρέσει σε εικόνες, κάτι που κάνει ακόμα πιο δύσκολο το πεις κάτι καινούριο. Από το 2015 η λέξη «προσφυγικό» έχει συνοδεύσει -ενδεικτικά- ως επιθετικός προσδιορισμός τα ουσιαστικά πρόβλημα, πρόκληση, ευκαιρία, ζήτημα. Ο διάλογος συνεχίζεται μέχρι σήμερα, έχοντας περάσει από πολλά στάδια τόσο στο πεδίο όσο και σε θεσμικό επίπεδο. Αν ένα πράγμα μπορεί με βεβαιότητα να χαρακτηρίσει το προσφυγικό είναι ότι μέσα στα χρόνια φαίνεται να έγινε προσπάθεια να αλλάξουν πολλά προς το καλύτερο, ενώ στην πραγματικότητα τίποτα δεν άλλαξε όψη παρά μόνο όνομα.

Ο Μάρτιος του 2016 έφερε μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές σε ό,τι αφορά στα μέτρα που ελήφθησαν για τη διαχείριση του προσφυγικού. Τέτοιες μέρες πριν από τέσσερα χρόνια, λοιπόν, κοιμόμασταν και ξυπνούσαμε χωρίς να ξέρουμε τι θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε την επόμενη μέρα. Η Κοινή Δήλωση ΕΕ- Τουρκίας, ένα δελτίο τύπου, το οποίο μέχρι πρότινος τηρούνταν σαν να ήταν κείμενο με νομικά δεσμευτική ισχύ, προέβλεπε ότι όσοι έφταναν στα ελληνικά νησιά μετά από τις 20 Μαρτίου του 2016 θα έπρεπε να μείνουν στα hotspots των νησιών μέχρι να ολοκληρωθεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας που θα έκρινε αν η Τουρκία ήταν γι’ αυτούς ασφαλής τρίτη χώρα. Σύντομα, τα hotspots ξεπερνούσαν τη δυναμικότητά τους, καθώς οι διαδικασίες κυλούσαν αργά και όλο και περισσότεροι άνθρωποι εγκλωβίζονταν στα νησιά για μήνες. Σήμερα, στη Λέσβο, στη Χίο, στη Σάμο, στην Κω και στη Λέρο πάνω από 40.000 άνθρωποι ζουν -ακόμη- κάτω από άθλιες συνθήκες μη γνωρίζοντας τίποτα για το αύριο. Η πρόσφατη αναστολή λειτουργίας της υπηρεσίας ασύλου στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού αναμένεται να επεκτείνει το χρονικό διάστημα παραμονής στα νησιά με συνθήκες και κινδύνους ακόμα πιο επικίνδυνες για όλους.

Για την προστασία του πληθυσμού αυτού, η κυβέρνηση πρότεινε τη δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης, μέτρο το οποίο κατ’ αρχήν έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις οδηγίες για την αποφυγή παραμονής σε υπερπληθείς εγκαταστάσεις στο πλαίσιο των μέτρων προστασίας από τον κορωνοϊό, ενώ σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να εξεταστεί με προσοχή η συμφωνία του με διεθνείς συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Με την Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας να έχει πρακτικά καταρρεύσει μετά από τις πρόσφατες ενέργειες της Τουρκίας στα Βόρεια χερσαία σύνορα του Έβρου και ένα νέο μοντέλο συμφωνίας να βρίσκεται υπό συζήτηση, χιλιάδες αιτούντες άσυλο, οι τοπικές κοινωνίες που τους φιλοξενούν και οι δημοκρατικοί πολίτες της Ευρώπης ζητούν ανθρώπινες λύσεις και όχι αδιέξοδες πολιτικές που υπόσχονται πρακτικά ανέφικτες λύσεις.

Σε ένα χρόνο από σήμερα, κανένας δεν ξέρει σε τι συνθήκες θα ζούμε και τι μέτρα θα έχουν ληφθεί για να αντιμετωπιστούν οι πανδημίες και οι κρίσεις που πιθανότατα θα ακολουθήσουν και τις οποίες θα πρέπει διαχειριστούμε όλοι μαζί. Δε γνωρίζουμε αν θα έχουμε μια νέα συμφωνία διαχείρισης του προσφυγικού, αν τα σύνορα θα είναι ανοικτά ή αν θα υπάρξει μια νέα πανδημία από την οποία θα πρέπει να προστατευτούμε περιορίζοντας τα δικαιώματα και τις ελευθερίες μας ή αλλάζοντας απλώς συνήθειες για ένα χρονικό διάστημα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δε θέλουμε άλλον έναν χρόνο αναμονής για την εφαρμογή πολιτικών που θα σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

Photo Credits: Omar Havana / ActionAid

ΔΡΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Mετανάστευση στην Ελλάδα: Tι λένε οι αριθμοί και τι πιστεύουμε εμείς

Παρασκευή Οκτωβρίου 11, 2019 - 17:30, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Πόσοι από μας γνωρίζουν πόσοι είναι τελικά οι πρόσφυγες κι οι μετανάστες που ζουν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα; Ένα, δύο, τρία εκατομμύρια; Η εντύπωση των περισσότερων είναι ότι στη χώρα μας ζουν εκατομμύρια μετανάστες. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Αν συγκρίνουμε, για παράδειγμα τον αριθμό των ξένων που ζουν στην Ελλάδα με τον αριθμό των Ελλήνων που μετανάστευσαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης, θα δούμε ότι δεν διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Ωστόσο, ενώ όλοι μας έχουμε και από κάποιο γνωστό που δουλεύει στο εξωτερικό, όποιον και να ρωτήσεις, θα σου πει ότι είναι μόνο μερικές δεκάδες χιλιάδες οι Έλληνες που αναγκάστηκαν να φύγουν από τη χώρα λόγω της κρίσης. «Το πολύ να φτάνουν τις 50.000, άντε τις 100.000 χιλιάδες».

