ActionAid Blog : ActionAid Blog ActionAid Blog : ActionAid Blog
ActionAid Blog
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΔΡΑΣΗ

Γλωσσικά Αόρατες

Τετάρτη Φεβρουαρίου 26, 2020 - 16:14, by Ασπασία Κάκαρη - Επικεφαλής τμήματος Επικοινωνίας, Συνηγορίας & Εκστρατειών
Main Image

Είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς ότι ενώ η πλειοψηφία των υποστηρικτών της ActionAid είναι γυναίκες, σπάνια αναφερόμαστε στις υποστηρίκτριές μας. Μιλάμε και γράφουμε για τους υποστηρικτές, τους εργαζομένους, τους εθελοντές μας, τον καθένα από μας, όλους μας, θεωρώντας φυσικά ότι συμπεριλαμβάνουμε τις υποστηρίκτριες, τις εργαζόμενες, τις εθελόντριες μας, την καθεμιά μας, όλες μας. Και δεν είμαστε η μόνη οργάνωση που δεν χρησιμοποιεί έμφυλους τύπους, δηλαδή μια συμπεριληπτική προς το φύλο γλώσσα. Πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα αναφέρονται στους πρόσφυγες, τους κρατουμένους, τους εκπαιδευτές, τους βουλευτές και τους ηγέτες αφήνοντας απέξω, ανεξαρτήτως προθέσεων, τις προσφύγισσες, τις κρατούμενες, τις εκπαιδεύτριες, τις βουλεύτριες και τις ηγέτιδες.

Και που είναι το πρόβλημα, θα μου πείτε; Λέμε ο/η βουλευτής, ο/η ηγέτης, ο/η πρόεδρος. Δεν υπάρχει κανένα γραμματικό λάθος. Τα θηλυκά παραλείπονται ως ευκόλως εννοούμενα. Πόσο ευκόλως εννοούμενες είναι, όμως, οι βουλεύτριες και οι ηγέτιδες στον κόσμο μας και πόσω μάλλον στη χώρα μας; “Όπως στις μεγάλες εταιρείες της Αμερικής και της Ευρώπης υπάρχει η αόρατη και άγραφη “γυάλινη οροφή” που εμποδίζει τις γυναίκες να ανέβουν πάνω από κάποιο ορισμένο επίπεδο της  ιεραρχίας”, γράφει ο Νίκος Σαραντάκος στο βιβλίο του Γλώσσα μετ’ εμποδίων[1], “έτσι και στη δική μας γλωσσική πραγματικότητα υπάρχει μια αόρατη οροφή που παραδέχεται γυναίκες εργάτριες και καθαρίστριες, άντε ποιήτριες και πιανίστριες, ακόμα και λογίστριες και καθηγήτριες αλλά όχι παραπάνω: όχι δικάστριες, βουλεύτριες, προς Θεού!”.

Πολλά έχουν γραφτεί για τα θηλυκά επαγγελματικά αλλά δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας και η επιλογή αφήνεται κάθε φορά στη διακριτική ευχέρεια του χρήστη της γλώσσας. Ομολογώ ότι κι εγώ μέχρι σήμερα προτιμούσα τη λύση του αρσενικού τύπου (π.χ. η γιατρός, η βουλευτής), όχι μόνο για λόγους οικονομίας, αλλά και γιατί πολλά από τα θηλυκά και κυρίως τα σε -ίνα, -ίσσα, -έσσα μου ακούγονταν κάπως υποτιμητικά και όχι τόσο σωστά όσο οι αντίστοιχοι θηλυκοποιημένοι αρσενικοί τύποι. Ωστόσο, σήμερα κατανοώ ότι πίσω από αυτή τη γλωσσική επιλογή κρύβεται η διεκδίκηση της πλήρους εξίσωσης της γυναίκας με τους άνδρες συναδέλφους της και όχι της αναγνώρισης της διαφορετικότητάς της. Πόσο σωστή -όχι τόσο γραμματικά όσο κοινωνικά- είναι όμως μια επιλογή που αφήνει απέξω από την πρόσληψη του κόσμου μας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού;

 "Πίσω από τη γενετική χρήση του αρσενικού δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, αλλά συχνά μόνον άνδρες”, αναφέρει ο Οδηγός χρήσης μη σεξιστικής γλώσσας στα διοικητικά έγγραφα[2]της πρώην Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, “και ο γλωσσικός εξοβελισμός των γυναικών οδηγεί στον συμβολικό αποκλεισμό τους από όλα τα πεδία και τις δραστηριότητες της κοινωνίας που χαίρουν κάποιας αναγνώρισης ή αξίας”. Άλλωστε είναι γνωστό ότι η γλώσσα δεν αντανακλά μόνο αλλά επηρεάζει και τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας.

Μήπως, λοιπόν, θα πρεπε να σπάσουμε τη δύναμη της συνήθειας και να υιοθετήσουμε μια περισσότερο συμπεριληπτική γλώσσα αποφεύγοντας τον γενικό αρσενικό τύπο; Μήπως είναι προτιμότερο να επιβαρύνουμε τα κείμενά μας με διπλούς (ή ακόμα και περισσότερους) τύπους αντί να τα επιβαρύνουμε με τα έμφυλα στερεότυπα με τα οποία μεγαλώσαμε; Στην τελική το τι είναι και τι δεν είναι δόκιμο στη γλώσσα δεν είναι θέσφατο, αλλά ορίζεται κοινωνικά και επαναπροσδιορίζεται σε κάθε εποχή. Αν θέλουμε, λοιπόν, να κάνουμε ορατές τις γυναίκες στο δημόσιο χώρο, θα έπρεπε να τις κάνουμε ορατές και στον δημόσιο λόγο.

 

Photo Credits: ActionAid

 


[1]      Σαραντάκος Ν., Γλώσσα μετ’ εμποδίων – Συμβολή στη χαρτογράφηση του γλωσσικού ναρκοπεδίου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2007.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Όχι, δεν είναι μαμά

Παρασκευή Μαΐου 10, 2019 - 16:54, by Μάρα Ψαράκη - Accountability Reporting Senior Officer
Main Image

Γιορτή της μητέρας την Κυριακή και στο μυαλό μου αντηχεί εκείνο το γραφικά επαναλαμβανόμενο «εγώ πότε θα γίνω μάνα;» που έλεγε η Δημητρούλα στον Θοδωρή σε μια παλιά τηλεοπτική σειρά. Και δεν μπορώ παρά να σκεφτώ από τη μία τις προσωπικές επιλογές κάθε γυναίκας, που σε κάθε περίπτωση θα έπρεπε να γίνονται σεβαστές, και από την άλλη πόσο η κοινωνία στην οποία ζει κανείς επιβάλλει τελικά πολλές φορές τη μητρότητα, συνθλίβοντας τα όνειρα των ανθρώπων.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ναι, πάλι για τη βία κατά των γυναικών θα μιλάμε»

Παρασκευή Νοεμβρίου 23, 2018 - 14:31, by Μαρία Μουρτζάκη -Υπεύθυνη Έρευνας και Θεσμικής Πίεσης
Main Image

Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό ΗνωμένωνΕθνών (ΟΗΕ) ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Δυστυχώς, παρά τα ανησυχητικα στοιχεία που έρχονται διαρκώς στη δημοσιότητα από όλο τον κόσμο, όταν μιλάμε για τη βία κατά των γυναικών, η αμφισβήτηση είναι μία από τις πρώτες αντιδράσεις που μπαίνουν στη συζήτηση.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δουλεύοντας κάθε μέρα για τα δικαιώματα του παιδιού

Δευτέρα Νοεμβρίου 20, 2017 - 13:20, by Άννα Μπότσογλου - Υπεύθυνη Λογοδοσίας
Main Image

Μπορεί σήμερα να είναι η παγκόσμια ημέρα για τα δικαιώματα του παιδιού, όμως, στην ActionAid σε όλες τις περιοχές δράσης μας, δουλεύουμε κάθε μέρα για να τα υπερασπιστούμε και γι’ αυτό, μεταξύ άλλων πολλών δράσεων, έχουμε δημιουργήσει ειδικό πρόγραμμα για τα σχολεία. Στο πρόγραμμα αυτό συμμετέχουν 26 χώρες και μόνο το 2016, 468.000 παιδιά, εκπαιδευτικοί και γονείς έμαθαν για τα 10 βασικά δικαιώματα των παιδιών για την εκπαίδευση.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μετά το τέλος του κόσμου τι; μια προσωπική μαρτυρία

Τρίτη Απριλίου 26, 2016 - 15:07, by Άννα Μπότσογλου - Υπεύθυνη Λογοδοσίας
Main Image

Οι δύο σεισμοί του Νεπάλ στις 25 Απριλίου και στις 12 Μαΐου 2015 σκότωσαν περισσότερους από 9.000 ανθρώπους και τραυμάτισαν περίπου 23.000. Ο ΟΗΕ υπολογίζει ότι 4,2 εκατομμύρια άνθρωποι είδαν τη ζωή τους να καταστρέφεται μεταξύ των οποίων 1,7 εκατομμύριο παιδιά. Ο Tok, που έχασε τα δυο του παιδιά στο σεισμό του Νεπάλ, φέρνει την ανάκαμψη στην κοινότητά του.

ΑΝΑΔΟΧΗ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Στηρίζοντας το μισό του ουρανού

Τετάρτη Μαρτίου 9, 2016 - 11:46, by Άννα Μπότσογλου - Υπεύθυνη Λογοδοσίας
Main Image

Η ActionAid έχει ως μια από τις βασικές προτεραιότητές της τη στήριξη των κοριτσιών και των γυναικών. Θα αναρωτιόταν κανείς εάν χρειάζεται αυτή η έμφαση τον 21ο αιώνα. Όμως, ο δρόμος που έχουμε να διανύσουμε είναι ακόμη μακρύς. Η πρόοδος που έχει σημειώσει η Σουηδία στην ισότητα είναι τελείως διαφορετική από αυτή του Αφγανιστάν και της Σομαλίας.

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Οι διακοπές είναι ανθρώπινο δικαίωμα

Τρίτη Ιουλίου 30, 2013 - 11:20, by Άννα Μπότσογλου - Υπεύθυνη Λογοδοσίας
Main Image

Όχι δεν κάνω πλάκα. Οι διακοπές ΕΙΝΑΙ ανθρώπινο δικαίωμα. Το άρθρο 24 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι...

ΔΡΑΣΗ

Παιδιά σκλάβοι: Τα «αναλώσιμα» του κόσμου;

Δευτέρα Ιουνίου 10, 2013 - 16:39, by Βίκυ Μαρκολέφα - Υπεύθυνη Επικοινωνίας
Main Image

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, σήμερα υπάρχουν στον κόσμο 27 εκατομμύρια σκλάβοι, διπλάσιοι από όσοι υπολογίζεται να μεταφέρθηκαν κατά τη διάρκεια του υπερατλαντικού δουλεμπορίου και περισσότεροι από ποτέ.

ΤΑΞΙΔΙ

Βιετνάμ: Εθελοντική αποστολή στη χώρα του πολέμου

Τρίτη Απριλίου 30, 2013 - 13:58, by Βίκυ Μαρκολέφα - Υπεύθυνη Επικοινωνίας
Main Image

Η πανέμορφη αυτή χώρα έγινε γνωστή μέσα από το Χόλυγουντ και τις αμέτρητες ταινίες και ντοκιμαντέρ που έχουν γυριστεί γύρω από τον πόλεμο με τις ΗΠΑ.

Αρχείο Blog

Βρέθηκαν 0 blogposts το:

Διάβασε τα blogposts

Newsletter

Γραφτείτε στο newsletter μας
για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα
μας.



Υποχρεωτικό