Ας δούμε όμως τι λένε τα στατιστικά στοιχεία. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα τελευταία 7 χρόνια μετανάστευσαν για να αναζητήσουν εργασία περισσότεροι από 700.000 Έλληνες. Δηλαδή, μόνο τα χρόνια της κρίσης, περίπου το 6,5% των Ελλήνων αναζήτησε μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό. Ποσοστό που δεν διαφέρει πολύ από το 8% των ξένων που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Ipsos για τις αντιλήψεις και τα στερεότυπα των πολιτών της Ε.Ε. σχετικά με τη μετανάστευση. Αυτή είναι η πραγματικότητα των αριθμών. Όμως, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι Έλληνες θεωρούν ότι το ποσοστό των πολιτών ξένων χωρών που ζει στην Ελλάδα αγγίζει το 35%. Δηλαδή υπάρχει μια απόκλιση μεταξύ εκτίμησης και πραγματικού αριθμού της τάξεως του 27%. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την αντίληψη των Ελλήνων για την παρουσία μουσουλμάνων στη χώρα. Τα πραγματικά στοιχεία θέλουν τους Μουσουλμάνους να μην ξεπερνούν το 6% του πληθυσμού, ενώ ο μέσος όρος των Ελλήνων θεωρεί ότι το ποσοστό φτάνει το 21%. Δηλαδή, η πλειοψηφία πιστεύει ότι ο 1 στους 5 που ζουν ανάμεσά μας είναι μουσουλμάνος.

Πώς είναι δυνατό να πέφτουμε τόσο έξω στις εκτιμήσεις μας; Η πληροφορία υπάρχει εκεί έξω και στις μέρες μας είναι ελάχιστοι όσοι έχουν τη δικαιολογία ότι δεν έχουν πρόσβαση. Είμαστε θύματα παραπληροφόρησης; Σύμφωνα με την έρευνα της Ipsos που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2019 στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Αυστρία και την Ουγγαρία, οι Έλληνες θεωρούν ότι η έκθεσή τους σε ψευδείς ειδήσεις είναι αρκετά υψηλή (61%) τόσο γενικά, όσο και αναφορικά με τις ειδήσεις που αφορούν μετανάστες. Γι’ αυτό και δεν εμπιστεύονται πια τα παραδοσιακά ΜΜΕ για την πληροφόρησή τους. Μόνο το 13% των Ελλήνων, λιγότεροι  από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους που συμμετείχαν στην έρευνα, εμπιστεύονται την αξιοπιστία και την ακρίβεια των ειδήσεων στα ΜΜΕ. Είναι όμως τα ΜΜΕ τα μόνα που ευθύνονται για αυτή τη δραματική αντίληψη της κατάστασης;

Ο γιατρός Hans Rosling στο βιβλίο του “Factfulness” αναλύει γιατί συνηθίζουμε να βλέπουμε την κατάσταση στον κόσμο περισσότερο τραγική απ’ όσο είναι στην πραγματικότητα και δίνει μια εξήγηση για την υπερ-δραματοποίηση στην οποία καταφεύγει συχνά ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο εγκέφαλος μας, προϊόν εκατομμυρίων ετών εξέλιξης, έχει μάθει να καταλήγει σε γρήγορα συμπεράσματα, χωρίς πολλή σκέψη, για να αποφεύγει τους κινδύνους. Μ’ αυτό το ένστικτο οι πρόγονοι μας κατάφεραν να επιβιώσουν. Κι αυτό το ένστικτο τρέφουμε με τις δραματικές ιστορίες που αποτελούσαν τη μόνη πηγή ειδήσεων και χρήσιμων πληροφοριών για εκατομμύρια χρόνια.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν το γεγονός ότι οι Έλληνες που θεωρούν πως στη χώρα μας ζουν 3,7 εκατομμύρια ξένοι, πιστεύουν ότι η μετανάστευση ανήκει στις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα αυτή τη στιγμή. Την αξιολογούν δε ως περισσότερο σημαντική από το δημόσιο χρέος, την αύξηση του κόστους ζωής, την υγειονομική περίθαλψη, κ.α. Μάλιστα το 64% των Ελλήνων, σύμφωνα πάντα με την έρευνα της Ipsos, θεωρεί ότι η μετανάστευση έχει αρνητικό αντίκτυπο στη χώρα. Και οι Έλληνες είναι πιο επικριτικοί από τους Αυστριακούς, τους Ούγγρους και τους Ιταλούς.

Ωστόσο, όπως αναφέρει και ο Rosling, σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να καταφεύγουμε σε δεδομένα. Αρκεί λοιπόν να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα μαθαίνοντας να λειτουργούμε διαφορετικά. Αν δεν συνηθίσουμε να βγάζουμε συμπεράσματα μόνο με βάση τα πραγματικά δεδομένα, οι απόψεις μας θα συνεχίσουν να είναι εκτός πραγματικότητας. 

Η έρευνα της Ipsos για τις αντιλήψεις και τα στερεότυπα των πολιτών της Ε.Ε. σχετικά με τη μετανάστευση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «CIAK Μigraction» που υλοποιείται από την ActionAid με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

** Tην Τρίτη 15 Οκτωβρίου η ActionAid διοργανώνει εκδήλωση με τίτλο "Αντιλήψεις για τη μετανάστευση - 4 διάλογοι για εμάς και τους άλλους" στο Πνευματικό Κέντρο Αθηνών στις 18.30. Μάθε περισσότερα εδώ

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό